Rig Veda 6.8.1: Mandala 6, Sukta 8, Mantra 1

Sukta 6.8

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for RV 6.8)

Devata: Agni Vaiśvānara / Jātavedas

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

पृक्षस्य वृष्णो अरुषस्य नू सहः प्र नु वोचं विदथा जातवेदसः । वैश्वानराय मतिर्नव्यसी शुचिः सोम इव पवते चारुरग्नये ॥

Transliteration

pṛkṣásya vṛ́ṣṇo aruṣásya nū́ sáhaḥ | prá nu vocaṃ vidáthā jātá-vedasaḥ | vaiśvānaráya matír návyasī śúciḥ | sóma iva pavate cā́rur agnáye ||

Translation

Nun verkünde ich die Kraft des flammenden Stieres, des rötlichen, in den vidathā‑Versammlungen für Jātavedas. Für Vaiśvānara wird ein neuer, reiner Gedanke ausgefiltert; er strömt wie Soma—klar und lieblich—zu Agni.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पृक्षस्य: of the strong/abounding (one)
• पृक्षस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: पृक्ष (प्रातिपदिक; ‘पृक्ष’ = मिश्र/संयोग/समृद्धि; वैदिक विशेषण)

• वृष्णः: of the bull, of the mighty one
• वृष्णः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक; ‘bull, mighty one’)

• अरुषस्य: of the ruddy (one)
• अरुषस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: अरुष (प्रातिपदिक; ‘ruddy, tawny’)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• सहः: strength, might
• सहः: कर्म (as object of ‘वोचम्’) / विधेय-विशेष्य
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक; ‘strength, might’)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• वः: to you / of you
• वः: सम्प्रदान (intended addressee) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वोचम्: I spoke / I shall proclaim
• वोचम्: कर्तृ (speaker: ‘I’)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु; ‘to speak’)

• विदथा: the rites, the sacred ceremonies
• विदथा: कर्म
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक; ‘ritual distribution/assembly, worship, sacred ordinance’)

• जातवेदसः: of Jātavedas (Agni)
• जातवेदसः: सम्बन्ध
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; epithet of Agni: ‘knower of births/creatures’)

• वैश्वानराय: to Vaiśvānara
• वैश्वानराय: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक; ‘Vaiśvānara’, Agni as universal)

• मतिः: the thought/hymn
• मतिः: कर्ता (of ‘पवते’ by poetic identification) / विषय
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक; ‘thought, hymn, devotion’)

• नव्यसी: newer, fresh
• नव्यसी: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक; ‘new, fresh’)

• शुचिः: pure, radiant
• शुचिः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक; ‘bright, pure’)

• सोमः: Soma
• सोमः: उपमान-कर्ता (simile subject)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय; उपमा)

• पवते: flows/purifies itself, streams
• पवते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पू (धातु; ‘to purify, to flow/strain’)

• चारुः: lovely, pleasing
• चारुः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक; ‘pleasant, lovely’)

• अग्नये: to Agni
• अग्नये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)