Rig Veda 10.64.9: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 9

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index)

Devata: Āpaḥ (Waters), with named rivers Sarasvatī, Sarayu, Sindhu

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः । देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत ॥

Transliteration

sárasvatī saráyuḥ síndhur ūrmíbhir mahó mahī́r avasā́ yantu vákṣaṇīḥ | devī́r ā́po mātáraḥ sūdayitnvó ghṛtávat páyo mádhumanno no arcata ||

Translation

Mögen Sarasvatī, Sarayu und Sindhu mit ihren Wogen—weit und mächtig—zu uns kommen mit ihrer nährenden Hilfe, den speisenden Strom tragend. O göttliche Wasser, Mütter, die unser Wachstum antreiben: besingt uns, erhellt uns mit ghee-reicher, honigsüßer Milch der Wonne.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सरस्वती: Sarasvatī (river/goddess)
• सरस्वती: कर्तृ
• Type: Noun (proper name)
• Root: सरस्वती- (प्रातिपदिक) < सरस् ‘सरोवर/जल’

• सरयुः: Sarayū (river)
• सरयुः: कर्तृ
• Type: Noun (proper name)
• Root: सरयु- (प्रातिपदिक)

• सिन्धुः: Sindhu (Indus; river)
• सिन्धुः: कर्तृ
• Type: Noun (proper name)
• Root: सिन्धु- (प्रातिपदिक)

• ऊर्मिभिः: with waves
• ऊर्मिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि- (प्रातिपदिक)

• महो: of the great (one)
• महो: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: महत्- (प्रातिपदिक)

• महीः: great, mighty (fem. pl.)
• महीः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: मही- (प्रातिपदिक)

• अवसा: with help, with favor
• अवसा: करण
• Type: Noun
• Root: अवस्- (प्रातिपदिक)

• यन्तु: let (them) go/come
• यन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• वक्षणीः: (as) bearers/conveyers; carriers (fem. pl.)
• वक्षणीः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वक्षणी- (प्रातिपदिक)

• देवीः: goddesses
• देवीः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देवी- (प्रातिपदिक)

• आपः: waters
• आपः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अप्- (प्रातिपदिक)

• मातरः: mothers
• मातरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मातृ- (प्रातिपदिक)

• सूदयित्न्वः: impelling, urging (fem. pl.)
• सूदयित्न्वः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सूदयित्नु- (प्रातिपदिक; ‘प्रेरक/उत्साहक’)

• घृतवत्: rich in ghee
• घृतवत्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: घृतवत्- (प्रातिपदिक)

• पयः: milk; nourishing drink
• पयः: कर्म (अर्चत्—स्तुत्य-वस्तु)
• Type: Noun
• Root: पयस्- (प्रातिपदिक)

• मधुमत्: honeyed, sweet
• मधुमत्: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मधुमत्- (प्रातिपदिक)

• नः: for us; our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us/our)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्- (सर्वनाम)

• अर्चत: praise! sing!
• अर्चत: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)