Sarga 28

Verse 1

साराणस्यवचश्श्रुत्वारावणंराक्षसाधिपम् ।बलमादिश्यतत्सर्वंशुकोवाक्यमथाब्रवीत् ।।6.28.1।।

Tras oír el informe de Sāraṇa, Śuka expuso por completo la fuerza de las tropas a Rāvaṇa, señor de los Rākṣasas, y luego habló de nuevo.

Verse 2

स्थितान्पश्यसियानेतान्मत्तानिवमहाद्विपान् ।न्यग्रोधानिवगाङ्गेयान् सालान् हैमवतानिव ।।6.28.2।।एतेदुष्प्रसहाराजन्बलिनःकामरूपिणः ।दैत्यदानवसङ्काशायुद्धेदेवपराक्रमाः ।।6.28.3।।

Oh rey, ves a estas huestes firmes en su puesto: como grandes elefantes en celo; como banyanos a orillas del Gaṅgā; como árboles sāla arraigados en el Himālaya, constantes e inconmovibles.

Verse 3

स्थितान्पश्यसियानेतान्मत्तानिवमहाद्विपान् ।न्यग्रोधानिवगाङ्गेयान् सालान् हैमवतानिव ।।6.28.2।।एतेदुष्प्रसहाराजन्बलिनःकामरूपिणः ।दैत्यदानवसङ्काशायुद्धेदेवपराक्रमाः ।।6.28.3।।

Oh rey, éstos son difíciles de resistir: fuertes, capaces de adoptar la forma que quieran; semejantes en aspecto a Daityas y Dānavas, pero en la batalla poseen el poder de los dioses.

Verse 4

एषांकोटिसहस्राणिनवपञ्चचसप्तच ।तथाशङ्खुसहस्राणितथाबृन्दशतानिच ।।6.28.4।।

De estos vánaras hay nueve, cinco y siete mil kotis; asimismo, miles de Śaṅku y cientos de Vṛnda.

Verse 5

एतेसुग्रीवसचिवाःकिष्किन्धानिलयास्सदा ।हरयोदेवगन्धर्वैरुत्पन्नाःकामरूपिणः ।।6.28.5।।

Estos son los monos, ministros de Sugriva, que moran siempre en Kishkindha; nacidos de dioses celestiales y de Gandharvas, poseen el poder de mudar de forma a voluntad.

Verse 6

यौतौपश्यसितिष्ठन्तौकुमारौदेवरूपिणौ ।मैन्दश्चद्विविदश्चोभौताभ्यांनास्तिसमोयुधि ।।6.28.6।।

¿Ves a esos dos jóvenes que están allí, de figura divina? Son Mainda y Dvivida; en la batalla no hay nadie igual a esos dos.

Verse 7

ब्राह्मणासममज्ञातावमृतप्राशिनापुभौ ।आशंसेतेयुथालङ्कामेतौमर्दितुमोजसा ।।6.28.7।।

Con el permiso de Brahmā, ambos han bebido el amṛta, el néctar de la inmortalidad; como jefes de tropas, confían en aplastar Laṅkā con la sola fuerza de su poder.

Verse 8

यंतुपश्यसितिष्टन्तंप्रभिन्नमिवकुञ्जरम् ।योबलात् क्षोभयेत् क्रुद्धस्समुद्रमपिवानरः ।।6.28.8।।एषोऽभिगन्तालङ्कायावैदेह्यास्तवचप्रभो: ।एनंपश्यपुरादृष्टंवानरंपुनरागतम् ।।6.28.9।।

Pero aquel que ves allí de pie, como un elefante enloquecido: cuando ese vānara se enfurece, podría agitar incluso el océano por la pura fuerza de su poder.

Verse 9

यंतुपश्यसितिष्टन्तंप्रभिन्नमिवकुञ्जरम् ।योबलात् क्षोभयेत् क्रुद्धस्समुद्रमपिवानरः ।।6.28.8।।एषोऽभिगन्तालङ्कायावैदेह्यास्तवचप्रभो: ।एनंपश्यपुरादृष्टंवानरंपुनरागतम् ।।6.28.9।।

Éste es el mismo Vānara que antaño entró en Laṅkā, vio a Vaidehī y regresó de nuevo. Mira: ha vuelto otra vez, oh Señor.

