Rig Veda 2.34.8: Mandala 2, Sukta 34, Mantra 8

Sukta 2.34

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Maruts (with Bhaga as attendant power)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यद्युञ्जते मरुतो रुक्मवक्षसोऽश्वान्रथेषु भग आ सुदानवः । धेनुर्न शिश्वे स्वसरेषु पिन्वते जनाय रातहविषे महीमिषम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 2.34.8

Transliteration

yád yuñjáte marúto rukmá-vakṣaso ’śvā́n rátheṣu bhága ā́ su-dā́navaḥ | dhenúr ná śíśve svásareṣu pinvate jánāya rā́ta-haviṣe mahī́m íṣam ||

Translation

Wenn die Maruts, goldbrüstig, die Rosse an die Wagen anjochen, dann naht Bhaga, das Glück, mit seinen guten Gaben. Wie eine Kuh zu ihrem Kalb schwillt es in den eigenen Strömen an und verleiht dem Volk, das die Opfergabe darbringt, einen gewaltigen Anstoß an Kraft.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: when
• यत्: Adhikaraṇa (काल-सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• युञ्जते: they yoke / harness
• युञ्जते: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: युज् (युजँ योगे)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• रुक्मवक्षसः: golden-breasted (wearing golden ornaments on the chest)
• रुक्मवक्षसः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: रुक्म-वक्षस् (समासः: रुक्म + वक्षस्)

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• रथेषु: on/in the chariots
• रथेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• भगः: Bhaga (the distributor of fortune)
• भगः: Kartā (अन्तरङ्ग-कर्तृ/उपमान-कर्तृ; ‘as Bhaga’/‘like Bhaga’ भावः)
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• आ: towards; forth
• आ: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• सुदानवः: very generous / good givers
• सुदानवः: Kartā (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-दानु (समासः/उपपद-विशेषणम्; दानु/दानवन्-सम्बद्धः) अथवा सुदानु (प्रातिपदिक)

• धेनुः: a milch-cow
• धेनुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: Kriyā-viśeṣaṇa (उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• शिश्वे: to the calf/young one
• शिश्वे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शिश्वि/शिश्व (प्रातिपदिक; वेद. ‘शिश्व’ = बछड़ा/युवा) अथवा शिशु-सम्बद्धः

• स्वसरेषु: among the sisters
• स्वसरेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: स्वसर (प्रातिपदिक; ‘स्वसर्’ = सहोदर-भगिनी/स्वसा; वेद. रूप)

• पिन्वते: swells; is made to flow; is stimulated
• पिन्वते: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पिव्/पिन्व् (पिन्वँ संवर्धने/प्रेरणे)

• जनाय: for the people
• जनाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• रातहविषे: for (him) whose oblation is given/offered
• रातहविषे: Sampradāna (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: रात-हविस् (समासः: रात ‘दत्त’ + हविस् ‘हविः’)

• महीम्: great
• महीम्: Karma (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक; ‘मह्’ से) / महत्-सम्बद्ध

• इषम्: refreshment; nourishment; strength
• इषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘इष्’ = बल/आहार/समृद्धि)