Rig Veda 5.30.2: Mandala 5, Sukta 30, Mantra 2

Sukta 5.30

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अवाचचक्षं पदमस्य सस्वरुग्रं निधातुरन्वायमिच्छन् । अपृच्छमन्याँ उत ते म आहुरिन्द्रं नरो बुबुधाना अशेम ॥

Recitation with translationRig Veda 5.30.2

Transliteration

ávā́cacakṣaṁ pádām asya sásvar ugráṁ ni-dhātúr ánvā́yam icchán | ápṛccham anyā́ṁ uta te ma āhur índraṁ náro bubudhānā́ aśema ||

Translation

Ich blickte hinab, um seine Spur zu erkennen – suchend das Voranschreiten des grimmigen Setzers. Ich fragte andere; und sie sagten mir: »Mögen wir Indra erreichen«, so sprachen die erwachten Männer.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अव: down, forth (preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग) अव-

• आ: towards, unto (preverb)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) आ-

• चचक्षम्: I have seen / I beheld
• चचक्षम्: —
• Type: Verb
• Root: √चक्ष् (चक्षँ दर्शने)

• पदम्: footstep; track; place
• पदम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पद-

• अस्य: of him/this
• अस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सस्वरु॒ग्रम्: having a resounding/whistling point; sharp-sounding
• सस्वरु॒ग्रम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: (समास) स-स्वरु-ग्र- (प्रातिपदिक)

• निधातुः: of the placer/setter (one who sets down)
• निधातुः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun (agent) / Kṛdanta
• Root: √धा (धाञ् धारणे) + नि- (उपसर्ग); कृत्: तृच्/तुः (agent-noun) → निधातृ-

• अन्वायम्: in sequence; along; accordingly
• अन्वायम्: —
• Type: Indeclinable (adverbial) / Noun
• Root: अनु-आ-√इ (इण् गतौ) → अन्वाय- (प्रातिपदिक) अथवा अव्ययभावः ‘अन्वायम्’

• इच्छन्: seeking, desiring
• इच्छन्: Kartā (to the seeking subject) / सहक्रिया
• Type: Verb (participle)
• Root: √इष् (इषँ इच्छायाम्)

• अपृच्छम्: I asked
• अपृच्छम्: —
• Type: Verb
• Root: √प्रच्छ् (प्रच्छँ ज्ञीप्सायाम्/प्रश्ने)

• अन्यान्: others
• अन्यान्: Karma
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: अन्य-

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• ते: of you
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (युष्मद्)

• मे: to me; for me
• मे: Sampradāna (to me) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• आहुः: they said
• आहुः: —
• Type: Verb
• Root: √अह् (अहँ वचने) / √ब्रू (पर्यायार्थे) — वैदिक ‘आहुः’

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma (of ‘आहुः’/‘बुबुधानाः’)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-

• नरः: men
• नरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नर-

• बुबुधानाः: having awakened/realized; understanding
• बुबुधानाः: Kartā (apposition to नरः)
• Type: Verb (participle)
• Root: √बुध् (बुधँ अवगमने)

• अशेम: may I attain; may I reach
• अशेम: —
• Type: Verb
• Root: √अश् (अशँ व्याप्तौ/प्रापणे) — वैदिक प्रयोगः