Verse 10

ज्येष्ठःकेसरिणःपुत्त्रोवातात्मजइतिश्रुतः ।हनूमानितिविख्यातोलङ्घितोयेनसागरः ।।6.28.10।।

Se dice que es el hijo mayor de Kesarin, célebre como vástago del dios del Viento: conocido en el mundo como Hanumān, aquel que saltó y cruzó el océano.

Verse 11

कामरूपीहरिश्रेष्टोबलरूपसमन्वितः ।अनिवार्यगतिश्चैवयथासततगःप्रभुः ।।6.28.11।।

Primero entre los Vānaras, puede tomar la forma que desee; dotado de fuerza y majestad, su marcha es irresistible: veloz e imparable, como el viento que nunca cesa.

Verse 12

उद्यन्तभास्करंदृष्टवाबालःकिलपिपासितः ।त्रियोजनसहस्रंतुअध्वानमवतीर्यहि ।।6.28.12।।आदित्यमाहरिष्यामिनमेक्षुत्प्रतियास्यति ।इतिसञ्चिन्त्यमनसापुरैषबलदर्पितः ।।6.28.13।।

Cuando era niño, se dice que, al sentir el hambre y ver al Sol naciente, se lanzó y recorrió tres mil yojanas, pensando: «Tomaré al Sol; sólo entonces se calmará mi hambre», y saltó adelante, orgulloso de su fuerza.

Verse 13

उद्यन्तभास्करंदृष्टवाबालःकिलपिपासितः ।त्रियोजनसहस्रंतुअध्वानमवतीर्यहि ।।6.28.12।।आदित्यमाहरिष्यामिनमेक्षुत्प्रतियास्यति ।इतिसञ्चिन्त्यमनसापुरैषबलदर्पितः ।।6.28.13।।

Aunque el Sol es el más inabordable—hasta para dioses, rishis y Dānavas—cayó, como si no pudiera alcanzarlo, sobre una montaña en la región del amanecer.

Verse 14

अनाधृष्यतमंदेवमपिदेवर्षिदानवैः ।अनासाघैवपतितोभास्करोदयनेगिरौ ।।6.28.14।।

Aunque el Sol es el más inabordable—hasta para dioses, rishis y Dānavas—cayó, como si no pudiera alcanzarlo, sobre una montaña en la región del amanecer.

Verse 15

पतितस्यकपेरस्यहनुरेकाशिलातले ।किञ्चिद्भिन्नादृढहनोर्हनूमानेषतेनवै ।।6.28.15।।

Cuando aquel mono cayó sobre la superficie de la roca, una de sus mandíbulas se quebró levemente; por eso, aunque de quijada firme, se le llama en verdad Hanūmān.

Verse 16

सत्यमागमयोगेनममैषविदितोहरिः ।नास्यशक्यंबलंरूपंप्रभावोवाऽपिभाषितम् ।।6.28.16।।

En verdad, por testimonios fidedignos he he llegado a conocer a este Vānara; su fuerza, su forma y aun su poder no pueden describirse como es debido.

Verse 17

एषआशंसतेलङ्कामेकोमर्दितुमोजसा ।येवजाज्वल्यतेऽपौवैधूमकेतुस्तवाद्यवै ।।6.28.17।।लङ्कायांनिहितश्चापिकथंविस्मरसेकपिम् ।

Él pretende, con su propio vigor, aplastar Laṅkā él solo. ¿Cómo puedes olvidar a ese mono, cuya cola fue incendiada hace apenas un momento en Laṅkā por Dhūmaketu, cumpliendo tu mandato?

Verse 18

यश्चैषोऽनन्तरश्शूरश्श्यामःपद्मनिभेक्षणः ।इक्ष्वाकूणामतिरथोलोकेविख्यातपौरुष ।।6.28.18।।यस्मिन्नचलतेधर्मोयोधर्मंनातिवर्तते ।योब्राह्ममस्त्रंवेदांश्चवेदवेदविदांवरः ।।6.28.19।।योभिन्द्याद्गगनंबाणैःपर्वतांश्चापिदारयेत् ।यस्यमृत्योरिवक्रोधश्शक्रस्येवपराक्रमः ।।6.28.20।।यस्यभार्याजनस्थानात्सीताचापिहृतात्वया ।सएषरामस्त्वांयोद्धुंराजन्समभिवर्तते ।।6.28.21।।

