Rig Veda 7.77.2: Mandala 7, Sukta 77, Mantra 2

Sukta 7.77

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

विश्वं प्रतीची सप्रथा उदस्थाद्रुशद्वासो बिभ्रती शुक्रमश्वैत् । हिरण्यवर्णा सुदृशीकसंदृग्गवां माता नेत्र्यह्नामरोचि ॥

Transliteration

víśvaṃ pratī́cī sa-práthā úd asthād ruśádvāso bíbhratī śukrám aśvait | híraṇyavarṇā su-dṛ́śīka-sandṛ́g gavā́ṃ mātā́ netry áhnām aroci ||

Translation

Uns zugewandt ist sie weithin über alles aufgestiegen, ein strahlendes Gewand tragend, hell und weiß. Goldfarben, schön zu schauen, leuchtet sie auf—Mutter der Strahlen und Führerin der Tage.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विश्वम्: all, the whole
• विश्वम्: कर्म (व्याप्त्यर्थे/विषयः)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक) सर्व

• प्रतीची: facing towards (us), westward/returning
• प्रतीची: कर्तृ (उदस्था॒त् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रतीच् (प्रातिपदिक) ‘पश्चिमाभिमुख/प्रत्यङ्’

• सप्रथा: widely spreading, far-extending
• सप्रथा: कर्तृ (प्रतीची इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स-प्रथा (प्रातिपदिक) ‘विस्तारयुक्त’

• उदस्थात्: stood up, arose
• उदस्थात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + उद्

• रुशद्वासाः: wearing shining garments
• रुशद्वासाः: कर्तृ (बिभ्रती इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: रुशद्-वस् (कृदन्त/समास) ‘दीप्त-वस्त्र’

• बिभ्रती: bearing, wearing
• बिभ्रती: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: भृ (धातु) ‘धारणे’

• शुक्रम्: bright, radiant (garment/light)
• शुक्रम्: कर्म (बिभ्रती—किं बिभ्रती?)
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक) ‘श्वेत/दीप्त’

• अश्वैत्: shone, gleamed
• अश्वैत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्वि/श्वै (धातु) ‘दीप्तौ/श्वेतभावे’

• हिरण्यवर्णा: golden-coloured
• हिरण्यवर्णा: कर्तृ (अरोचि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्य-वर्ण (प्रातिपदिक समास) ‘स्वर्णवर्ण’

• सुदृशीक: beautiful to see
• सुदृशीक: कर्तृ (अरोचि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-दृशीक (प्रातिपदिक) ‘सुन्दर-दर्शन/सुन्दर-रूप’

• संदृक्: well-seeing, clearly visible
• संदृक्: कर्तृ (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle-like)
• Root: सम्-दृश् (कृदन्त) ‘सम्यक् पश्यन्ती/दर्शयन्ती’

• गवाम्: of the cows
• गवाम्: सम्बन्ध (माता—कस्य?)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• माता: mother
• माता: कर्तृ (अरोचि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• नेत्री: leader, guide
• नेत्री: कर्तृ (माता इत्यस्य समानाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: नी (धातु) → नेत्री (कृदन्त/प्रातिपदिक) ‘नेतृ-स्त्री’

• अह्नाम्: of the days
• अह्नाम्: सम्बन्ध (नेत्री—कस्य?)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• अरोचि: shone forth, became radiant
• अरोचि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रुच् (धातु) ‘दीप्तौ’