Rig Veda 10.93.12: Mandala 10, Sukta 93, Mantra 12

Sukta 10.93

Devata: Implicitly the invoked gods of the hymn; verse focuses on the efficacy of stoma/yajña (meta-hymnic)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable; likely Triṣṭubh/related (needs verification for 10.93.1 specifically)

Samhita Patha (Devanagari)

एतं मे स्तोमं तना न सूर्ये द्युतद्यामानं वावृधन्त नृणाम् । संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.93.12

Transliteration

etáṃ me stómaṃ tanā́ ná sū́rye dyutádyāmānaṃ vāvṛdhanta nṛṇā́m | saṃvánanaṃ nā́śvyaṃ táṣṭevā́nápacyutam ||

Translation

Diesen meinen Stoma haben sie vermehrt wie die weithin leuchtende Bahn der Sonne unter den Menschen: ein Zusammenfügen, wie ein kunstvoll gefügtes Wagenwerk, fest, nicht gleitend—damit die innere Einung unserer Kräfte standhaft und dauernd sei.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एतम्: this
• एतम्: कर्म (स्तॊमम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
• Type: Pronoun/Determiner
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (मम)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• स्तोमम्: hymn; praise
• स्तोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तवने)

• तना: in due course; continuously; along the line
• तना: अधिकारण/रीति (प्रकारेण ‘तना’ = ‘तन्तुना/क्रमेण/निरन्तरम्’)
• Type: Indeclinable
• Root: तना (अव्यय) < तनू/तन्- (विस्तारे) (वैदिक प्रयोगः)

• न: like; as
• न: सम्बन्ध/उपमान-निपात (उपमायाम्)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सूर्ये: in/at the Sun
• सूर्ये: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• द्युतद्यामानम्: shining, radiant
• द्युतद्यामानम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (participle-based)
• Root: द्युतद्- (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √द्युत् (दीप्तौ) + ‘द्’ (वर्तमान-कृदन्त/विशेषण), तथा ‘द्यामान’ < √द्यै/द्युत् (दीप्तौ) (वैदिक) ; समासः/युग्म-विशेषणम्

• वावृधन्त: they have increased; they have made grow
• वावृधन्त: कर्तृ (क्रियापदम्; कर्ता = नृणाम्/जनाः)
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वर्धने)

• नृणाम्: of men
• नृणाम्: सम्बन्ध (जनानाम्)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• संवननम्: a winning/attracting (thing); a means of gaining
• संवननम्: कर्म/उपमेय (यत् ‘तष्टेव’ इत्यनेन उपमीयते)
• Type: Noun
• Root: सं-वनन (प्रातिपदिक) < √वन् (वनने/प्राप्तौ/आकर्षणे) उपसर्गः सं-

• न: like
• न: उपमान-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• अश्व्यम्: pertaining to horses; horse(-winning)
• अश्व्यम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अश्व्य (प्रातिपदिक) < अश्व

• तष्टा: a carpenter; a shaper
• तष्टा: कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: तष्टृ (प्रातिपदिक) < √तक्ष् (तक्षणे)

• इव: as if; like
• इव: उपमान-निपात
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• अनपच्युतम्: unfallen; not slipping away; firm
• अनपच्युतम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (past participle)
• Root: अन-अप-च्युत (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √च्युत्/√च्यु (चलने/पतने) + अप- (वियोगे) + नञ्