Y junto a él está ese héroe—de tez oscura, de ojos como loto—insuperable guerrero de carro de la estirpe de Ikṣvāku, célebre en el mundo por su virilidad. En él el dharma permanece inconmovible; no traspasa la rectitud. Conoce las armas ordenadas por Brahmā y los Vedas; es el primero entre los conocedores del saber sagrado. Con sus flechas podría atravesar el cielo y partir aun las montañas; su ira es como la Muerte misma, y su valor como el de Indra. A su esposa, Sītā, la arrebataste de Jana-sthāna: ese mismo Rāma, oh rey, avanza ahora para combatir contigo.

Verse 19

यश्चैषोऽनन्तरश्शूरश्श्यामःपद्मनिभेक्षणः ।इक्ष्वाकूणामतिरथोलोकेविख्यातपौरुष ।।6.28.18।।यस्मिन्नचलतेधर्मोयोधर्मंनातिवर्तते ।योब्राह्ममस्त्रंवेदांश्चवेदवेदविदांवरः ।।6.28.19।।योभिन्द्याद्गगनंबाणैःपर्वतांश्चापिदारयेत् ।यस्यमृत्योरिवक्रोधश्शक्रस्येवपराक्रमः ।।6.28.20।।यस्यभार्याजनस्थानात्सीताचापिहृतात्वया ।सएषरामस्त्वांयोद्धुंराजन्समभिवर्तते ।।6.28.21।।

Oh rey: este héroe, de tez oscura y ojos de loto, famoso en el mundo por su poder, es un guerrero de carro eminente de la estirpe de Ikṣvāku. En él el dharma se mantiene firme y no rebasa la rectitud; conoce los Vedas y es el primero entre los conocedores del Veda; conoce el arma de Brahmā. Sus flechas podrían atravesar el cielo y partir incluso las montañas; su ira es como la Muerte y su valor como el de Indra. Su esposa, Sītā, fue arrebatada por ti de Jana-sthāna: ese mismo Rāma avanza ahora, oh rey, para combatir contigo.

Verse 20

यश्चैषोऽनन्तरश्शूरश्श्यामःपद्मनिभेक्षणः ।इक्ष्वाकूणामतिरथोलोकेविख्यातपौरुष ।।6.28.18।।यस्मिन्नचलतेधर्मोयोधर्मंनातिवर्तते ।योब्राह्ममस्त्रंवेदांश्चवेदवेदविदांवरः ।।6.28.19।।योभिन्द्याद्गगनंबाणैःपर्वतांश्चापिदारयेत् ।यस्यमृत्योरिवक्रोधश्शक्रस्येवपराक्रमः ।।6.28.20।।यस्यभार्याजनस्थानात्सीताचापिहृतात्वया ।सएषरामस्त्वांयोद्धुंराजन्समभिवर्तते ।।6.28.21।।

Oh rey: este héroe, de tez oscura y ojos de loto, famoso en el mundo por su poder, es un guerrero de carro eminente de la estirpe de Ikṣvāku. En él el dharma se mantiene firme y no rebasa la rectitud; conoce los Vedas y es el primero entre los conocedores del Veda; conoce el arma de Brahmā. Sus flechas podrían atravesar el cielo y partir incluso las montañas; su ira es como la Muerte y su valor como el de Indra. Su esposa, Sītā, fue arrebatada por ti de Jana-sthāna: ese mismo Rāma avanza ahora, oh rey, para combatir contigo.

Verse 21

यश्चैषोऽनन्तरश्शूरश्श्यामःपद्मनिभेक्षणः ।इक्ष्वाकूणामतिरथोलोकेविख्यातपौरुष ।।6.28.18।।यस्मिन्नचलतेधर्मोयोधर्मंनातिवर्तते ।योब्राह्ममस्त्रंवेदांश्चवेदवेदविदांवरः ।।6.28.19।।योभिन्द्याद्गगनंबाणैःपर्वतांश्चापिदारयेत् ।यस्यमृत्योरिवक्रोधश्शक्रस्येवपराक्रमः ।।6.28.20।।यस्यभार्याजनस्थानात्सीताचापिहृतात्वया ।सएषरामस्त्वांयोद्धुंराजन्समभिवर्तते ।।6.28.21।।

Oh rey: este héroe, de tez oscura y ojos de loto, famoso en el mundo por su poder, es un guerrero de carro eminente de la estirpe de Ikṣvāku. En él el dharma se mantiene firme y no rebasa la rectitud; conoce los Vedas y es el primero entre los conocedores del Veda; conoce el arma de Brahmā. Sus flechas podrían atravesar el cielo y partir incluso las montañas; su ira es como la Muerte y su valor como el de Indra. Su esposa, Sītā, fue arrebatada por ti de Jana-sthāna: ese mismo Rāma avanza ahora, oh rey, para combatir contigo.

