
Rishi: Ṛgvedic provenance.
Devata: Indra
Chandas: Likely Anuṣṭubh/Triṣṭubh-type depending on full stanza; excerpt insufficient for certainty.
આ સંક્ષિપ્ત ઇન્દ્ર-સ્તુતિ સ્તોત્રબળ દ્વારા શક્તિને એકાગ્ર કરે છે, જેથી ઇન્દ્રની સહાય માત્ર યજમાનના પક્ષ તરફ જ વિશેષરૂપે વળે અને પ્રતિસ્પર્ધી જનોથી દૂર રહે. ગાયો બહાર કાઢી અને વલાને દૂર ઠેલનાર ઇન્દ્રના આદર્શ, આદિ વિજયને સ્મરીને, તે વર્તમાન સ્પર્ધાને સંપત્તિ, પ્રકાશ અને ગતિની પ્રાચીન મુક્તિનું પુનરાવર્તન તરીકે ગોઠવે છે. સ્તોમ પોતે જ ધસી આવતી લહેર સમાન ઇન્દ્રના ઉલ્લાસને ઝડપી કરે છે; તેથી વિજય અને લાભ પાઠક માટે ‘ઝબકીને’ પ્રગટ થાય છે, એમ આ સૂક્ત દર્શાવે છે.
Mantra 1
इन्द्रं॑ वो वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने॑भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः
ઇન્દ્રને અમે સર્વ દિશાઓથી તમારે માટે આહ્વાન કરીએ છીએ, અન્ય જનોથી દૂર રાખીને; તે અમારો જ રહે—માત્ર અમારો.
Mantra 2
व्य॑१न्तरि॑क्षमतिर॒न्मदे॒ सोम॑स्य रोच॒ना। इन्द्रो॒ यदभि॑नद् व॒लम्
સોમના મદમાં તેઓ અંતરિક્ષમાંથી આગળ વધ્યા, તેજસ્વી લોકોમાં પહોંચ્યા—જ્યારે ઇન્દ્રે વલના દુર્ગને ચીરી નાખ્યો.
Mantra 3
उद् गा आ॑ज॒दङ्गि॑रोभ्य आ॒विष्कृ॒ण्वन् गुहा॑ स॒तीः । अ॒र्वाञ्चं॑ नुनुदे व॒लम्
તેણે ગાયો ને બહાર હાંકી; અંગિરસો માટે—ગુહાઓમાં છુપાયેલી હોવા છતાં—તેમને પ્રગટ કરી. અહીં તરફ તેણે વલ (વલ-અસુર/અવરોધ) ને ધકેલી દૂર કર્યો.
Mantra 4
इन्द्रे॑ण रोच॒ना दि॒वो दृ॒ल्हानि॑ दृंहि॒तानि॑ च । स्थि॒राणि॒ न प॑रा॒णुदे॑
ઇન્દ્ર દ્વારા સ્વર્ગનાં તેજસ્વી લોક—દૃઢપણે સ્થાપિત અને બળવાન કરાયેલા—સ્થિર રહે છે; તે તેમને તેમના સ્થાનથી કદી હટાવતો નથી.
Mantra 5
अ॒पामू॒र्मिर्मद॑न्निव॒ स्तोम॑ इन्द्राजिरायते । वि ते॒ मदा॑ अराजिषुः
જળની તરંગ જેવી, મદમાં મત્ત હોય તેમ, આ સ્તોત્ર હે ઇન્દ્ર, તારી તરફ વેગે દોડે છે; તારા આનંદ-ઉલ્લાસો તેજમાં ઝળહળી ઊઠ્યા છે.
To draw Indra’s help exclusively to the reciter’s side—so that strength, luck, and victory turn toward one’s own group rather than rivals.
They refer to the classic Indra myth where hidden wealth/light (the ‘cows’) is released from an enclosure; it is used here as a model for breaking present obstacles and recovering gains.
No. Its primary ‘instrument’ is the stoma (praise) itself; optional simple preparation like sipping water and focused intention can accompany recitation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.