Rig Veda 4.58.1: Mandala 4, Sukta 58, Mantra 1

Sukta 4.58

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.58)

Devata: Ghṛta / Soma-essence (with a mystic-theological focus rather than a single anthropomorphic deity)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

समुद्रादूर्मिर्मधुमाँ उदारदुपांशुना सममृतत्वमानट् । घृतस्य नाम गुह्यं यदस्ति जिह्वा देवानाममृतस्य नाभिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.58.1

Transliteration

samudrā́d ū́rmir mádhu-mā̃ údārad upā́ṃśunā́ sám amṛta-tváṃ ānaṭ | ghṛtásya nā́ma gúhyaṃ yád ásti jihvā́ devā́nām amṛtásya nā́bhiḥ ||

Translation

Aus dem Ozean des Seins steigt eine Woge der Süße empor; durch das feine (upāṃśu) Pressen gelangt sie zum Stand der Unsterblichkeit. Dies ist der geheime Name des ghṛta: die Zunge der Götter, der Nabel des Unsterblichen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समुद्रात्: from the ocean
• समुद्रात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक) < सम्+उद्र/उदन् (समास)

• ऊर्मिः: a wave, surge
• ऊर्मिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• मधुमान्: honeyed, sweet
• मधुमान्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधुमत् (प्रातिपदिक)

• उद्: up, forth
• उद्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग)

• आरत्: arose, sprang forth
• आरत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: ऋ (धातु) + आ (उपसर्ग) → आरत्

• उपांशुना: in a low voice, secretly
• उपांशुना: Karaṇa
• Type: Indeclinable (instrumental used adverbially)
• Root: उपांशु (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• अमृतत्वम्: immortality
• अमृतत्वम्: Karma
• Type: Noun (abstract)
• Root: अमृतत्व (प्रातिपदिक) < अमृत + त्व

• आनट्: attained, reached
• आनट्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: नश्/अश् (धातु: ‘to reach, attain’) + आ (उपसर्ग) → आनट्

• घृतस्य: of ghee, of clarified butter
• घृतस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• नाम: the name
• नाम: Kartā/Viśeṣya (in nominal clause)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• गुह्यम्: hidden, secret
• गुह्यम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण) < गुह् ‘to hide’

• यत्: which
• यत्: Kartā (अस्ति इत्यस्य)
• Type: Pronoun/Relative
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• जिह्वा: the tongue
• जिह्वा: Kartā (नामवाक्ये)
• Type: Noun
• Root: जिह्वा (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अमृतस्य: of immortality / of the immortal (nectar)
• अमृतस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• नाभिः: navel, hub, central point
• नाभिः: Kartā (नामवाक्ये; जिह्वा … नाभिः)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)