Verse 22

यस्यैषदक्षिणेपार्श्वेशुद्धजाम्बूनदप्रभः ।विशालवक्षास्ताम्राक्षोनीलकुञ्जितमूर्धजः ।।6.28.22।।एषोऽस्यलक्ष्मणोनामभ्राताप्राणसमःप्रियः ।नयेयुद्धेचकुशलस्सर्वशस्त्रभृतंवरः ।।6.28.23।।

A su lado derecho está uno que resplandece como el oro puro de Jāmbūnada: de ancho pecho, ojos cobrizos y cabellera oscura y rizada.

Verse 23

यस्यैषदक्षिणेपार्श्वेशुद्धजाम्बूनदप्रभः ।विशालवक्षास्ताम्राक्षोनीलकुञ्जितमूर्धजः ।।6.28.22।।एषोऽस्यलक्ष्मणोनामभ्राताप्राणसमःप्रियः ।नयेयुद्धेचकुशलस्सर्वशस्त्रभृतंवरः ।।6.28.23।।

Este es su hermano, llamado Lakṣmaṇa, amado por él como la vida misma; diestro en el gobierno y en la guerra, el mejor entre todos los portadores de armas.

Verse 24

अमर्षीदुर्जयोजेताविक्रान्तोबुद्धिमान् बली ।रामस्यदक्षिणोबाहुर्नित्यंप्राणोबहिश्चरः ।।6.28.24।।

Implacable ante los enemigos, difícil de vencer, siempre victorioso; audaz, inteligente y fuerte: es el brazo derecho de Rāma, como su aliento vital que se mueve hacia fuera sin cesar.

Verse 25

नह्येषराघवस्यार्थेजीवितंपरिरक्षति ।एषैवाशंसतेयुद्धेनिहन्तुंसर्वराक्षसान् ।।6.28.25।।

Por la causa de Rāma, ni siquiera protege su propia vida; en la batalla está resuelto a aniquilar a todos los Rākṣasas.

Verse 26

यस्तुसव्यमसौपक्षंरामस्याश्रित्यतिष्ठति ।रक्षोगणपरिक्षिप्तोराजाह्येषविभीषणः ।।6.28.26।।

Y aquel que está de pie a la izquierda de Rāma, habiéndose refugiado en él—rodeado por huestes de Rākṣasas—es el rey Vibhīṣaṇa.

Verse 27

श्रीमताराजराजेनलङ्कायामभिषेचितः ।त्वामेवप्रतिसंरब्दोयुद्धायैषोऽभिवर्तते ।।6.28.27।।

Y aquel que está de pie a la izquierda de Rāma, habiéndose refugiado en él—rodeado por huestes de Rākṣasas—es el rey Vibhīṣaṇa.

Verse 28

यंतुपस्यसितिष्ठन्तंमध्येगिरिमिवाचलम् ।सर्वशाखामृगेन्द्राणांभर्तारममितौजसम् ।।6.28.28।।तेजयशसाबुद् ध्याज्ञानेनाभिजनेनच ।यःकपीनतिबभ्राजहिमवानिवपर्वतान् ।।6.28.29।।किष्किन्धांयस्समध्यास्तेगुहांसगहनद्रुमाम् ।दुर्गांपर्वतदुर्गस्तांप्रधानैस्सहयूथपैः ।।6.28.30।।यस्यैषाकाञ्चनीमालाशोभितेशतपुष्करा ।कान्तादेवमनुष्याणांयस्यांलक्ष्मीप्रतिष्ठिता ।।6.28.31।।एतांचमालांतारांचकपिराज्यंचशाश्वतम् ।सुग्रीवोवालिनंहत्वारामेणप्रतिपादितः ।।6.28.32।।

Pero aquel a quien ves de pie en medio, firme como una montaña inmóvil, es el señor de todos los jefes de los monos, un caudillo de vigor inconmensurable.

