Adhyaya 71: Vision of the Trimūrti in Rudra, the Gautama Curse, the Manifestation of the Godāvarī, and the Niḥśvāsa-saṃhitā Account

Verse 1

अगस्त्य उवाच । एवमुक्तस्ततो देवा ऋषयश्च पिनाकिना । अहं च नृपते तस्य देवस्य प्रणतोऽभवम् ॥ ७१.१ ॥

Agastya dijo: «Así interpelados por el portador del arco Pināka, los dioses y los ṛṣi—y yo también, oh rey—nos inclinamos con reverencia ante aquella deidad».

Verse 2

प्रणम्य शिरसा देवं यावत् पश्यामहे नृप । तावत् तस्यैव रुद्रस्य देहस्थं कमलासनम् ॥ ७१.२ ॥

Oh rey, tras postrarnos con la cabeza ante el dios, mientras lo contemplábamos, durante todo ese tiempo vimos al Señor del loto, Brahmā, morando dentro del cuerpo de Rudra.

Verse 3

नारायणं च हृदये त्रसरेणुसुसूक्ष्मकं । ज्वलद्भास्करवर्णाभं पश्याम भवदेहतः ॥ ७१.३ ॥

Y en el corazón contemplamos a Nārāyaṇa—más sutil que la partícula más diminuta—resplandeciente con el color y el fulgor de un sol ardiente, percibido desde el interior mismo de tu cuerpo.

Verse 4

तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे याजका ऋषयो मम । जयशब्दरवांश्चक्रुः सामऋग्यजुषां स्वनम् ॥ ७१.४ ॥

Al verlo, todos quedaron maravillados—mis sacerdotes oficiantes y los rishis; alzaron clamores de victoria e hicieron resonar la recitación del Sāman, del Ṛk y del Yajus.

Verse 5

कृत्वोचुस्ते तदा देवं किमिदं परमेश्वर । एकस्यामेव मूर्तौ ते लक्ष्यन्ते च त्रिमूर्त्तयः ॥ ७१.५ ॥

Entonces se dirigieron al dios: «¿Qué es esto, oh Señor Supremo? Pues en una sola forma tuya se perciben también las tres formas (la Trimūrti)».

Verse 6

रुद्र उवाच । यज्ञेऽस्मिन् यद्धुतं हव्यं मामुद्दिश्य महर्षयः । ते त्रयोऽपि वयं भागं गृहीणीमः कविसत्तमाः ॥ ७१.६ ॥

Rudra dijo: «En este sacrificio, cualquier oblación que los grandes rishis ofrezcan teniéndome a mí por destinatario, de ella nosotros tres tomamos también nuestra parte, oh el mejor de los sabios».

Verse 7

नास्माकं विविधो भावो वर्तते मुनिसत्तमाः । सम्यग्दृशः प्रपश्यन्ति विपरीतेष्वनेकशः ॥ ७१.७ ॥

Oh los mejores de los sabios, en nosotros no hay disposición múltiple ni dividida; quienes ven rectamente disciernen la verdad de muchas maneras aun entre apariencias u opiniones contrarias.

Verse 8

एवमुक्ते तु रुद्रेण सर्वे ते मुनयो नृप । पप्रच्छुः शङ्करं देवं मोहशास्त्रप्रयोजनम् ॥ ७१.८ ॥

Cuando Rudra hubo hablado así, oh rey, todos aquellos sabios preguntaron al dios Śaṅkara acerca del propósito y la aplicación del «Moha-śāstra» (la doctrina o estrategia que induce la ilusión).

Verse 9

ऋषय ऊचुः । मोहनार्थं तु लोकानां त्वया शास्त्रं पृथक् कृतम् । तत् त्वया हेतुना केन कृतं देव वदस्व नः ॥ ७१.९ ॥

Los sabios dijeron: «Con el propósito de confundir a la gente, tú has compuesto un śāstra aparte. ¿Por qué motivo lo compusiste, oh Ser divino? Dínoslo, por favor».

