Rig Veda 4.2.19: Mandala 4, Sukta 2, Mantra 19

Sukta 4.2

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni (with Uṣas as auxiliary power)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अकर्म ते स्वपसो अभूम ऋतमवस्रन्नुषसो विभातीः । अनूनमग्निं पुरुधा सुश्चन्द्रं देवस्य मर्मृजतश्चारु चक्षुः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.2.19

Transliteration

ákarm te svápaso abhūma ṛtám avasrann uṣáso vi-bhātī́ḥ | anū́nam agníṃ purudhā́ su-candrám devásya marmṛ́jataś cā́ru cákṣuḥ ||

Translation

Wir sind deine guten Wirkenden geworden, o Agni; die strahlenden Uṣas (Morgenröten) haben das Ṛta, Wahrheit und Ordnung, ausgegossen. Auf vielerlei Weise machten sie Agni makellos und schön leuchtend; sie polieren das liebliche Auge des Gottes – die Schau des Feuers.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अकर्म: (as) non-working / without action
• अकर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: कृ (धातु) / अ-कर्मन् (प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वपसः: well-working, of good workmanship
• स्वपसः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-अपस् (प्रातिपदिक) / अपस् ‘कार्य, कर्म’

• अभूम: we became / we were
• अभूम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• ऋतम्: ṛta, cosmic order / truth
• ऋतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• अवस्रन्: they flowed down / streamed forth
• अवस्रन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृ (धातु) + अव (उपसर्ग)

• उषसः: the Dawns
• उषसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• विभातीः: shining forth, radiant
• विभातीः: Kartā (उषसः का विशेषण)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: भा (धातु) + वि (उपसर्ग) / विभाति (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अनूनम्: not lacking, undiminished
• अनूनम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनून (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire-god)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पुरुधा: in many ways / manifoldly
• पुरुधा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरुधा (अव्यय; ‘many-ways’)

• सुश्चन्द्रम्: very bright, fair-shining
• सुश्चन्द्रम्: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-चन्द्र (प्रातिपदिक)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मर्मृजतः: they two polish / cleanse
• मर्मृजतः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मृज् (धातु) / मर्मृज् (तीव्र/आवृत्ति-रूप, reduplicated present stem)

• चारु: beautiful, lovely
• चारु: Karma (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)

• चक्षुः: eye; (figuratively) light/vision
• चक्षुः: Karma
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)