Verse 29

यंतुपस्यसितिष्ठन्तंमध्येगिरिमिवाचलम् ।सर्वशाखामृगेन्द्राणांभर्तारममितौजसम् ।।6.28.28।।तेजयशसाबुद् ध्याज्ञानेनाभिजनेनच ।यःकपीनतिबभ्राजहिमवानिवपर्वतान् ।।6.28.29।।किष्किन्धांयस्समध्यास्तेगुहांसगहनद्रुमाम् ।दुर्गांपर्वतदुर्गस्तांप्रधानैस्सहयूथपैः ।।6.28.30।।यस्यैषाकाञ्चनीमालाशोभितेशतपुष्करा ।कान्तादेवमनुष्याणांयस्यांलक्ष्मीप्रतिष्ठिता ।।6.28.31।।एतांचमालांतारांचकपिराज्यंचशाश्वतम् ।सुग्रीवोवालिनंहत्वारामेणप्रतिपादितः ।।6.28.32।।

Por esplendor, fama, inteligencia, sabiduría y noble linaje, superó en brillo a los demás monos, como Himavān supera a las montañas.

Verse 30

यंतुपस्यसितिष्ठन्तंमध्येगिरिमिवाचलम् ।सर्वशाखामृगेन्द्राणांभर्तारममितौजसम् ।।6.28.28।।तेजयशसाबुद् ध्याज्ञानेनाभिजनेनच ।यःकपीनतिबभ्राजहिमवानिवपर्वतान् ।।6.28.29।।किष्किन्धांयस्समध्यास्तेगुहांसगहनद्रुमाम् ।दुर्गांपर्वतदुर्गस्तांप्रधानैस्सहयूथपैः ।।6.28.30।।यस्यैषाकाञ्चनीमालाशोभितेशतपुष्करा ।कान्तादेवमनुष्याणांयस्यांलक्ष्मीप्रतिष्ठिता ।।6.28.31।।एतांचमालांतारांचकपिराज्यंचशाश्वतम् ।सुग्रीवोवालिनंहत्वारामेणप्रतिपादितः ।।6.28.32।।

Él mora en Kiṣkindhā, en una cueva-fortaleza entre árboles espesos; inaccesible, asentada en baluartes de montaña, junto con sus principales jefes de tropas.

Verse 31

यंतुपस्यसितिष्ठन्तंमध्येगिरिमिवाचलम् ।सर्वशाखामृगेन्द्राणांभर्तारममितौजसम् ।।6.28.28।।तेजयशसाबुद् ध्याज्ञानेनाभिजनेनच ।यःकपीनतिबभ्राजहिमवानिवपर्वतान् ।।6.28.29।।किष्किन्धांयस्समध्यास्तेगुहांसगहनद्रुमाम् ।दुर्गांपर्वतदुर्गस्तांप्रधानैस्सहयूथपैः ।।6.28.30।।यस्यैषाकाञ्चनीमालाशोभितेशतपुष्करा ।कान्तादेवमनुष्याणांयस्यांलक्ष्मीप्रतिष्ठिता ।।6.28.31।।एतांचमालांतारांचकपिराज्यंचशाश्वतम् ।सुग्रीवोवालिनंहत्वारामेणप्रतिपादितः ।।6.28.32।।

Su guirnalda de oro resplandece como cien lotos; es amada por dioses y hombres, y en ella, como si fuera, Lakṣmī, la Fortuna, permanece establecida.

Verse 32

यंतुपस्यसितिष्ठन्तंमध्येगिरिमिवाचलम् ।सर्वशाखामृगेन्द्राणांभर्तारममितौजसम् ।।6.28.28।।तेजयशसाबुद् ध्याज्ञानेनाभिजनेनच ।यःकपीनतिबभ्राजहिमवानिवपर्वतान् ।।6.28.29।।किष्किन्धांयस्समध्यास्तेगुहांसगहनद्रुमाम् ।दुर्गांपर्वतदुर्गस्तांप्रधानैस्सहयूथपैः ।।6.28.30।।यस्यैषाकाञ्चनीमालाशोभितेशतपुष्करा ।कान्तादेवमनुष्याणांयस्यांलक्ष्मीप्रतिष्ठिता ।।6.28.31।।एतांचमालांतारांचकपिराज्यंचशाश्वतम् ।सुग्रीवोवालिनंहत्वारामेणप्रतिपादितः ।।6.28.32।।

Esta guirnalda, y a Tārā, y el perdurable reino de los monos: todo ello lo recibió Sugrīva de Rāma después de que Vālin fuera abatido.