Verse 10

रुद्र उवाच । अस्ति भारतवर्षेण वनं दण्डकसंज्ञितम् । तत्र तीव्रं तपो घोरं गौतमो नाम वै द्विजः ॥ ७१.१० ॥

Rudra dijo: «En Bhārata-varṣa hay un bosque llamado Daṇḍaka. Allí, un dvija de nombre Gautama practicó una austeridad intensa y terrible».

Verse 11

चकार तस्य ब्रह्मा तु परितोषं गतः प्रभुः । उवाच तं मुनिं ब्रह्मा वरं ब्रूहि तपोधन ॥ ७१.११ ॥

Entonces Brahmā, el Señor, plenamente complacido con él, se dirigió a aquel muni: «Oh tesoro de austeridad, declara el don (vara) que deseas».

Verse 12

एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणा लोककर्तृणा । उवाच सद्यः पङ्क्तिं मे धान्यानां देहि पद्मज ॥ ७१.१२ ॥

Así interpelado entonces por Brahmā, el creador de los mundos, respondió de inmediato: «Concédeme al instante una hilera de granos, oh Padmaja, el nacido del loto».

Verse 13

एवमुक्तो ददौ तस्य तमेवार्थं पितामहः । लब्ध्वा तु तं वरं विप्रः शतशृङ्गे महाश्रमम् ॥ ७१.१३ ॥

Dicho esto, Pitāmaha (Brahmā) le concedió precisamente aquello. Tras obtener ese don, el brāhmaṇa alcanzó el gran eremitorio de Śataśṛṅga.

Verse 14

चकार तस्योषसि च पाकान्ते शालयो द्विजाः । लूयन्ते तेन मुनिना मध्याह्ने पच्यते तथा । सर्वातिथ्यमसौ विप्रो ब्राह्मणेभ्यो ददात्यलम् ॥ ७१.१४ ॥

Al alba dispuso lo relativo a los arrozales; cuando la maduración se completó, aquel sabio hizo que los dos veces nacidos (brahmanes) los segaran. Asimismo, al mediodía se realizaba la cocción. Ese brahmán, ofreciendo hospitalidad sagrada a todos los huéspedes, da en abundancia a los brahmanes.

Verse 15

कस्यचित्त्वथ कालस्य महती द्वादशाब्दिका । अनावृष्टिर्द्विजवरा अभवल्लोमहर्षिणी ॥ ७१.१५ ॥

En cierto tiempo, oh el mejor de los dos veces nacidos, sobrevino una gran sequía de doce años, tan terrible que erizaba el vello.

Verse 16

तां दृष्ट्वा मुनयः सर्वे अनावृष्टिं वनेचराः । क्षुधया पीड्यमानास्तु प्रययुर्गौतमं तदा ॥ ७१.१६ ॥

Al ver aquella sequía, todos los sabios que moraban en el bosque, afligidos por el hambre, fueron entonces a Gautama.

Verse 17

अथ तानागतान् दृष्ट्वा गौतमः शिरसा नतः । उवाच स्थीयतां मह्यं गृहे मुनिवरात्मजाः ॥ ७१.१७ ॥

Entonces, al verlos llegar, Gautama inclinó la cabeza en reverencia y dijo: “Quedaos aquí, os lo ruego, en mi casa, oh hijos de los más excelsos sabios.”

Verse 18

एवमुक्तास्तु ते तेन तस्थुर्विविधभोजनम् । भुञ्जमाना अनावृष्टिर्यावत्सा निवृताऽभवत् ॥ ७१.१८ ॥

Así interpelados por él, permanecieron allí, comiendo diversos alimentos, hasta que cesó aquella falta de lluvia.

