Rig Veda 10.23.2: Mandala 10, Sukta 23, Mantra 2

Sukta 10.23

Rishi: Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23)

Devata: Indra (with R̥bhus invoked/associated)

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

हरी न्वस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवा वृत्रहा भुवत् । ऋभुर्वाज ऋभुक्षाः पत्यते शवोऽव क्ष्णौमि दासस्य नाम चित् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.23.2

Transliteration

harī́ nv asya yā́ váne vidé vásv índro magháir maghávā vṛtrahā́ bhúvat | ṛbhúr vā́ja ṛbhukṣā́ḥ patyate śávo 'vá kṣṇáumi dā́sasya nā́ma cit ||

Translation

Nun finden seine beiden fahlen Mächte, im Wald entdeckt, den Schatz; Indra wird durch Gaben der Freigebige, der Vṛtra-Schlächter. Ṛbhu, Vāja, Ṛbhukṣan — die Kraft herrscht; ich zerreibe selbst den bloßen Namen des feindlichen Dāsa.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• हरी: the two bay horses (of Indra)
• हरी: Kartā
• Type: Noun
• Root: हरि- (प्रातिपदिक)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• अस्य: of him/this (Indra)
• अस्य: —
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• या: which (one)
• या: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वने: in the wood/forest
• वने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वन- (प्रातिपदिक)

• विदे: has found/knows
• विदे: —
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ज्ञाने)

• वसु: wealth, good
• वसु: Karma
• Type: Noun
• Root: वसु- (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• मघैः: with gifts/bounties
• मघैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मघ- (प्रातिपदिक)

• मघवा: the bountiful one
• मघवा: Kartā
• Type: Noun
• Root: मघवन्- (प्रातिपदिक)

• वृत्रहा: Vṛtra-slayer
• वृत्रहा: Kartā
• Type: Noun
• Root: वृत्रहन्- (प्रातिपदिक)

• भुवत्: became/was
• भुवत्: —
• Type: Verb
• Root: √भू (भू सत्तायाम्)

• ऋभुः: R̥bhu
• ऋभुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋभु- (प्रातिपदिक)

• वाजः: Vāja
• वाजः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वाज- (प्रातिपदिक)

• ऋभुक्षाः: R̥bhukṣā
• ऋभुक्षाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऋभुक्षन्/ऋभुक्ष- (प्रातिपदिक)

• पत्यते: rules/is lord over
• पत्यते: —
• Type: Verb
• Root: √पत् (पतँ गतौ) / √पत् (पतँ स्वाम्ये) → पत्यते

• शवः: might, strength
• शवः: Karma
• Type: Noun
• Root: शवस्-/शव- (प्रातिपदिक)

• अव: down, away (as preverb)
• अव: —
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• क्ष्णौमि: I strike down / I destroy
• क्ष्णौमि: —
• Type: Verb
• Root: √क्ष्णु/√क्ष्णो (क्ष्णु हिंसायाम्/क्ष्णो क्षये) — वैदिक रूप

• दासस्य: of the Dāsa (enemy)
• दासस्य: —
• Type: Noun
• Root: दास- (प्रातिपदिक)

• नाम: name
• नाम: Karma
• Type: Noun
• Root: नामन्- (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)