Rig Veda 8.86.3: Mandala 8, Sukta 86, Mantra 3

Sukta 8.86

Rishi: Viśvaka

Devata: Aśvinau

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

युवं हि ष्मा पुरुभुजेममेधतुं विष्णाप्वे ददथुर्वस्यइष्टये । ता वां विश्वको हवते तनूकृथे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.86.3

Transliteration

yuváṃ hí ṣmā purubhujemám édhatum viṣṇā́pve dadathur vásya iṣṭáye | tā́ vāṃ víśvako hávate tanū-kṛ́the mā́ no ví yauṣṭaṃ sakhyā́ mumócatam ||

Translation

Denn ihr beide habt diesem wahrlich Wachstum in Fülle verliehen – selbst dem Viṣṇāpū – im Streben nach dem besseren Gut. Darum ruft euch Viśvaka zur Gestaltung des leibhaftigen Wesens: trennt uns nicht, löst das Band der Freundschaft nicht.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• ष्मा: verily, just
• ष्मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: ष्मा (वैदिक-निपात)

• पुरुभुजा: O two of many gifts / much-bestowing
• पुरुभुजा: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative) / Epithet
• Root: पुरु-भुज् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एधतुम्: to prosper, to thrive
• एधतुम्: प्रयोजन/कर्म-भाव
• Type: Verbal noun (infinitive)
• Root: इध्/एध् (धातु; ‘to prosper, grow strong’) → एधतु (कृदन्त-तुमुन्)

• विष्णाप्वे: for Vishnu’s aid / in Vishnu’s support
• विष्णाप्वे: सम्प्रदान
• Type: Noun (dat./loc. sg. in Vedic) / Epithet
• Root: विष्णु-आपु/आप्व (वैदिक-प्रातिपदिक; ‘Vishnu’s help/aid’ अथवा ‘विष्णु-आप्व’ इति दैव-विशेषण)

• ददथुः: you two give
• ददथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (धातु; ‘to give’)

• वस्य: of wealth, of good things
• वस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वसु/वस् (प्रातिपदिक; ‘good, wealth, boon’)

• इष्टये: for the desired aim / for the sacrifice (wish)
• इष्टये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इष्टि (स्त्रीलिङ्ग; ‘wish, desire, sacrifice/oblation’ वैदिक)

• ता: those two (you two)
• ता: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of you two / to you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वकः: everyone
• विश्वकः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विश्वक (प्रातिपदिक; ‘everyone/each person’ वैदिक) অথবা ‘विश्वक’ (नाम)

• हवते: invokes, calls
• हवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु; ‘to call, invoke’)

• तनूकृथे: you two strengthen/embody
• तनूकृथे: क्रिया
• Type: Verb (Vedic form)
• Root: तनू-कृ (समास/धात्वर्थ; ‘to make/strengthen the body, to embody’)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-निपात)

• नः: us
• नः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वि: apart, asunder
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• यौष्टम्: do not separate / do not drive away
• यौष्टम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: युज्/यौष्? (वैदिक धातु; ‘to separate/drive away’ इति व्याख्या) अथवा √यु (to keep away) + लोट्

• सख्याम्: friendship
• सख्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सख्य (नपुंसकलिङ्ग; ‘friendship, companionship’)

• मुमोचतम्: you two have released / let go
• मुमोचतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु; ‘to release, let go’)