Verse 19

निवृत्तायां तु वै तस्यामनावृष्ट्यां तु ते द्विजाः । तीर्थयात्रानिमित्तं तु प्रयातुं मनसोऽभवन् ॥ ७१.१९ ॥

Pero cuando cesó aquella lluvia—cuando sobrevino la sequía—esos dos veces nacidos (brahmanes), tomando como pretexto la peregrinación a los tīrtha sagrados, inclinaron su mente a partir.

Verse 20

तत्र शाण्डिल्यनामानं तापसं मुनिसत्तमम् । प्रत्युवाचेतिसंचिन्त्य मिरीचः परमो मुनिः ॥ ७१.२० ॥

Allí, tras reflexionar, el supremo sabio Mīrīca respondió, refiriéndose al asceta llamado Śāṇḍilya, el más excelso entre los munis.

Verse 21

मारीच उवाच । शाण्डिल्य शोभनं वक्ष्ये पिता ते गौतमो मुनिः । तम् अनुक्त्वा न गच्छामस् तपश् चर्तुं तपोवनम् ॥ ७१.२१ ॥

Dijo Mārīca: «Oh Śāṇḍilya, te diré algo auspicioso: tu padre es el sabio Gautama. Sin informarle, no iremos al Tapovana, el bosque de austeridades, para practicar el tapas».

Verse 22

एवमुक्तेऽथ जहसुः सर्वे ते मुनयस्तदा । किमस्माभिः स्वको देहो विक्रीतोऽस्य अन्नभक्षणात् ॥ ७१.२२ ॥

Dicho esto, todos aquellos sabios rieron entonces: «¿Por qué habría de considerarse que nuestro propio cuerpo ha sido “vendido” sólo por haber comido el alimento de este hombre?»

Verse 23

एवमुक्त्वा पुनश्चोचुः सोपाधिगमनं प्रति । कृत्वा मायामयीं गां तु तच्छालौ ते व्यसर्जयन् ॥ ७१.२३ ॥

Habiendo hablado así, volvieron a hablar acerca de acercarse a él con un pretexto; y, tras crear una vaca ilusoria, la soltaron en su establo.

Verse 24

तां चरन्तीं ततो दृष्ट्वा शालौ गां गौतमो मुनिः । गृहीत्वा सलिलं पाणौ याहि रुद्रेtyभाषत । ततो मायामयी सा गौः पपात जलबिन्दुभिः ॥ ७१.२४ ॥

Entonces, al ver a aquella vaca deambular en el bosque de Śāla, el sabio Gautama, tomando agua en la palma de su mano, dijo: «Ve a Rudra». En seguida, aquella vaca—formada por ilusión—cayó al suelo, al caer sobre ella gotas de agua.

Verse 25

निहतां तां ततो दृष्ट्वा मुनीन् जिगमिषूंस्तथा । उवाच गौतमो धीमांस्तान् मुनीन् प्रणतः स्थितः ॥ ७१.२५ ॥

Luego, al verla muerta y al ver también a los sabios disponiéndose a partir, el prudente Gautama, de pie con reverencia e inclinándose, se dirigió a aquellos sabios.

Verse 26

किमर्थं गम्यते विप्राः साधु शंसत माचिरम् । मां विहाय सदा भक्तं प्रणतं च विशेषतः ॥ ७१.२६ ॥

«¿Con qué propósito os marcháis, oh brāhmaṇas? Decídmelo debidamente, sin demora, dejando a este que siempre es devoto y, de modo especial, se inclina reverente ante vosotros.»

Verse 27

ऋषय ऊचुः । गोवध्येमिह ब्रह्मन् यावत् तव शरीरगा । तावदन्नं न भुञ्जामो भवतोऽन्नं महामुने ॥ ७१.२७ ॥

Los sabios dijeron: «Oh Brahmán, mientras permanezcamos aquí en tu presencia corporal, no tomaremos alimento—y en especial no comeremos tu alimento, oh gran sabio.»

