Home›Rig Veda›Mandala 3›Sukta 31›Mantra 21
←Previous Mantra
Next Mantra→

Rig Veda 3.31.21: Mandala 3, Sukta 31, Mantra 21

Sukta 3.31

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.31)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)

अदेदिष्ट वृत्रहा गोपतिर्गा अन्तः कृष्णाँ अरुषैर्धामभिर्गात् । प्र सूनृता दिशमान ऋतेन दुरश्च विश्वा अवृणोदप स्वाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.31.21
Transliteration

ádeḍiṣṭa vṛtrahā́ gopátir gā́ antáḥ kṛṣṇā́m aruṣáir dhā́mabhir gāt | prá sūnṛ́tā diśámāna ṛténa dúraś ca víśvā avṛṇod ápa svā́ḥ ||

Translation

Der Vṛtra-Schlächter, der Herr der lichtvollen Herden, hat die Kühe im Innern der Finsternis in Bewegung gesetzt – durch seine rötlichen Sitze der Macht. Er lässt die wahren Eingebungen hervortreten, die Richtungen nach dem Gesetz der Wahrheit messend; weit hat er alle Tore aufgetan, die die seinen waren.

Word by Word
अदे॑दिष्टhe pointed out / indicated
अदे॑दिष्ट:
(क्रिया) मुख्य क्रियापद
TypeVerb
Rootदिश् (दिशति) / desiderative stem दिदिक्ष्? (Vedic) → देदिष्ट (aor.)
वृत्र॒हाVṛtra-slayer (Indra)
वृत्र॒हा:
कर्तृ (अदे॑दिष्ट इत्यस्य)
TypeNoun (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)
गोप॑तिःlord/guardian of the cows
गोप॑तिः:
कर्तृ (वृत्रहा इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootगोपति (गो + पति)
गाःthe cows
गाः:
कर्म (अदे॑दिष्ट/गात् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगो (स्त्री)
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
अधिकरण/दिशा-निर्देश (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (adverb/preverb)
Rootअन्तर्
कृष्णान्the dark ones / darknesses
कृष्णान्:
कर्म (गात् इत्यस्य; ‘कृष्णान्’ = अन्धकारान्/तमांसि)
TypeAdjective (used substantively)
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
अरु॒षैःwith ruddy (rays)
अरु॒षैः:
करण (धामभिः सह)
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
धाम॑भिःwith lights / splendors
धाम॑भिः:
करण
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
गात्he went / he brought (them) forth
गात्:
(क्रिया) सहायक/अनुक्रम क्रिया
TypeVerb
Rootगा (गच्छति/गाति; Vedic) / गम्
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
सूनृता॑true/beneficent speech
सूनृता॑:
कर्तृ (अमान् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसूनृता (प्रातिपदिक)
दिशम्the direction
दिशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक: दिशा)
आमान्they measured out / apportioned
आमान्:
(क्रिया) मुख्य क्रियापद
TypeVerb
Rootमा (माति/मिमीते ‘to measure’) → आ + मा
ऋतेन॒by ṛta (cosmic order/truth)
ऋतेन॒:
करण
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
दुरःdoors, gates
दुरः:
कर्म (अवृणोद् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootद्वर्/दुर् (प्रातिपदिक: द्वार/दुर्)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
विश्वा॑all
विश्वा॑:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अवृणोत्he opened
अवृणोत्:
(क्रिया) मुख्य क्रियापद
TypeVerb
Rootवृ (वृणोति ‘to open/choose’) + अव
अपaway, off
अप:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअप
स्वाःtheir own (ones) / his own (powers)
स्वाः:
कर्तृ (अवृणोत् इत्यस्य; ‘स्वाः’ = स्वकीयाः/स्वयम्-सम्बद्धाः [दिशः/आपः] )
TypeAdjective (used substantively)
Rootस्व (प्रातिपदिक)
←Previous Mantra
Next Mantra→

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

App StoreGoogle Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
App StoreGoogle Play