Rig Veda 4.30.4: Mandala 4, Sukta 30, Mantra 4

Sukta 4.30

Rishi: Vāmadeva Gautama (attributed seer of Maṇḍala 4; hymn 4.30 is Indra-focused within Vāmadeva’s collection)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 4.30; verse-level confirmation recommended against a pada-count tool)

Samhita Patha (Devanagari)

यत्रोत बाधितेभ्यश्चक्रं कुत्साय युध्यते । मुषाय इन्द्र सूर्यम् ॥

Transliteration

yatróta bādhitébhyaś cakráṃ kutsā́ya yúdhyate | muṣāyá índra sū́ryam ||

Translation

Wo selbst gegen die Angreifer im Kampf für Kutsa das Rad der Macht in Bewegung gesetzt wird — dort, o Indra, raubst du die Sonne, das verborgene Licht, dem Suchenden zurück.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (प्रश्न/सम्बन्ध-अव्यय) < य- (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + -त्र

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात) अव्यय

• बाधितेभ्यः: from/for the oppressed (ones)
• बाधितेभ्यः: अपादान
• Type: Adjective
• Root: बाधित (PPP) < √बाध् (बाधते ‘to press, oppress, subdue’)

• चक्रं: wheel; discus
• चक्रं: कर्म
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक) < √कृ/√चक्र् (PIE *kʷekʷlo- ‘wheel’)

• कुत्साय: for Kutsá
• कुत्साय: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper)
• Root: कुत्स (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)

• युध्यते: fights
• युध्यते: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √युध् (युध्यते ‘to fight’)

• मुषाय: stealthily; by theft
• मुषाय: —
• Type: Indeclinable
• Root: मुषा (अव्यय/क्रियाविशेषण) < √मुष् ‘to steal, take away’ (इन्स्ट्रुमेंटल-आधारित अव्ययीभाव: ‘by theft/stealthily’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (देव-नाम, प्रातिपदिक)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)