Rig Veda 8.10.2: Mandala 8, Sukta 10, Mantra 2

Sukta 8.10

Rishi: Kāṇva (explicit: kāṇvasya)

Devata: Aśvinau (with a broad invocation including Bṛhaspati, Viśve Devāḥ, Indra-Viṣṇu)

Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

यद्वा यज्ञं मनवे सम्मिमिक्षथुरेवेत्काण्वस्य बोधतम् । बृहस्पतिं विश्वान्देवाँ अहं हुव इन्द्राविष्णू अश्विनावाशुहेषसा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.10.2

Transliteration

yád vā yajñáṃ mánave sam-mimikṣáthurevá ít kāṇvásya bodhatam | bṛ́haspátiṃ víśvān devā́n aháṃ huve indrā́viṣṇū aśvínāv āśu-heṣasā ||

Translation

Oder wenn ihr das Opfer (yajña) für Manu gemischt und bereitet habt — dann erwacht auf den Ruf des Kāṇva. Ich rufe Bṛhaspati, alle Götter, Indra und Viṣṇu, und auch euch, o Aśvins, schnellfahrend in eurer Kraft.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यद्: when/if; that which
• यद्: सम्बन्ध/अव्यक्त (correlative)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• यज्ञम्: sacrifice; ritual
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• मनवे: for Manu
• मनवे: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper/ancestor)
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• सम्मिमिक्षथुः: you two have mixed/combined; have duly arranged
• सम्मिमिक्षथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मिक्ष्/मिक्ष (मिश्रणे/संयोगे) with सम्-; reduplicated perfect stem मि-मिक्ष

• एव: just; indeed
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• इत्: indeed; precisely
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात; emphatic)

• काण्वस्य: of Kāṇva (the seer’s lineage)
• काण्वस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective/Noun (patronymic)
• Root: काण्व (प्रातिपदिक; ‘of the Kāṇva’)

• बोधतम्: you two perceive/understand; take notice
• बोधतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √बुध् (अवबोधने)

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: कर्म
• Type: Noun (deity)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• विश्वान्: all
• विश्वान्: विशेषण (देवान्) / कर्म
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• हुवे: I invoke/call
• हुवे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हू (आह्वाने)

• इन्द्राविष्णू: Indra and Viṣṇu
• इन्द्राविष्णू: कर्म
• Type: Noun (dual deities)
• Root: इन्द्र + विष्णु (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)

• अश्विनौ: the Aśvins
• अश्विनौ: कर्म
• Type: Noun (deities)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; dual deities)

• आशुहेषसा: with swift neighing; swift-sounding (epithet, esp. of the Aśvins/steeds)
• आशुहेषसा: करण/विशेषण (आह्वान-प्रकारः)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: आशु-हेषस् (प्रातिपदिक; bahuvrīhi/compound epithet)