Verse 33

शतंशतसहस्राणांकोटिमाहुर्मनीषिणः ।शतंकोटिसहस्राणांशङ्कु: इत्यभिधीयते ।।6.28.33।।

Los sabios dicen que cien veces cien mil se llama koṭi; y cien veces mil koṭis se denomina śaṅku.

Verse 34

शतंशङ्कुसहस्राणांमहाशङ्कु: इतिस्मृतः ।।6.28.34।।महाशङ्कुसहस्राणांशतंबृन्दमिहोच्यते ।शतंबृन्दसहस्राणांमहावृन्दमितिस्मृतम् ।।6.28.35।।महाबृन्दसहस्राणांशतंपद्ममिहोच्यते ।शतंपद्मसहस्राणांमहापद्ममितिस्मृतिम् ।।6.28.36।।महापद्मसहस्राणांशतंखर्वमिहोच्यते ।शतंखर्वसहस्राणांमहाखर्वमिवोच्यते ।।6.28.37।।महाखर्वसहस्राणांसमुद्रमभिधीयते ।तंसमुद्रसाहस्रमोघइत्यभिधीयते ।।6.28.38।।शतमोघसहस्राणांमहौघइतिविश्रुतः ।

Cien mil śaṅkus se recuerdan como un mahāśaṅku.

Verse 35

शतंशङ्कुसहस्राणांमहाशङ्कु: इतिस्मृतः ।।6.28.34।।महाशङ्कुसहस्राणांशतंबृन्दमिहोच्यते ।शतंबृन्दसहस्राणांमहावृन्दमितिस्मृतम् ।।6.28.35।।महाबृन्दसहस्राणांशतंपद्ममिहोच्यते ।शतंपद्मसहस्राणांमहापद्ममितिस्मृतिम् ।।6.28.36।।महापद्मसहस्राणांशतंखर्वमिहोच्यते ।शतंखर्वसहस्राणांमहाखर्वमिवोच्यते ।।6.28.37।।महाखर्वसहस्राणांसमुद्रमभिधीयते ।तंसमुद्रसाहस्रमोघइत्यभिधीयते ।।6.28.38।।शतमोघसहस्राणांमहौघइतिविश्रुतः ।

Aquí, cien mil Mahāśaṅkus reciben el nombre de Bṛnda; y cien mil Bṛndas son tenidos por Mahāvṛnda.

Verse 36

शतंशङ्कुसहस्राणांमहाशङ्कु: इतिस्मृतः ।।6.28.34।।महाशङ्कुसहस्राणांशतंबृन्दमिहोच्यते ।शतंबृन्दसहस्राणांमहावृन्दमितिस्मृतम् ।।6.28.35।।महाबृन्दसहस्राणांशतंपद्ममिहोच्यते ।शतंपद्मसहस्राणांमहापद्ममितिस्मृतिम् ।।6.28.36।।महापद्मसहस्राणांशतंखर्वमिहोच्यते ।शतंखर्वसहस्राणांमहाखर्वमिवोच्यते ।।6.28.37।।महाखर्वसहस्राणांसमुद्रमभिधीयते ।तंसमुद्रसाहस्रमोघइत्यभिधीयते ।।6.28.38।।शतमोघसहस्राणांमहौघइतिविश्रुतः ।

Aquí, cien mil Mahābṛndas reciben el nombre de Padma; y cien mil Padmas son conocidos como Mahāpadma.

