Rig Veda 6.15.8: Mandala 6, Sukta 15, Mantra 8

Sukta 6.15

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वां दूतमग्ने अमृतं युगेयुगे हव्यवाहं दधिरे पायुमीड्यम् । देवासश्च मर्तासश्च जागृविं विभुं विश्पतिं नमसा नि षेदिरे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.15.8

Transliteration

tvā́ṃ dūtám agne amṛ́taṃ yugéyuge havyavā́haṃ dadhire pāyúm ī́ḍyam | devā́saś ca mártāsaś ca jā́gṛviṃ vibhúṃ víśpatiṃ námasā ní ṣedire ||

Translation

Dich, o Agni, den unsterblichen Boten von Zeitalter zu Zeitalter, den Opferträger, den schützenden, preiswürdigen—dich haben Götter wie Sterbliche in Ehrfurcht niedergesetzt: den Wachsamen, den Allumfassenden, den Herrn des Volkes.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as the object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दूतम्: messenger
• दूतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अमृतम्: immortal (one); deathless
• अमृतम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• युगे-युगे: in each age; age after age
• युगे-युगे: अधिकारण
• Type: Noun (reduplicated distributive)
• Root: युग (प्रातिपदिक)

• हव्यवाहम्: the oblation-carrier
• हव्यवाहम्: कर्म
• Type: Noun/Epithet
• Root: हव्य-वाह (प्रातिपदिक; समास: हव्य + वाह)

• दधिरे: they have placed/established
• दधिरे: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) → दधि- (परिपूर्ण/परस्मैपद-आत्मनेपद रूप)

• पायुम्: protector; guardian
• पायुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पायु (प्रातिपदिक)

• ईड्यम्: worthy of praise
• ईड्यम्: कर्म
• Type: Adjective (gerundive/commendable)
• Root: ईड्य (प्रातिपदिक; कृत्: √ईड्/ईळ् ‘स्तुतौ’ + य)

• देवासः: the gods
• देवासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• मर्तासः: mortals
• मर्तासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• जागृविम्: the wakeful; ever-vigilant
• जागृविम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: जागृवि (प्रातिपदिक; कृत्: √जागृ ‘जागरणे’ → जागृविन्/जागृवि ‘जागरूक’)

• विभुम्: all-pervading; mighty
• विभुम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: विभु (प्रातिपदिक)

• विश्पतिम्: lord of the clan/settlement
• विश्पतिम्: कर्म
• Type: Noun/Epithet
• Root: विश्-पति (प्रातिपदिक; समास: विश् ‘जन/कुल’ + पति)

• नमसा: with reverence; by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun (instrumental of manner)
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• नि: down; in (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• षेदिरे: they have sat down; have taken their seat
• षेदिरे: —
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) + नि → निषद्