Sukta 123
Rishi: Not specified in the excerpt; to be verified via Anukramaṇī for AVŚ 6.123.
Devata: Saumanasa (personified concord) with Agni Jātavedas as fetcher; communal ‘sadhásthaḥ’ as ritual addressees.
Chandas: Likely Anuṣṭubh (requires verification).
આ ટૂંકું સૂક્ત ‘સધસ્થઃ’—એક જ આસનના સાથીઓ—રૂપે સંબોધિત થયેલા એકત્રિત સમૂહમાં સૌમનસ—સાંઝો સદ્ભાવ, એકમત અને પ્રસન્નમન સુસંગતિ—નું વિતરણ કરીને તેને સ્થિર કરે છે. અગ્નિ જાતવેદસને સૌમનસના “નિધિ”ને લાવનાર દિવ્ય વાહક તરીકે કલ્પવામાં આવ્યો છે; દેવો અને પિતૃઓને ઓળખ અને સામાજિક વ્યવસ્થાની સતત પરંપરા દૃઢ કરવા માટે આહ્વાન કરવામાં આવે છે. અંતિમ ગતિમાં ઉચ્ચ લોકમાંથી “રાજસી” (રાજન) મંજૂરી માગી, સમુદાય પર કૃપા સ્થિર રહે અને તેમની પુણ્યદાયક ભેટો (પૂર્ત) માન્ય અને ગૌરવિત થાય તેવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
Mantras
Mantra 1
सौमनसम्। ए॒तं स॑धस्थाः॒ परि॑ वो ददामि॒ यं शे॑व॒धिमा॒वहा॑ज्जा॒तवे॑दाः । अ॒न्वा॒ग॒न्ता यज॑मानः स्व॒स्ति तं स्म॑ जानीत पर॒मे व्योऽमन्
સૌમનસ્ય (સદભાવ)—હે એક આસનના સાથીઓ, આ હું તમને સર્વ તરફથી અર્પું છું: જે નિધિ જાતવેદાએ અહીં લાવી છે. અનુગામી બની યજમાન કલ્યાણ સાથે આવે છે; તે જ, નિશ્ચયે, પરમ વ્યોમમાં ઓળખો/જાણો.
Mantra 2
जा॒नी॒त स्मै॑नं पर॒मे व्योऽम॒न् देवाः॒ सध॑स्था वि॒द लो॒कमत्र॑ । अ॒न्वा॒ग॒न्ता यज॑मानः स्व॒स्तीऽष्टापू॒र्तं स्म॑ कृणुता॒विर॑स्मै
હે દેવો, એક જ આસનના સહચરો, પરમ વ્યોમમાં આને નિશ્ચયે ઓળખો; અહીંના લોકને જાણો. અનુગામી બની યજમાન કલ્યાણપૂર્વક આવે છે; તેના માટે યજ્ઞ અને પૂર્ત-દાનનું પુણ્ય સ્પષ્ટ રીતે પ્રગટ કરો.
Mantra 3
देवाः॒ पित॑रः॒ पित॑रो॒ देवाः॑ । यो अस्मि॒ सो अ॑स्मि
દેવો પિતરો છે; પિતરો દેવો છે. હું જે છું—એ જ હું છું.
Mantra 4
स प॑चामि॒ स द॑दामि॒ । स य॑जे॒ स द॒त्तान्मा यू॑षम्
તે જ (હોઈ) હું પકાવું છું; તે જ (હોઈ) હું દઉં છું. તે જ (હોઈ) હું યજ્ઞ કરું છું; એ દાન દ્વારા—હે યુષ્માન, મને રક્ષો.
Mantra 5
नाके॑ राज॑न् प्रति॑ तिष्ठ॒ तत्रै॒तत् प्रति॑ तिष्ठतु । वि॒द्धि पू॒र्तस्य॑ नो राज॒न्त्स दे॑व सु॒मना॑ भव
હે રાજન્, સ્વર્ગના શિખરે સામે ઊભા રહો; ત્યાં આ પણ સામે ઊભું રહે. હે રાજન્, અમારી પૂર્ત (પુણ્યકર્મ)નું દેવું ઓળખો; હે દેવ, સુમન (કૃપાળુ મનવાળા) બનો.
Frequently Asked Questions
Saumanasa means pleasant-minded goodwill—shared concord that makes a group harmonious and cooperative. The hymn treats it like a ‘treasure’ that can be bestowed on everyone present.
By pairing gods (Devas) and ancestors (Pitṛs), the hymn anchors the present community in both cosmic authority and lineage continuity, strengthening legitimacy and social stability.
Not only. ‘Rājan’ can point to a literal king, but it also functions as a symbol of authoritative sanction; the hymn can be used by communities seeking favor, recognition of merit, and settled order.
Ask anything about Sukta 123 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.