Verse 28

एवमुक्तो गौतमोऽथ तान् मुनीन् प्राह धर्मवित् । प्रायश्चित्तं गोवध्याया दीयतां मे तपोधनाः ॥ ७१.२८ ॥

Así interpelado, Gautama, conocedor del dharma, dijo a aquellos sabios: «Oh vosotros cuya riqueza es la austeridad, prescribidme la expiación (prāyaścitta) por la muerte de una vaca.»

Verse 29

इयं गौरमृता ब्रह्मन् मूर्च्छितेव व्यवस्थिताः । गङ्गाजलप्लुता चेयमुत्थास्यति न संशयः ॥ ७१.२९ ॥

Oh brahmán, esta vaca yace como desvanecida, cual si estuviera muerta; pero al ser rociada o sumergida en las aguas del Gaṅgā, se levantará de nuevo—de ello no hay duda.

Verse 30

प्रायश्चित्तं मृतायाः स्यादमृतायाः कृतं त्विदम् । व्रतं वा मा कृथाः कोपमित्युक्त्वा प्रययुस्तु ते ॥ ७१.३० ॥

«Esto sería un prāyaścitta, una expiación, en el caso de quien ha muerto; pero esto se ha realizado para quien no está muerto. O bien, considéralo un vrata, un voto sagrado. No te enojes». Dicho esto, ellos se marcharon.

Verse 31

गतैस्तैर्गौतमो धीमान् हिमवन्तं महागिरिम् । मामाराधयिषुः प्रायात् तप्तुं चाशु महत् तपः ॥ ७१.३१ ॥

Cuando ellos se hubieron marchado, el sabio Gautama partió hacia Himavant, la gran montaña, deseando propiciarme y emprender pronto una gran austeridad.

Verse 32

शतमेकं तु वर्षाणामहमाराधितोऽभवम् । तुष्टेन च मया प्रोक्तो वरं वरय सुव्रत ॥ ७१.३२ ॥

«Durante cien años completos fui propiciado. Entonces, complacido, dije: “Pide un don, oh tú de excelente observancia”».

Verse 33

सोऽब्रवीन्मां जकटासंस्थां देहि गङ्गां तपस्विनीम् । मया सार्धं प्रयात्वेषा पुण्या भागीरथी नदी ॥ ७१.३३ ॥

Él me dijo: «Oh asceta, concédeme a la Gaṅgā—Bhāgīrathī—que mora en las trenzas enmarañadas; que este río sagrado marche conmigo».

Verse 34

एवमुक्ते जटाखण्डमेकं स प्रददौ शिवः । तां गृहीत्वा गतवान् सोऽपि यत्रास्ते सा तु गौर्मृता ॥ ७१.३४ ॥

Dicho esto, Śiva concedió un solo mechón, un fragmento de su cabellera enmarañada. Tomándolo, él también partió al lugar donde ella estaba; pero la vaca había muerto.

Verse 35

तज्जलप्लाविता सा गौर्गता चोत्थाय भामिनी । नदी च महती जाता पुण्यतोया शुचिह्रदा ॥ ७१.३५ ॥

Inundada por aquella agua, la vaca—alzándose, oh dama resplandeciente—salió adelante; y surgió un gran río, de aguas santificadoras y de cuenca pura.

Verse 36

तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं तत्र सप्तर्षयोऽमलाः । आजग्मुः खे विमानस्थाः साधुः साध्विति वादिनः ॥ ७१.३६ ॥

Al ver aquel gran prodigio, los inmaculados Siete Sabios llegaron allí, situados en el cielo en carros aéreos, proclamando: «Bien hecho, bien hecho».

Verse 37

साधु गौतम साधूनां कोऽन्योऽस्ति सदृशस्तव । यदेवं जाह्नवीं देवीं दण्डके चावतारयत् ॥ ७१.३७ ॥

«Excelente, Gautama. Entre los virtuosos, ¿quién hay comparable a ti? Pues de este modo hiciste descender a la diosa Jāhnavī (Gaṅgā) y la hiciste bajar también al bosque de Daṇḍaka».

