Rig Veda 4.16.18: Mandala 4, Sukta 16, Mantra 18

Sukta 4.16

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ । त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध स्याः ॥

Transliteration

bhúvo ’vitā́ vā́madevasya dhīnā́ṃ bhúvaḥ sákḥā́vṛko vā́ja-sātau | tvā́m ánu prámatim ā́ jaganma urúśaṃso jaritré viśvádha syāḥ ||

Translation

Sei der Helfer der inspirierten Gedanken Vāmadevas; sei der unverwundbare Freund beim Gewinnen des vāja. Dir folgend sind wir zur rechten Einsicht gelangt; werde dem Sänger in jeder Weise die allumfassend gepriesene, weithin gerühmte Kraft der Erfüllung.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भुवः: in the world; in existence
• भुवः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भू (भुवस्-)

• अविता: protector; helper
• अविता: Kartā
• Type: Noun (agent)
• Root: अवितृ (√अव् ‘रक्षणे’)

• वामदेवस्य: of Vāmadeva
• वामदेवस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun (proper name)
• Root: वामदेव (प्रातिपदिक)

• धीनाम्: of the thoughts/insights
• धीनाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• भुवः: in the world; in existence
• भुवः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: भू (भुवस्-)

• सखा: friend; companion
• सखा: Kartā
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• वृकः: wolf (metaphor: fierce one)
• वृकः: Kartā (apposition to सखा)
• Type: Noun
• Root: वृक (प्रातिपदिक)

• वाजसातौ: in the winning of prize/strength (in the contest for booty)
• वाजसातौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)

• अनु: after; along; following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रमतिम्: guidance; wise intent; counsel
• प्रमतिम्: Karma (with अनु)
• Type: Noun
• Root: प्रमति (प्रातिपदिक)

• आ: towards; unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• जगन्मा: let (me) not go astray / do not let (me) wander (lit. ‘moving—do not’)
• जगन्मा: —
• Type: Compound/particle phrase
• Root: √गम् (जगन्- ‘going, moving’ as kṛdanta-stem) + मा (अव्यय)

• उरुशंसः: wide-praised; of far-reaching fame
• उरुशंसः: Kartā (predicate epithet)
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: उरुशंस (प्रातिपदिक: उरु ‘wide’ + शंस ‘praise’)

• जरित्रे: to the singer/praiser
• जरित्रे: Sampradāna
• Type: Noun (agent)
• Root: जरितृ (√गॄ/√जर् ‘स्तुतौ’)

• विश्वधा: in every way; wholly
• विश्वधा: —
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वधा (अव्यय; विश्व + धा)

• स्याः: may you be
• स्याः: Kartā (implicit ‘त्वम्’)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू-अर्थे) / √भू (optative of ‘to be’)