Rig Veda 6.9.5: Mandala 6, Sukta 9, Mantra 5

Sukta 6.9

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Agni/light as the dhruva jyotis; also collective Devāḥ as powers converging in sacrifice

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

ध्रुवं ज्योतिर्निहितं दृशये कं मनो जविष्ठं पतयत्स्वन्तः । विश्वे देवाः समनसः सकेता एकं क्रतुमभि वि यन्ति साधु ॥

Transliteration

dhrúvaṃ jyótir ní-hitaṃ dṛśáye káṃ manó jáviṣṭhaṃ patáyat sv-ántaḥ | víśve devā́ḥ sá-manasáḥ sá-ketāḥ ékaṃ krátum abhí ví yanti sādhú ||

Translation

Ein festes Licht ist zum Schauen niedergelegt; und der Geist, der schnellste, fliegt nach innen, in sein eigenes Innerstes, ihm entgegen. Alle Götter, eines Sinnes und eines Entschlusses, schreiten recht hin zu dem einen krátu, dem einen Willen-Plan.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ध्रुवम्: firm, fixed
• ध्रुवम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक) < ध्रु (स्थैर्ये)

• ज्योतिः: light, radiance
• ज्योतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• निहितम्: placed, deposited
• निहितम्: Karma
• Type: Participle (Adjectival) / Kṛdanta
• Root: नि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त, भूतकृदन्त/क्त)

• दृशये: for seeing; for the seer/vision
• दृशये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: दृश् (दर्शन) → दृशय (प्रातिपदिक/नामधातु-सम्भव)

• कम्: whom? / someone
• कम्: Karma
• Type: Pronoun (interrog./indef.)
• Root: क (प्रश्न/अनिर्दिष्ट) सर्वनाम-प्रातिपदिक

• मनः: mind
• मनः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• जविष्ठम्: swiftest
• जविष्ठम्: Karma
• Type: Adjective (superlative)
• Root: जव (प्रातिपदिक) + इष्ठ (तमप्-प्रत्यय, अतिशय)

• पतयत्: flying, speeding
• पतयत्: Kartā
• Type: Participle (present) / Kṛdanta
• Root: पत् (गत्यर्थ) → पतय (नामधातु/चुरादि-प्रयोग) ; वर्तमान कृदन्त

• स्वन्तः: the resounding/bright ones (companions)
• स्वन्तः: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: स्वन्त (प्रातिपदिक)

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• समनसः: of one mind, unanimous
• समनसः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सम्-मनस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: ‘एकमनस्क’)

• सकेताः: of one intention/sign; in accord
• सकेताः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: स-केत (प्रातिपदिक; ‘सह-केत/समान-केत’)

• एकम्: one
• एकम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• क्रतुम्: purpose, resolve, plan
• क्रतुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वि: apart, forth (distributive/intensive)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• यन्ति: they go, they proceed
• यन्ति: —
• Type: Verb
• Root: या (गत्यर्थ)

• साधु: well, rightly
• साधु: —
• Type: Indeclinable (adverbial) / Adjective
• Root: साधु (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)