Rig Veda 8.23.5: Mandala 8, Sukta 23, Mantra 5

Sukta 8.23

Devata: Agni (quickened by devyā kṛpā)

Samhita Patha (Devanagari)

उदु तिष्ठ स्वध्वर स्तवानो देव्या कृपा । अभिख्या भासा बृहता शुशुक्वनिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.23.5

Transliteration

úd u tiṣṭha sv-adhvara stavā́no devyā́ kṛpā́ | abhi-khyā́ bhāsā́ bṛhatā́ śuśukvániḥ ||

Translation

Steh auf, o Kraft des guten Opfers (svadhvara), gepriesen: wachse durch die göttliche bildende Macht (devyā kṛpā). Werde offenbar im weiten Licht — widerhallend, das Sein erweckend durch dein klares Beben.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उदु: up, forth (indeed)
• उदु: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग) + उ (एन्क्लिटिक/निपात)

• तिष्ठ: stand up; arise
• तिष्ठ: (कर्तृ-आह्वान) — addressed agent
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• स्वध्वरः: the well-rited / good-sacrifice(-performing) one
• स्वध्वरः: कर्तृ (सम्बोधनार्थे/आह्वानस्य विषयः)
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-like epithet
• Root: स्वध्वर (प्रातिपदिक; सु- + अध्वर ‘यज्ञ’)

• स्तवानः: being praised; while being lauded
• स्तवानः: कर्तृ (स्वध्वरः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: स्तु (धातु) → स्तव (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• देव्या: with/through divine
• देव्या: करण (कृपा-सम्बद्धं साधनम्/हेतुः)
• Type: Adjective
• Root: देव्य (देव-प्रातिपदिक + यत्)

• कृपा: grace; favor; compassion
• कृपा: करण
• Type: Noun
• Root: कृपा (प्रातिपदिक)

• अभिख्या: look toward; behold; recognize
• अभिख्या: (कर्तृ-आह्वान) — addressed agent
• Type: Verb
• Root: अभि- + ख्या (धातु)

• भासा: with light; with radiance
• भासा: करण
• Type: Noun
• Root: भासा (प्रातिपदिक; ‘भास्’/‘भा’ से)

• बृहता: great; vast
• बृहता: करण (भासा इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• शुशुक्वनिः: the loudly crackling/roaring one (resounding)
• शुशुक्वनिः: कर्तृ (उक्त/आहूत देवता/अग्नि-विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: शुशुक्वनि (प्रातिपदिक; reduplicated/onomatopoetic from √क्वन् ‘to sound’ with intensification)