Varaha Purana 41.6: Adhyaya 41, Shloka 6
Rite of the Varāha Dvādaśī Vow and an Exemplary Narrative on Expiation for Brahmin-Slaying
एवमभ्यर्च्य मेधावी तस्मिन्कुम्भे तु विन्यसेत् । सौवर्णं रौप्यताम्रं वा पात्रं विभवशक्तितः ॥ ४१.६ ॥
evam abhyarcya medhāvī tasmin kumbhe tu vinyaset | sauvarṇaṁ raupyatāmraṁ vā pātraṁ vibhavaśaktitaḥ || 41.6 ||
Nachdem er so verehrt hat, soll der Einsichtige in jenem Ritualkrug (kumbha) ein Gefäß niederlegen—aus Gold, Silber oder Kupfer—entsprechend Vermögen und Fähigkeit.
Varāha (default speaker per dialogue framework)
Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false}
Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":false,"speaker_role":"instructor"}
Mathura Mandala: {"is_mathura_related":false}
Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":true,"topic":"dana","instruction_summary":"अर्चनानन्तरं कुम्भे स्वविभवेन सुवर्ण/रौप्य/ताम्र-पात्रं विन्यसेत्—समर्थ्यानुसारं द्रव्य-न्यासः।","karmic_consequence":"यथाशक्ति-दान/समर्पणेन पुण्यवृद्धिः, लोभक्षयः; अशक्तस्य अतिक्रमणेन क्लेशः, कञ्जूष्ये फलन्यूनता।"}
Vrata Mahatmya: {"has_vrata":false}
Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":true,"symbolic_interpretation":"‘कुम्भ’ पूर्णत्व-समुदायः; तस्मिन् पात्र-न्यासः ‘अहंकार-ममकार-त्याग’ रूपः—यज्ञे हविः इव स्वसम्पदः ईश्वरार्पणम्।","yajna_varaha_imagery":"कुम्भ=यज्ञपात्र/पूर्णता; सुवर्ण-रजत-ताम्र=सत्त्व-रजस्-तमस्/त्रिगुण-सम्पदः ईश्वरार्पण-भावेन शुद्धीकरणम्।","vedantic_connection":"यथाशक्ति-समर्पणं निष्कामकर्म-मार्गः; द्रव्यस्य ‘मम’ इति बन्धनं शिथिलीकृत्य ईश्वर-स्वामित्वबुद्धिः।"}
Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"निष्काम-दान-नीति","core_concept":"धर्मः ‘यथाशक्ति’—समर्थ्यानुसारं दान/समर्पणं एव शुद्धि-हेतुः, न प्रदर्शनम्।","practical_application":"स्ववित्त-स्थितिं परीक्ष्य सुवर्ण/रजत/ताम्र-पात्रं कुम्भे विन्यस्य पूजाविधानं पूर्णं कुर्यात्।"}
Subject Matter: ["Ritual Practice","Material Culture","Ethics"]
Primary Rasa: शान्त
Secondary Rasa: भक्ति
Type: ritual-space (कुम्भ-स्थापन-स्थान)
Related Themes: 41.41.3 (कुम्भ-विन्यासः); 41.41.2 (एकादशी-विधान-क्रमः)
Visual Art Cues: {"scene_description":"पूजकः जलपूर्णकुम्भे सुवर्ण/रजत/ताम्र-पात्रं सावधानं विन्यस्यति—समर्थ्यानुसारं द्रव्य-समर्पणं।","item_prompts":["पूर्णकुम्भः","सुवर्ण/रजत/ताम्र-पात्रत्रय-विकल्प-प्रतीक","पूजकः पात्रं स्थापयन्","दीपः","पुष्पाणि","वस्त्र-शुद्धि"],"kerala_mural_prompt":"केरल-म्यूरल; कुम्भः अग्रे, धातुपात्रस्य दीप्ति, पूजकः नम्र-भावेन स्थापयन्, मृदु-प्रकाशः।","tanjore_prompt":"तञ्जावूर; स्वर्ण-दीप्ति-प्रधान, धातुपात्रे उभार-आभा, देवप्रतिमा पृष्ठे, समर्पण-क्षणः।","mysore_prompt":"मैसूर; सूक्ष्म-रेखा, धातुपात्रस्य यथार्थ-चमक, शान्त-गृहपूजा-परिवेशः।","pahari_prompt":"पहाड़ी; लघु-चित्र, कुम्भ-केन्द्रित रचना, धातुपात्र-रङ्गभेदः (स्वर्ण/रजत/ताम्र), सरल-भक्ति-भावः।"}
Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"विधि-समापन-शान्त","suggested_raga":"यमन","pace":"मध्यम","voice_tone":"मृदु-उपदेशात्मक"}
FAQs
It documents a Purāṇic ritual norm in which the choice of offering materials is scaled to the patron’s resources, reflecting the material culture and pragmatic ritual economy of premodern South Asia.
No specific geographic location is named in this verse; it is a procedural instruction applicable within a general ritual setting.
Ritual giving is framed as proportionate to one’s capacity (vibhavaśaktitaḥ), emphasizing measured, non-excessive practice rather than compulsory extravagance.
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.