Verse 38

एवमुक्तस्तदा तैस्तु गौतमः किमिदं त्विति । गोवध्याकारणं मह्यं तावत् पश्यति गौतमः ॥ ७१.३८ ॥

Así interpelado por ellos entonces, Gautama preguntó: «¿Qué es esto, en verdad?» Y Gautama comprendió, hasta ese punto, la causa de la muerte de la vaca.

Verse 39

ऋषीणां मायया सर्वमिदं जातं विचिन्त्य वै । शशाप तान् जटाभस्ममिथ्याव्रतधरास्तथा । भविष्यथ त्रयीबाह्या वेदकर्मबहिष्कृताः ॥ ७१.३९ ॥

Al considerar que todo esto había surgido por la māyā de los ṛṣis, los maldijo: «También vosotros—con cabellera enmarañada y cubiertos de ceniza, observando votos falsos—seréis ajenos a la tríada védica, excluidos de los ritos del Veda».

Verse 40

तच्छ्रुत्वा क्रूरवचनं गौतमस्य महामुनेः । ऊचुः सप्तर्षयो मैवं सर्वकालं द्विजोत्तमाः । भवन्तु किं तु ते वाक्यं मोघं नास्त्यत्र संशयः ॥ ७१.४० ॥

Al oír las palabras severas del gran sabio Gautama, los Siete Ṛṣis dijeron: «Que no sea así, oh el mejor de los nacidos dos veces. Sin embargo, tu palabra no será vana; de ello no hay duda».

Verse 41

यदि नाम कलौ सर्वे भविष्यन्ति द्विजोत्तमाः । उपकारीणि ये ते हि अपकर्तार एव हि । इत्थंभूता अपि कलौ भक्तिभाजो भवन्तु ते ॥ ७१.४१ ॥

Aunque en la era de Kali todos lleguen a ser tenidos por «excelentes nacidos dos veces», quienes (en apariencia) ayudan son, en verdad, los mismos que dañan. Aun así, aunque sean así en Kali, que participen de la bhakti, la devoción.

Verse 42

त्वद्वाक्यवह्निनिर्दग्धाः सदा कलियुगे द्विजाः । भविष्यन्ति क्रियाहीना वेदकर्मबहिष्कृताः ॥ ७१.४२ ॥

En la era de Kali, los nacidos dos veces quedarán siempre como abrasados por el fuego de tus palabras; se volverán carentes de los ritos prescritos, excluidos de las obligaciones rituales védicas.

Verse 43

अस्याश्च गौणं नामेह नदी गोदावरीति च । गौर्दत्ता वरदानाच्च भवेद् गोदावरी नदी ॥ ७१.४३ ॥

Aquí, el nombre secundario (convencional) de este río es «Godāvarī». Porque es «dado por la vaca» y por la concesión de dones, el río llega a ser conocido como Godāvarī.

Verse 44

एतां प्राप्य कलौ ब्रह्मन् गां ददन्ति जनाश्च ये । यथाशक्त्या तु दानानि मोदन्ते त्रिदशैः सह ॥ ७१.४४ ॥

Oh brāhmán, quienes en la era de Kali alcanzan este mérito y ofrecen una vaca, dando dones según su capacidad, se regocijan junto con los Tridaśas, los dioses.

Verse 45

सिंहस्थे च गुरौ तत्र यो गच्छति समाहितः । स्नात्वा च विधिना तत्र पितॄन् स्तर्पयते तथा ॥ ७१.४५ ॥

Cuando Gurú (Júpiter) está en Leo, quien vaya allí con la mente recogida y se bañe conforme al rito prescrito, asimismo satisface a los antepasados mediante el tarpaṇa, la ofrenda de agua.

