Rig Veda 10.184.3: Mandala 10, Sukta 184, Mantra 3
Sukta 10.184
Devata: Aśvins (as manifesters/healers) with the Aranī-fire symbolism
Samhita Patha (Devanagari)
हिरण्ययी अरणी यं निर्मन्थतो अश्विना । तं ते गर्भं हवामहे दशमे मासि सूतवे ॥
Transliteration
hiraṇyáyī araṇī yáṃ nír-manthato aśvinā | táṃ tat gárbhaṃ havāmahe daśamé mā́si sūtáve ||
Translation
Die goldene Araṇī, die die Aśvins durch Reiben hervorquirlen – eben diesen Keim rufen wir an: dass er im zehnten Monat zur Geburt komme.
Word by Word
हिरण्ययीgolden, made of gold
हिरण्ययी:
विशेषण (कर्म/कर्मधारय-सम्बन्ध) — ‘अरणी’ का विशेषण
TypeAdjective
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक) + -यी (स्त्री. प्रत्यय)
अरणीfire-drill (arani)
अरणी:
कर्म (यम्…निर्मन्थतः का कर्म)
TypeNoun
Rootअरणी (प्रातिपदिक)
यम्which, whom (that)
यम्:
कर्म (निर्मन्थतः का)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निर्मन्थतःyou two churn/produce by churning
निर्मन्थतः:
क्रिया (कर्तृ: अश्विना)
TypeVerb
Rootमन्थ् (धातु) + निर्- (उपसर्ग)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
कर्तृ (निर्मन्थतः के कर्ता)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
तम्that (him/it)
तम्:
कर्म (हवामहे का)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that very
तत्:
विशेषण (गर्भम् का)
TypePronoun/Determiner
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गर्भम्embryo, foetus, child in the womb
गर्भम्:
कर्म (हवामहे का)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke, we call upon
हवामहे:
क्रिया (कर्तृ: वयम्)
TypeVerb
Rootह्वा (धातु) [=हव्/हू]
दशमेin the tenth
दशमे:
अधिकरण (कालाधिकरण)
TypeAdjective (ordinal)
Rootदशम (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
मासिin (the) month
मासि:
अधिकरण (काल: ‘मासि’)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
सूतवेfor giving birth, for delivery
सूतवे:
प्रयोजन/सम्प्रदान (हेतु/उद्देश्य: ‘प्रसवाय’)
TypeKṛdanta (verbal noun) / Infinitival-dative usage
Rootसू (धातु) → सूतव्/सूतु (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘प्रसव/जनन’ अर्थ) अथवा √सू + तुमुन्-प्रकारेण दातिव्
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.