Sukta 28
Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (exact r̥ṣi for 1.28 requires full anukramaṇī data).
Devata: Counter-sorcery against a yātudhānī/witch-like female agent (functional ‘devatā’ is the addressed/targeted malefic power).
Chandas: Anuṣṭubh-like (requires full metrical verification; pāda division suggests a common AV śloka cadence).
AV 1.28 એક સંક્ષિપ્ત રક્ષોઘ્ન (રાક્ષસ-અને ડાયણ/મંત્રિણીને હાંકી કાઢનાર) સૂક્ત છે. તેમાં યાતુધાનિ નામની જાદુગર સ્ત્રી દ્વારા નવજાત શિશુ પર કરાયેલ શાપ, સ્તબ્ધતા/ઘેન લાવતો મંત્ર, અને જીવનશક્તિ શોષી લેતો હુમલો પાછો તેની જ તરફ ફેરવવામાં આવે છે. દહન, પ્રતિ-રૂપે ઉલટાવ (પ્રતિ-), અને ‘પોતે જ પોતાને ભસ્મ કરનાર’ દંડાત્મક પ્રતિમાઓ દ્વારા દુષ્ટ શક્તિ પોતાના જ સ્ત્રોત પર તૂટી પડે—અને શિશુ તથા ગૃહની સુરક્ષા પુનઃસ્થાપિત થાય—એવો ભાવ વ્યક્ત થાય છે.
Mantras
Mantra 1
रक्षोघ्नम्। उप॒ प्रागा॑द् दे॒वो अ॒ग्नी र॑क्षो॒हामी॑व॒चात॑नः । दह॒न्नप॑ द्वया॒विनो॑ यातु॒धाना॑न् किमी॒दिनः॑
રક્ષોઘ્ન (રક્ષસ-વધક) દેવ અગ્નિ આગળ વધ્યો છે—રક્ષોહા, રોગ-નિવારક. તે દહન કરીને દ્વયાવિન (દ્વિચારી) યાતુધાન અને કિમીદિનને દૂર હાંકી કાઢે છે.
Mantra 2
प्रति॑ दह यातु॒धाना॒न् प्रति॑ देव किमी॒दिनः॑ । प्र॒तीचीः॑ कृष्णवर्तने॒ सं द॑ह यातुधा॒न्यः
યાતુધાનાઓને પાછા દહન કર; હે દેવ, કિમીદિનાઓને પણ પાછા દહન કર. હે કૃષ્ણવર્તન (કાળા પંથવાળા), તેમને પ્રતીચી દિશામાં ફેરવી દે; યાતુધાની ડાયણીઓને સંપૂર્ણ રીતે ભસ્મ કરી દે.
Mantra 3
या श॒शाप॒ शप॑नेन॒ याघं मूर॑माद॒धे। या रस॑स्य॒ हर॑णाय जा॒तमा॑रे॒भे तो॒कम॑त्तु॒ सा
જે સ્ત્રીએ શાપથી શાપ કર્યો છે, જે દુષ્કર્મ અને મોહક/સ્તબ્ધ કરનાર મંત્ર બેસાડે છે; જે રસ (પ્રાણરસ) ચોરી લેવા નવજાત બાળક પર તૂટી પડી છે—એ સ્ત્રી પોતાનું જ સંતાન ભક્ષે.
Mantra 4
पु॒त्रम॑त्तु यातुधा॒नीः स्वसा॑रमु॒त न॒प्त्यऽम्। अधा॑ मि॒थो वि॑के॒श्यो॒३वि घ्न॑तां यातुधा॒न्यो॒३वि तृ॑ह्यन्तामरा॒य्यः
યાતુધાની રાક્ષસિણીઓ પોતાનો જ પુત્ર, પોતાની બહેન, અને પોતાનો વંશજ પણ ભક્ષે. પછી વાળ છૂટા રાખીને તેઓ પરસ્પર એકબીજાને ફાડી મારી નાખે; યાતુધાનીઓ ચીરાઈને ટુકડા ટુકડા થઈ જાય—એ શત્રુભાવવાળી દુષ્ટિણીઓ.
Frequently Asked Questions
It addresses witchcraft-like harm: curses, stupefying spells, and attacks that drain a newborn/child’s vitality. The hymn’s strategy is to repel and ‘burn back’ the hostile force and make the harm return to its sender.
This is a pratyāvartana (reversal) image: the malefic power is compelled to recoil upon the one who launched it. The language is imprecatory and symbolic of total neutralization—harm collapses inward rather than reaching the victim.
Not according to the hymn’s wording: it works primarily through spoken command and the imagery of burning/reversal. Practically, reciters may use a household fire as a focus and simple purification (clean water, a marked safe space), but no specific substance is required by the text.
Ask anything about Sukta 28 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
