Varaha Purana 152.44: Adhyaya 152, Shloka 44

Praise of the Sacred Geography of Mathurā

Devanagari script

तस्य कर्मशतं कृत्वा स्नात्वैव यमुनां नदीम्॥ नित्यं स यमुनां स्नाति चिरकालं दृढव्रतः॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 152.44

Transliteration

tasya karmaśataṁ kṛtvā snātvaiva yamunāṁ nadīm || nityaṁ sa yamunāṁ snāti cirakālaṁ dṛḍhavrataḥ ||

Translation

Nachdem er hundert Handlungen des Dienstes und der rituellen Pflichten vollbracht hatte, badete er im Fluss Yamunā. Fest in seinem Gelübde badete er lange Zeit täglich in der Yamunā.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• कर्मशतम्: a hundred tasks
• कर्मशतम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (determinative: ‘a hundred acts/works’)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive), क्त्वा-प्रत्यय; ‘having done’

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive), क्त्वा-प्रत्यय; ‘having bathed’

• एव: indeed/just
• एव: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण-निपात (emphatic particle)

• यमुनाम्: Yamunā (river)
• यमुनाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: यमुना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नदीम्: the river
• नदीम्: कर्म (Karma/Object; apposition)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; यमुनायाः विशेषण/अप्पोजिशन

• नित्यम्: daily/always
• नित्यम्: कालाधिकरण (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (adverbial accusative), कालवाचक क्रियाविशेषण

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यमुनाम्: Yamunā
• यमुनाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: यमुना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्नाति: bathes
• स्नाति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• चिरकालम्: for a long time
• चिरकालम्: कालाधिकरण (Duration)
• Type: Indeclinable
• Root: चिर + काल (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-अत्यन्तसंयोग (accusative of duration), कालवाचक क्रियाविशेषण

• दृढव्रतः: firm-vowed
• दृढव्रतः: कर्ता (Karta/Subject; epithet)
• Type: Adjective
• Root: दृढ + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (possessive: ‘one whose vow is firm’)

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Sacred Rivers
• Ritual Studies
• Ancient Geography

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It documents the Yamunā’s role as a central sacred river in Purāṇic pilgrimage culture and highlights long-term vow-based practice as a normative ideal.

Which geographic location is identified?

The Yamunā River, a major North Indian river associated with Mathurā-Vṛndāvana cultural landscapes.

What is the primary ethical instruction?

Consistency in discipline (nitya, dṛḍhavrata) is presented as a transformative practice, linking personal conduct with a sacred landscape.