Rig Veda 6.64.1: Mandala 6, Sukta 64, Mantra 1

Sukta 6.64

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for this hymn cluster in Maṇḍala 6)

Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

उदु श्रिय उषसो रोचमाना अस्थुरपां नोर्मयो रुशन्तः । कृणोति विश्वा सुपथा सुगान्यभूदु वस्वी दक्षिणा मघोनी ॥

Transliteration

údu śríya uṣáso rócamānā asthúr apā́ṃ no ū́rmayo rúśantaḥ | kṛṇóti víśvā su-pathā́ su-gā́ny abhū́du vasvī́ dákṣiṇā maghónī ||

Translation

Auf steigen die Morgenröten in ihrer Herrlichkeit, leuchtend wie helle Wogen der Wasser; sie machen alle Wege gut zu gehen. Und Dakṣiṇā ist geworden — reich, freigebig, übervoll — damit die Seele auf dem rechtgehenden Pfad voranschreite.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उदु: up, forth (indeed)
• उदु: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (upasarga) + उ (particle) → उदु

• श्रिये: for splendor/beauty
• श्रिये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री. प्रातिपदिक)

• उषसः: the Dawns
• उषसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (स्त्री. प्रातिपदिक)

• रोचमानाः: shining, becoming bright
• रोचमानाः: Kartā (उषसः के विशेषणरूपेण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √रुच् (दीप्तौ) → रोचमान (वर्तमान कृदन्त, आत्मनेपद)

• अस्थुः: stood forth / have arisen
• अस्थुः: —
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति) — वैदिक परस्मैपद परिपूर्ण/अोरिस्ट रूप

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Sambandha (genitive) / Adhikaraṇa (sense: ‘of/among the waters’)
• Type: Noun
• Root: अप् (स्त्री. प्रातिपदिक)

• नः: our
• नः: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• ऊर्मयः: waves
• ऊर्मयः: Kartā (उषसः के सह-अप्पोजिशन/उपमानरूपेण)
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (पुं. प्रातिपदिक)

• रुशन्तः: gleaming, ruddy-shining
• रुशन्तः: Kartā (ऊर्मयः के विशेषणरूपेण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √रुश्/√रुश् (दीप्तौ; ‘to shine, be ruddy’) → रुशन्त (वर्तमान कृदन्त, परस्मैपद)

• कृणोति: makes, fashions
• कृणोति: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (सर्व/समस्त)

• सुपथा: good paths
• सुपथा: Karma (विशेषण) / Karma-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सु- + पथ (पुं. प्रातिपदिक) → सुपथ

• सुगानि: good passages/ways
• सुगानि: Karma
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: सु- + ग (गमन/मार्ग; प्रातिपदिक ‘ग’/‘गान’ in RV usage) → सुगानि

• अभूत्: became, has become
• अभूत्: —
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• उ: indeed, surely
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• वस्वी: wealthy, bounteous
• वस्वी: Kartā-viśeṣaṇa (दक्षिणा के विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वसु (धन/समृद्धि) → वस्विन्/वस्वी (स्त्री. विशेषण)

• दक्षिणा: the Dakṣiṇā (sacrificial gift/fee)
• दक्षिणा: Kartā (अभूत् का कर्ता) / Predicate nominative
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (स्त्री. प्रातिपदिक)

• मघोनी: generous, gift-bestowing
• मघोनी: Kartā-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: मघोनी (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘bountiful, giver of gifts’)