Verse 46

स्वर्गं गच्छन्ति पितरो निरये पतिता अपि । स्वर्गस्थाः पितरस्तस्य मुक्तिभाजो न संशयः ॥ ७१.४६ ॥

Incluso los antepasados que han caído en un estado infernal ascienden al cielo; y los antepasados de esa persona, estando en el cielo, participan de la liberación (mukti), sin duda alguna.

Verse 47

त्वं ख्यातिं महतीं प्राप्य मुक्तिं यास्यसि शाश्वतीम् । एवमुक्त्वाऽथ मुनयो ययुः कैलासपर्वतम् । यत्राहमुमया सार्धं सदा तिष्ठामि सत्तमाः ॥ ७१.४७ ॥

«Habiendo alcanzado gran renombre, irás a la liberación eterna». Dicho esto, los sabios partieron al monte Kailāsa, donde Yo, junto con Umā, moro siempre, oh el mejor de los virtuosos.

Verse 48

ऊचुर्मां ते च मुनयो भवितारो द्विजोत्तमाः । कलौ त्वद्रूपिणः सर्वे जटामुकुटधारिणः । स्वेच्छया प्रेतवेषाश्च मिथ्यालिङ्गधराः प्रभो ॥ ७१.४८ ॥

Entonces aquellos sabios me dijeron: «En la era de Kali, oh el mejor de los dos veces nacidos, todos asumirán formas como la tuya, llevando las jaṭās como corona; pero por mero capricho adoptarán disfraces espantosos y portarán falsos signos externos, oh Señor».

Verse 49

तेषामनुग्रहार्थाय किञ्चिच्छास्त्रं प्रदीयताम् । येनास्मद्वंशजाः सर्वे वर्तेयुः कलिपीडिताः ॥ ७१.४९ ॥

Para otorgarles favor, impártase alguna enseñanza (un śāstra práctico), por la cual todos los descendientes de nuestro linaje, afligidos por la era de Kali, puedan seguir viviendo y conduciéndose conforme al dharma.

Verse 50

एवमभ्यर्थितस्तैस्तु पुराऽहं द्विजसत्तमाः । वेदक्रियासमायुक्तां कृतवानस्मि संहिताम् ॥ ७१.५० ॥

Así, cuando antaño me lo solicitaron, oh el mejor de los dos veces nacidos, compuse una saṃhitā dotada de ritos védicos y de los procedimientos rituales.

Verse 51

निःश्वासाख्यां ततस्तस्यां लीना बाभ्रव्यशाण्डिलाः । अल्पापराधाच्छ्रुत्वैव गता बैडालिका भवन ॥ ७१.५१ ॥

Luego, en aquel lugar llamado “Niḥśvāsa” se internaron los linajes (o sabios) Bābhravya y Śāṇḍila. Pero, con solo oír que la falta era leve, se dirigieron a la morada Baiḍālika.

Verse 52

मयैव मोहितास्ते हि भविष्यं जानता द्विजाः । लौल्यार्थिनस्तु शास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः ॥ ७१.५२ ॥

En verdad, a esos dos veces nacidos, aunque conocían lo venidero, yo mismo los he confundido. En la era de Kali, los hombres, buscando ganancia por codicia, compondrán tratados (śāstras).

Verse 53

निःश्वाससंहितायां हि लक्षमात्रं प्रमाणतः । सैव पाशुपती दीक्षा योगः पाशुपतस्त्विह ॥ ७१.५३ ॥

En la Niḥśvāsa-saṃhitā, su medida autorizada se declara de cien mil (unidades/versos). Eso mismo es la iniciación pāśupata (dīkṣā); y aquí la disciplina es el yoga pāśupata.

Verse 54

एतस्माद्वेदमार्गाद्धि यदन्यदिह जायते । तत्क्षुद्रकर्म विज्ञेयं रौद्रं शौचविवर्जितम् ॥ ७१.५४ ॥

Por ello, cuanto aquí surja fuera de la senda védica debe entenderse como acción mezquina: de índole violenta y carente de pureza.