Verse 37

शतंशङ्कुसहस्राणांमहाशङ्कु: इतिस्मृतः ।।6.28.34।।महाशङ्कुसहस्राणांशतंबृन्दमिहोच्यते ।शतंबृन्दसहस्राणांमहावृन्दमितिस्मृतम् ।।6.28.35।।महाबृन्दसहस्राणांशतंपद्ममिहोच्यते ।शतंपद्मसहस्राणांमहापद्ममितिस्मृतिम् ।।6.28.36।।महापद्मसहस्राणांशतंखर्वमिहोच्यते ।शतंखर्वसहस्राणांमहाखर्वमिवोच्यते ।।6.28.37।।महाखर्वसहस्राणांसमुद्रमभिधीयते ।तंसमुद्रसाहस्रमोघइत्यभिधीयते ।।6.28.38।।शतमोघसहस्राणांमहौघइतिविश्रुतः ।

Aquí se declara que cien mil Mahāpadmas se llaman Kharva; y que cien mil Kharvas, a su vez, son nombrados Mahākharva.

Verse 38

शतंशङ्कुसहस्राणांमहाशङ्कु: इतिस्मृतः ।।6.28.34।।महाशङ्कुसहस्राणांशतंबृन्दमिहोच्यते ।शतंबृन्दसहस्राणांमहावृन्दमितिस्मृतम् ।।6.28.35।।महाबृन्दसहस्राणांशतंपद्ममिहोच्यते ।शतंपद्मसहस्राणांमहापद्ममितिस्मृतिम् ।।6.28.36।।महापद्मसहस्राणांशतंखर्वमिहोच्यते ।शतंखर्वसहस्राणांमहाखर्वमिवोच्यते ।।6.28.37।।महाखर्वसहस्राणांसमुद्रमभिधीयते ।तंसमुद्रसाहस्रमोघइत्यभिधीयते ।।6.28.38।।शतमोघसहस्राणांमहौघइतिविश्रुतः ।

Cien mil Mahākharvas son llamados Samudra; y cien mil Samudras son llamados Ogha. Cien mil Oghas son célebres como Mahaugha.

Verse 39

एवंकोटिसहस्रेणशङ्कूनांचशतेनच ।।6.28.39।।महाशङ्कुसहस्रेणतथाबृन्दशतेनच ।महाबृन्दसहस्रेणतथापद्मशतेनच ।।6.28.40।।हापद्मसहस्रेणतथाखर्वशतेनच ।समुद्रेणचतेनैवमहौघेनतथैवच ।।6.28.41।।एषकोटिमहौघेनसमुद्रसदृशेनच ।विभीषणेनसचिवैःराक्षसैःपरिवारितः ।।6.28.42।।सुग्रीवोवानरेन्द्रस्त्वांयुद्धार्थममवर्तते ।महाबलवृतोनित्यंमहाबलपराक्रमः ।।6.28.43।।

Así, en incontables y crecientes divisiones—Śaṅku, Mahāśaṅku, Bṛnda, Mahābṛnda, Padma, Mahāpadma, Kharva, Samudra, Ogha y Mahaugha—avanza un ejército semejante al océano. Rodeado por Vibhīṣaṇa con sus ministros y los rākṣasas que se le han unido, Sugrīva, señor de los vānaras, te sigue por causa de la batalla, siempre ceñido por fuerzas poderosas y dotado de gran vigor y valor.

Verse 40

एवंकोटिसहस्रेणशङ्कूनांचशतेनच ।।6.28.39।।महाशङ्कुसहस्रेणतथाबृन्दशतेनच ।महाबृन्दसहस्रेणतथापद्मशतेनच ।।6.28.40।।हापद्मसहस्रेणतथाखर्वशतेनच ।समुद्रेणचतेनैवमहौघेनतथैवच ।।6.28.41।।एषकोटिमहौघेनसमुद्रसदृशेनच ।विभीषणेनसचिवैःराक्षसैःपरिवारितः ।।6.28.42।।सुग्रीवोवानरेन्द्रस्त्वांयुद्धार्थममवर्तते ।महाबलवृतोनित्यंमहाबलपराक्रमः ।।6.28.43।।

Así, en incontables y crecientes divisiones—Śaṅku, Mahāśaṅku, Bṛnda, Mahābṛnda, Padma, Mahāpadma, Kharva, Samudra, Ogha y Mahaugha—avanza un ejército semejante al océano. Rodeado por Vibhīṣaṇa con sus ministros y los rākṣasas que se le han unido, Sugrīva, señor de los vānaras, te sigue por causa de la batalla, siempre ceñido por fuerzas poderosas y dotado de gran vigor y valor.

