Rig Veda 4.11.3: Mandala 4, Sukta 11, Mantra 3

Sukta 4.11

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वदग्ने काव्या त्वन्मनीषास्त्वदुक्था जायन्ते राध्यानि । त्वदेति द्रविणं वीरपेशा इत्थाधिये दाशुषे मर्त्याय ॥

Recitation with translationRig Veda 4.11.3

Transliteration

tvád agne kā́vyā tván manīṣā́s tvád ukthā́ jāyante rā́dhyāni | tvád eti dráviṇaṃ vīrápeśā itthā́dhiye dāśúṣe mártyāya ||

Translation

Von dir, o Agni, stammen die dichterischen Kräfte (kāvya); von dir die erleuchteten Einsichten (manīṣā); von dir werden die wirksamen Hymnen (uktha) geboren. Von dir kommt der Reichtum heldischer Gestaltung; so gibst du dem sterblichen Spender das rechte Verstehen für das Werk.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वत्: from you
• त्वत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• काव्याः: poetic inspirations / poet-seers’ arts
• काव्याः: कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
• Type: Noun
• Root: काव्य (प्रातिपदिक) < कवि

• त्वत्: from you
• त्वत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मनीषाः: insights / wise thoughts
• मनीषाः: कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• त्वत्: from you
• त्वत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उक्थाः: hymns / recitations
• उक्थाः: कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक)

• जायन्ते: are born / arise
• जायन्ते: (अकर्मक) —
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनि)

• राध्यानि: boons / prosperities
• राध्यानि: कर्तृ (उत्पत्त्यर्थे) / विषय
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: राध्य (प्रातिपदिक; ‘to be attained/beneficial’, also ‘gifts, prosperities’)

• त्वत्: from you
• त्वत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एति: comes / proceeds
• एति: (अकर्मक) —
• Type: Verb
• Root: √इ (एति)

• द्रविणम्: wealth
• द्रविणम्: कर्म (गमनस्य) / प्राप्त्यर्थे
• Type: Noun
• Root: द्रविण (प्रातिपदिक)

• वीरपेशाः: hero-adorned / bringing heroic vigor
• वीरपेशाः: विशेषण (विषय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वीर-पेशा (समास; पेशा < √पिश्/पेश् ‘to adorn, form’; ‘having heroes as adornment/shape’)

• इत्था: thus / in this manner
• इत्था: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय)

• धिये: for (his) inspired thought
• धिये: सम्प्रदान (हितार्थे) / प्रयोजन
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक; ‘thought, devotion, insight’)

• दाशुषे: to the worshipper / to the giver
• दाशुषे: सम्प्रदान
• Type: Participle (as noun) / Adjective
• Root: दाश्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश् ‘to worship, give, offer’)

• मर्त्याय: to the mortal
• मर्त्याय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक) < √मृ ‘to die’