Verse 55

ये रुद्रमुपजीवन्ति कलौ वैडालिका नराः । लौल्यार्थिनः स्वशास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः । उच्छुष्मरुद्रास्ते ज्ञेया नाहं तेषु व्यवस्थितः ॥ ७१.५५ ॥

En la era de Kali, los hombres que se ganan la vida invocando a Rudra—viles y oportunistas—movidos por la codicia compondrán sus propios ‘śāstra’. Deben ser tenidos por ‘ucchuṣma-rudra’ (Rudras impuros); Yo no estoy establecido entre ellos.

Verse 56

भैरवेण स्वरूपेण देवकार्ये यदा पुरा । नर्तितं तु मया सोऽयं सम्बन्धः क्रूरकर्मणाम् ॥ ७१.५६ ॥

Antaño, cuando asumí la forma de Bhairava para la empresa de los dioses, ciertamente ejecuté la danza; de ahí nace esta vinculación con actos feroces.

Verse 57

क्षयं निनीषता दैत्यानट्टहासो मया कृतः । यः पुरा तत्र ये मह्यं पतिता अश्रुबिन्दवः । असंख्यातास्तु ते रौद्रा भवितारो महीतले ॥ ७१.५७ ॥

Cuando quise llevar a la ruina a los Daityas, lancé una carcajada estruendosa y burlona. De aquel acto, las gotas de lágrimas que entonces cayeron de mí allí—innumerables—se convertirán en seres feroces sobre la faz de la tierra.

Verse 58

uchChuShmaniratA raudrAH surAmAMsapriyAH sadA | strIlolAH pApakarmANaH saMbhUtA bhUtaleShu te || 71.58 ||

Entregados a la inmundicia, feroces, siempre amantes del licor y de la carne, lascivos con las mujeres y autores de actos pecaminosos, ellos han surgido sobre la tierra.

Verse 59

तेषां गौतमशापाद्धि भविष्यन्त्यन्वये द्विजाः । तेषां मध्ये सदाचाराः ये ते मच्छासने रताः ॥ ७१.५९ ॥

En verdad, por la maldición de Gautama, surgirán brāhmaṇas (dvijas) en su linaje. Entre ellos se hallarán los de buena conducta, los que se deleitan en mi enseñanza.

Verse 60

स्वर्गं चैवापवर्गं च इति वै संशयात् पुरा । वैडालिका अधो यास्यन्ति मम संततिदूषकाः ॥ ७१.६० ॥

Antaño hubo en verdad duda: «el cielo y también la liberación (apavarga)». Pero los Vaiḍālikas, los que corrompen mi linaje, descenderán a un estado inferior.

Verse 61

प्राग्गौतमाग्निना दग्धाः पुनर्मद्वचनाद्द्विजाः । नरकं तु गमिष्यन्ति नात्र कार्या विचारणा ॥ ७१.६१ ॥

Antes, los dvijas fueron quemados por el fuego de Gautama; y de nuevo, por mi palabra, irán al infierno: sobre esto no hay que deliberar.

Verse 62

रुद्र उवाच । एवं मया ब्रह्मसुताः प्रोक्ता जग्मुर्यथागतम् । गौतमोऽपि स्वकं गेहं जगामाशु परंतपः ॥ ७१.६२ ॥

Rudra dijo: «Así, instruidos por mí, los hijos de Brahmā partieron, regresando tal como habían venido. Gautama también fue pronto a su propia morada, oh domador de enemigos».

Verse 63

एतद्वः कथितं विप्रा मया धर्मस्य लक्षणम् । एतस्माद्विपरीतो यः स पाषण्डरतो भवेत् ॥ ७१.६३ ॥

Así, oh sabios brāhmaṇas, os he expuesto la característica definitoria del dharma. Quien actúe en contra de ello se volverá adepto del pāṣaṇḍa (heterodoxia o religiosidad engañosa).