Rig Veda 9.86.41: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 41

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition

Devata: Soma Pavamāna (with Indra invoked as giver through Soma)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स भन्दना उदियर्ति प्रजावतीर्विश्वायुर्विश्वाः सुभरा अहर्दिवि । ब्रह्म प्रजावद्रयिमश्वपस्त्यं पीत इन्दविन्द्रमस्मभ्यं याचतात् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.86.41

Transliteration

sá bhandánā úd iyarti prajā́vatīr viśvā́yur víśvāḥ subhárā́ ahardiví | bráhma prajā́vad rayím aśvápastyaṃ pītá indav índram asmábhyaṃ yācatāt ||

Translation

Er richtet die Jubel auf—reich an Nachkommenschaft, allumfassend im Leben, gut tragend durch Tag und Nacht. Wenn Indu getrunken ist, möge er Indra bewegen, uns das Brahman-Wort mit Nachkommenschaft zu gewähren und den Reichtum, der schnelle Kräfte für die Fahrt bringt.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (स- सर्वनाम-प्रातिपदिक) / saḥ

• भन्दनाः: praises / laudations (chants)
• भन्दनाः: Kartā (सहकर्तृ-समुच्चयः) / or Apposition
• Type: Noun
• Root: भन्दन (प्रातिपदिक; ‘भन्दन’ = स्तुति/प्रशंसा/उत्सव-ध्वनि इत्यर्थे, वैदिक)

• उद्: up, forth
• उद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग/अव्यय)

• ईयर्ति: sets in motion / raises / impels
• ईयर्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ईर् (ईरयति/ईयर्ति) धातुः

• प्रजावतीः: rich in offspring / fruitful
• प्रजावतीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्रजावत् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• विश्वायुः: having all life / life for all
• विश्वायुः: Kartā (विशेषणम् ‘सः’ इत्यस्य) / or Apposition
• Type: Adjective
• Root: विश्वायु (समास-प्रातिपदिक; विश्व + आयुस्)

• विश्वाः: all (of them)
• विश्वाः: Kartā (समुच्चित-कर्तृ) / or Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: विश्व (सर्व/समस्त) प्रातिपदिक

• सुभराः: easy to bear / well-supporting
• सुभराः: Kartā (समुच्चित-कर्तृ) / or Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सुभर (सु + भर) प्रातिपदिक

• अहर्दिवि: day-and-night
• अहर्दिवि: Adhikaraṇa (काल/परिसर) / or Kartā (समुच्चय) بحسب व्याख्या
• Type: Noun
• Root: अहर् + दिव्/दिव (दिव् ‘day/sky’) (द्वन्द्व-समासः)

• ब्रह्म: sacred utterance / hymn
• ब्रह्म: Kartā (समुच्चित-कर्तृ) / or Karma (स्तुत्यर्थे) بحسب व्याख्या
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• प्रजावत्: endowed with offspring / fruitful
• प्रजावत्: —
• Type: Adjective
• Root: प्रजावत् (विशेषण-प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth
• रयिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• अश्वपस्त्यम्: consisting in horses and homestead/abode (wealth of horses and dwelling)
• अश्वपस्त्यम्: —
• Type: Adjective
• Root: अश्वपस्त्य (समास-प्रातिपदिक; अश्व + पस्त्य)

• पीतः: drunk / having been drunk
• पीतः: Kartā (इन्दुः इत्यस्य विशेषणम्) / or Predicative
• Type: Participle
• Root: पा (पिबति) धातोः क्त-प्रत्ययान्त (पीत)

• इन्दुः: Soma (the drop)
• इन्दुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• याचतात्: let (him) ask / request / procure
• याचतात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: याच् (याचते) धातुः