Verse 41

एवंकोटिसहस्रेणशङ्कूनांचशतेनच ।।6.28.39।।महाशङ्कुसहस्रेणतथाबृन्दशतेनच ।महाबृन्दसहस्रेणतथापद्मशतेनच ।।6.28.40।।हापद्मसहस्रेणतथाखर्वशतेनच ।समुद्रेणचतेनैवमहौघेनतथैवच ।।6.28.41।।एषकोटिमहौघेनसमुद्रसदृशेनच ।विभीषणेनसचिवैःराक्षसैःपरिवारितः ।।6.28.42।।सुग्रीवोवानरेन्द्रस्त्वांयुद्धार्थममवर्तते ।महाबलवृतोनित्यंमहाबलपराक्रमः ।।6.28.43।।

Así, en incontables y crecientes divisiones—Śaṅku, Mahāśaṅku, Bṛnda, Mahābṛnda, Padma, Mahāpadma, Kharva, Samudra, Ogha y Mahaugha—avanza un ejército semejante al océano. Rodeado por Vibhīṣaṇa con sus ministros y los rākṣasas que se le han unido, Sugrīva, señor de los vānaras, te sigue por causa de la batalla, siempre ceñido por fuerzas poderosas y dotado de gran vigor y valor.

Verse 42

एवंकोटिसहस्रेणशङ्कूनांचशतेनच ।।6.28.39।।महाशङ्कुसहस्रेणतथाबृन्दशतेनच ।महाबृन्दसहस्रेणतथापद्मशतेनच ।।6.28.40।।हापद्मसहस्रेणतथाखर्वशतेनच ।समुद्रेणचतेनैवमहौघेनतथैवच ।।6.28.41।।एषकोटिमहौघेनसमुद्रसदृशेनच ।विभीषणेनसचिवैःराक्षसैःपरिवारितः ।।6.28.42।।सुग्रीवोवानरेन्द्रस्त्वांयुद्धार्थममवर्तते ।महाबलवृतोनित्यंमहाबलपराक्रमः ।।6.28.43।।

Así, en incontables y crecientes divisiones—Śaṅku, Mahāśaṅku, Bṛnda, Mahābṛnda, Padma, Mahāpadma, Kharva, Samudra, Ogha y Mahaugha—avanza un ejército semejante al océano. Rodeado por Vibhīṣaṇa con sus ministros y los rākṣasas que se le han unido, Sugrīva, señor de los vānaras, te sigue por causa de la batalla, siempre ceñido por fuerzas poderosas y dotado de gran vigor y valor.

Verse 43

एवंकोटिसहस्रेणशङ्कूनांचशतेनच ।।6.28.39।।महाशङ्कुसहस्रेणतथाबृन्दशतेनच ।महाबृन्दसहस्रेणतथापद्मशतेनच ।।6.28.40।।हापद्मसहस्रेणतथाखर्वशतेनच ।समुद्रेणचतेनैवमहौघेनतथैवच ।।6.28.41।।एषकोटिमहौघेनसमुद्रसदृशेनच ।विभीषणेनसचिवैःराक्षसैःपरिवारितः ।।6.28.42।।सुग्रीवोवानरेन्द्रस्त्वांयुद्धार्थममवर्तते ।महाबलवृतोनित्यंमहाबलपराक्रमः ।।6.28.43।।

Así, en incontables y crecientes divisiones—Śaṅku, Mahāśaṅku, Bṛnda, Mahābṛnda, Padma, Mahāpadma, Kharva, Samudra, Ogha y Mahaugha—avanza un ejército semejante al océano. Rodeado por Vibhīṣaṇa con sus ministros y los rākṣasas que se le han unido, Sugrīva, señor de los vānaras, te sigue por causa de la batalla, siempre ceñido por fuerzas poderosas y dotado de gran vigor y valor.

Verse 44

इमांमहाराजसमीक्ष्यवाहिनीमुपस्थितांप्रज्वलितग्रहोपमाम् ।ततःप्रयत्नःपरमोविधीयतांयथाजयस्स्यान्नपरैःपराजयः ।।6.28.44।।

Oh gran rey, al contemplar este ejército dispuesto tan cerca—terrible como un astro en llamas—empréndase el esfuerzo supremo, para que la victoria sea nuestra y no la derrota a manos del enemigo.