Rig Veda 10.53.7: Mandala 10, Sukta 53, Mantra 7

Sukta 10.53

Rishi: Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni)

Devata: The chariot-power of the Devas; soma-inspired participants as co-workers

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्कृणुध्वं रशना ओत पिंशत । अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासो अनयन्नभि प्रियम् ॥

Transliteration

akṣānaho nahyatana utá somyā́ iṣkṛṇudhvaṃ raśanā́ óta piṃśata | aṣṭā́vandhuraṃ vahatābhíto ráthaṃ yéna devā́so anáyann abhí priyám ||

Translation

Bindet die Joche an die Achse, ihr am Soma Erfreuten; legt die Zügel an und glättet sie gut. Fahrt ringsum den Wagen mit acht Stützen, durch den die Götter zum Geliebten hingeführt wurden.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अक्षानहः: axle-bands / axle-fasteners
• अक्षानहः: कर्म (आज्ञार्थक क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: अक्षानह- (प्रातिपदिक; अक्ष ‘धुरा/अक्ष’ + नह् ‘बन्धन’)

• नह्यत: bind (you all)!
• नह्यत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नह् (धातु)

• अनुत: along, after, in sequence
• अनुत: उपपद/क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय)

• सोम्याः: O Soma-related (women/ones), gracious
• सोम्याः: सम्बोधन (आज्ञार्थक वाक्ये) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सोम्य- (प्रातिपदिक)

• इष्कृणुध्वम्: make ready / set in motion!
• इष्कृणुध्वम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इष्- (धातु; ‘प्रेरणे/इच्छायाम्’), कृणु- (करोति-पर्यायः; धातु √कृ)

• रशनाः: reins, straps
• रशनाः: कर्म (आज्ञार्थक क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: रशना- (प्रातिपदिक)

• ओत: having woven/fastened (in place)
• ओत: क्रियाविशेषण
• Type: Adjective
• Root: ओत (कृदन्त; √वे/√वय् ‘वयने’ → ओत ‘woven/fastened’)

• पिंशत: adorn / fit / smooth (you all)!
• पिंशत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पिश् (धातु; ‘अलङ्कारे/संस्कार/घर्षणे’)

• अष्टावन्धुरम्: eight-yoked / having eight teams
• अष्टावन्धुरम्: कर्म (वहता इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: अष्टा- (संख्या) + वन्धुर- (प्रातिपदिक; ‘युग/वन्धुर’)

• वहत: carry / convey (you all)!
• वहत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)

• अभितः: on both sides, around
• अभितः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अभितः (अव्यय)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म (वहत इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रथ- (प्रातिपदिक)

• येन: by which
• येन: करण (अनयन् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवासः: the gods
• देवासः: कर्तृ (अनयन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: देव- (प्रातिपदिक)

• अनयन्: led, brought
• अनयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नी (धातु; उपसर्ग अनु-)

• अभि: towards, unto
• अभि: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (अव्यय/उपसर्ग)

• प्रियम्: the dear (goal), the beloved
• प्रियम्: कर्म/गति-लक्ष्य (अभि सह)
• Type: Noun/Adjective
• Root: प्रिय- (प्रातिपदिक)