Sukta 15
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)
Devata: Oṣadhi (personified Herb), with allied Vṛkṣa (Trees) as supporters
Chandas: Anuṣṭubh
આ સંક્ષિપ્ત અથર્વવેદીય અભિચારિક/રક્ષા-મંત્ર, વનસ્પતિ-પરિવારરૂપે સહાયક વૃક્ષોના આધાર સાથે વ્યક્તિમય મુખ્ય ઔષધી—ઓષધીને આવાહન કરીને રક્ષણાત્મક સર્વોચ્ચતા સ્થાપે છે. છોડોની કુદરતી શ્રેણી (ઔષધિઓમાં સોમ, વૃક્ષોમાં તલાશ)ને વિધિમાં સામાજિક અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિના રૂપક તરીકે ફેરવી, કોઈપણ આક્રમકને (સગો હોય તોય) નિષ્ક્રિય કરે છે. આ સૂક્તની શક્તિ “ઉત્તમત્વ” (સર્વોચ્ચ હોવું)ને ઢાલ તરીકે સ્થાપવામાં છે: શ્રેષ્ઠતા જ રક્ષણ બની જાય છે.
Mantras
Mantra 1
शत्रुनिवारणम्। उ॒त्त॒मो अ॒स्योष॑धीनां॒ तव॑ वृ॒क्षा उ॑प॒स्तयः॑ । उ॒प॒स्तिर॑स्तु सो॒३स्माकं॒ यो अ॒स्मां अ॑भि॒दास॑ति
(શત્રુનિવારણ) હે ઔષધિ, તું ઔષધિઓમાં સર્વોત્તમ છે; વૃક્ષો તારા સહાયક (ઉપસ્તયઃ) છે. જે અમને આક્રમણ કરે છે, તેના સામે એ સહારો અમારો રહે.
Mantra 2
सब॑न्धु॒श्चास॑बन्धुश्च॒ यो अ॒स्मां अ॑भि॒दास॑ति । तेषां॒ सा वृ॒क्षाणा॑मिवा॒हं भू॑यासमुत्त॒मः
સગો હોય કે ન સગો—જે અમને આક્રમણ કરે છે, તેમના પર હું વૃક્ષોમાં (એક) વૃક્ષની જેમ સર્વોત્તમ બની રહું.
Mantra 3
यथा॒ सोम॒ ओष॑धीनामुत्त॒मो ह॒विषां॑ कृ॒तः । त॒लाशा॑ वृ॒क्षाणा॑मिवा॒हं भू॑यासमुत्त॒मः
જેમ સોમ ઔષધિઓમાં સર્વોત્તમ છે, અને હવિષ્યોમાં મુખ્ય તરીકે સ્થાપિત થયો છે, તેમ—વૃક્ષોમાં તાલાશા જેમ—હું પણ સર્વોત્તમ થાઉં.
Frequently Asked Questions
It asks the supreme Herb (Oṣadhi), backed by trees, to give protective support against anyone who attacks or harasses the practitioner, and to establish the practitioner in a superior, unassailable position.
They function as examples of “the highest” in their domains—Soma among herbs and Talāśa among trees—so the practitioner’s desired supremacy is justified by a well-known natural and ritual hierarchy.
The verses do not name a specific species; traditionally one takes a clean, intact plant token as the Oṣadhi-focus. If local tradition identifies a ‘chief’ herb or Talāśa wood, that can be used, but the mantra’s intent is the key.
Ask anything about Sukta 15 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
