Nirvana Upanishad 43: Verse 43

Sanskrit (Devanagari)

मनोनिरोधिनी कन्था। योगेन सदानन्दस्वरूपदर्शनम्। आनन्दभिक्षाशी। महाश्मशानेऽप्यानन्दवने वासः। एकान्तस्थानम्। आनन्दमठम्। उन्मन्यवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मलगात्रम्। निरालम्बपीठम्। अमृतकल्लोलानन्दक्रिया। पाण्डरगगनम्। महासिद्धान्तः। शमदमादिदिव्यशक्त्याचरणे क्षेत्रपात्रपटुता। परावरसंयोगः। तारकोपदेशाः। अद्वैतसदानन्दो देवता॥३७–४८॥

Padapatha (Word Split)

मनः-निरोधिनी कन्था। योगेन सदा-आनन्द-स्वरूप-दर्शनम्। आनन्द-भिक्षा-आशी। महा-श्मशाने अपि आनन्द-वने वासः। एकान्त-स्थानम्। आनन्द-मठम्। उन्मनी-अवस्था। शारदा चेष्टा। उन्मनी गतिः। निर्मल-गात्रम्। निरालम्ब-पीठम्। अमृत-कल्लोल-आनन्द-क्रिया। पाण्डर-गगनम्। महा-सिद्धान्तः। शम-दम-आदि-दिव्य-शक्त्य्-आचरणे क्षेत्र-पात्र-पटुता। पर-अवर-संयोगः। तारक-उपदेशाः। अद्वैत-सदा-आनन्दः देवता।

Sanskrit recitationNirvana Upanishad 43

IAST Transliteration

mano-nirodhinī kanthā | yogena sadānanda-svarūpa-darśanam | ānanda-bhikṣā-āśī | mahāśmaśāne 'py ānanda-vane vāsaḥ | ekānta-sthānam | ānanda-maṭham | unmanī-avasthā | śāradā ceṣṭā | unmanī gatiḥ | nirmala-gātram | nirālamba-pīṭham | amṛta-kallolānanda-kriyā | pāṇḍara-gaganam | mahā-siddhāntaḥ | śama-damādi-divya-śakty-ācarane kṣetra-pātra-paṭutā | parāvara-saṃyogaḥ | tārakopadeśāḥ | advaita-sadānando devatā ||37–48||

Translation

Ein Mantel (kanthā), der den Geist zügelt. Durch Yoga: Schau der wesenhaften Natur, die immerwährende Seligkeit ist. Einer, der von der Almosenspeise der Wonne lebt. Wohnen — selbst auf dem großen Verbrennungsplatz — im Hain der Seligkeit. Ein Ort der Abgeschiedenheit. Ein Kloster der Seligkeit. Der Zustand von unmanī (jenseits des Geistes). Śāradās Wirken. Der Gang von unmanī. Ein geläuterter Leib. Ein Sitz ohne Stütze. Die selige Regung der Nektarwogen. Der weiße, reine Himmel. Die große Lehre. Tüchtigkeit als Feld und Gefäß in der Übung der göttlichen Kräfte, beginnend mit śama und dama (Stille und Zügelung). Verbindung des Höheren und des Niederen. Die tāraka‑Unterweisungen. Die Gottheit ist nicht‑dual, immerwährende Seligkeit.

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

A cloak (kanthā) that restrains the mind. By yoga, the vision of the ever-blissful essential nature. One who lives on the alms of bliss. Dwelling, even in the great cremation-ground, in the grove of bliss. A solitary place. A monastery of bliss. The state of unmanī. The activity (ceṣṭā) of Śāradā. The movement/going of unmanī. A purified body. A seat without support. The blissful activity of nectar-waves. The white/pure sky. The great doctrine. Skillfulness (paṭutā) as a field and vessel in the practice of the divine powers beginning with śama and dama. The conjunction of the higher and the lower. The tāraka instructions. The deity is non-dual ever-bliss.

Verse Context

• Moksha (jīvanmukti) through mano-nirodha culminating in Advaita-sadānanda (non-dual bliss)
• Mahavakya: Implicitly supports ‘Aham Brahmāsmi’ and ‘Tat tvam asi’ by identifying the realized ‘deity’ as Advaita-sadānanda (non-dual Brahman/Ātman) rather than a separate object of worship.
• Atharva
• Chandas: Prose (gadya; aphoristic/nominal style)