Rig Veda 10.80.4: Mandala 10, Sukta 80, Mantra 4

Sukta 10.80

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

अग्निर्दाद्द्रविणं वीरपेशा अग्निॠषिं यः सहस्रा सनोति । अग्निर्दिवि हव्यमा ततानाग्नेर्धामानि विभृता पुरुत्रा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.80.4

Transliteration

agnír dā́d dráviṇaṁ vīrá-peśā agnír ṛ́ṣiṁ yáḥ sahásrā sanóti | agnír diví havyám ā́ tatānágne r dhā́māni víbhṛtā puru-trā́ ||

Translation

Agni hat Reichtum gegeben, von heldenhafter Gestalt; Agni (gab) den ṛṣi, der Tausende gewinnt. Agni hat die Opfergabe im Himmel ausgebreitet; Agnis Wohnstätten sind vielerorts getragen.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अग्निः: Agni (the fire-god)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• दात्: gave
• दात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (दाने)

• द्रविणम्: wealth, treasure
• द्रविणम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रविण- (प्रातिपदिक)

• वीरपेशाः: having manly/heroic form/ornament
• वीरपेशाः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वीरपेशा- (प्रातिपदिक; वीर + पेशस्/पेशा)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• ऋषिम्: seer, ṛṣi
• ऋषिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋषि- (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ (सम्बन्ध/अन्वय-कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सहस्रा: thousands
• सहस्रा: कर्म
• Type: Noun (numeral used substantively)
• Root: सहस्र- (प्रातिपदिक)

• सनॊति: wins, gains
• सनॊति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सन्/सना (लाभे/प्राप्तौ)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven, in the sky
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव्- (प्रातिपदिक)

• हव्यम्: oblation, offering
• हव्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: हव्य- (प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• ततान: stretched out, extended
• ततान: क्रिया
• Type: Verb
• Root: तन् (विस्तारे)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• धामानि: abodes, seats; ordinances/powers
• धामानि: कर्तृ (विभृता इति सह)
• Type: Noun
• Root: धामन्- (प्रातिपदिक)

• विभृता: distributed, borne apart
• विभृता: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Participle/Adjective
• Root: वि + भृ (धारणे) → विभृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• पुरुत्रा: in many places, widely
• पुरुत्रा: क्रियाविशेषण/देशाधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरुत्रा (अव्यय-प्रातिपदिक)