Sukta 56
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)
Devata: Sarpa/Ahi (serpent-kinds) addressed through propitiation; gods invoked as restrainers
Chandas: Predominantly Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence)
આ સંક્ષિપ્ત રક્ષા-સૂક્ત સર્પોથી રક્ષણ મેળવવા માટે સર્પજાતિઓને ‘નમો’ કહી શાંતિકારક નમસ્કારને, અને દંશને અશક્ત બનાવતી પ્રબળ “બંધન/બંધ” વિધિ-મંત્ર સાથે જોડે છે. અહિ આગળ ઝંપલાવી ન શકે તે માટે દેવતાઓ તેને રોકે એવી પ્રાર્થના કરે છે; ત્યારબાદ વિધિપૂર્વક સર્પના દાંત, જડબા, જીભ અને મોં બંધ કરી, વિષ અને જોખમને નિષ્ક્રિય કરીને સમગ્ર ગૃહ માટે સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે છે.
Mantras
Mantra 1
सर्पेभ्यो रक्षणम्। मा नो॑ देवा॒ अहि॑र्वधी॒त् सतो॑कान्त्स॒हपु॑रुषान्। सम्य॑तं॒ न वि ष्प॑रद् व्यात्तं॒ न सं य॑म॒न्नमो॑ देवज॒नेभ्यः॑।।१।। नमो॑ऽस्त्वसि॒ताय॒ नम॒स्तिर॑श्चिराजये । स्व॒जाय॑ ब॒भ्रवे॒ नमो॒ नमो॑ देवज॒नेभ्यः॑
સર્પોથી રક્ષણ. હે દેવો, અહિ (સર્પ) અમને ન મારે—સંતાનসহ, સર્વ જનসহ. જેમ બંધાયેલો હોય તેમ તે બહાર ન ફંટાય; જેમ જડબા ફાટેલા હોય તેમ તેના જડબા ફરી બંધ થઈ જાય. દેવજનોને નમસ્કાર. અસિતને નમસ્કાર; તિરશ્ચિરાજને નમસ્કાર; સ્વજન્માને, બભ્રુને નમો નમઃ—દેવજનોને નમસ્કાર.
Mantra 2
सं ते॑ हन्मि द॒ता द॒तः समु॑ ते॒ हन्वा॒ हनू॑ । सं ते॑ जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वां सम्वा॒स्नाह॑ आ॒स्यऽम्
તારો દાંત હું દાંતથી પ્રહારું છું; તારા જડબા હું જડબાથી ભીંસું છું. તારી જીભ હું જીભથી રોકું છું; તારો થૂંઠણ અને શ્વાસ સહિતનો મોં હું બંધ કરું છું.
Frequently Asked Questions
It is used for protection from serpents—preventing attack and neutralizing the bite by ritually restraining the serpent and ‘closing’ its mouth-organs through mantra.
In Atharvanic practice, respectful address and correct naming pacify dangerous classes of beings; the namo-formula functions as propitiation and as a sealing act of restraint.
Its primary intent is preventive and apotropaic (rakṣā) and includes stambhana (disabling the bite). In lived practice it may be recited in emergencies, but it is not a full medical protocol by itself.
Ask anything about Sukta 56 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.