Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 10.164.3: Mandala 10, Sukta 164, Mantra 3

Sukta 10.164

Rishi: As per RV 10.164 tradition (variable)
Devata: Agni (purifier, remover of wrong-doing)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

यदाशसा निःशसाभिशसोपारिम जाग्रतो यत्स्वपन्तः । अग्निर्विश्वान्यप दुष्कृतान्यजुष्टान्यारे अस्मद्दधातु ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.164.3

yád āśásā niḥśásā abhiśásopārím jā́grato yát svápantaḥ | agnír víśvāny ápa duṣkṛtā́ny ájuṣṭāny āré asmád dādhātu ||

Was immer wir — durch Hoffnung oder Hoffnungslosigkeit, durch Fluch oder Gegenfluch — herangebracht haben, ob wachend oder schlafend: Agni lege fern von uns alle Übeltaten, alles den Göttern Unwillkommene.

यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय-प्रातिपदिक) < यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आशसा(with) hope / expecting
आशसा:
Kartā (विशेषण-रूपेण) / Adhikaraṇa (सन्दर्भ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-√शंस् (शंसु स्तुतौ/प्रशंसायाम्) → आशंस (कृदन्त/प्रातिपदिक); यहाँ बहुव्रीहि/विशेषण-प्रयोग
निःशसाhopeless / without expectation
निःशसा:
Kartā (विशेषण-रूपेण) / Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootनिḥ-शंस (प्रातिपदिक; निः + शंस)
अभिशसby reproaches / by curses
अभिशस:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअभि-शंस (प्रातिपदिक; अभि + शंस) अथवा अभि-शस् (निन्दा/आक्षेप) वैदिक प्रयोग
अभिःwith these
अभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootइदम्-प्रातिपदिक (एतद्/इदम्) → एभिः/अभिः (वैदिक रूप)
शसof reproach / of curse
शस:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootशस् (प्रातिपदिक/नाम; 'शंस्' से सम्बन्धित) — पदपाठ में अभिशसो-परिम
उपारिमover / beyond / upon
उपारिम:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootउप + अरि/अरिम (प्रातिपदिक; वैदिक अव्ययीभाव/उपसर्ग-युक्त)
जाग्रतःof the waking (one)
जाग्रतः:
Sambandha (genitive) / Adhikaraṇa (स्थितिः)
TypeAdjective
Root√जागृ (जागरणे) → जाग्रत् (वर्तमान कृदन्त)
यत्what / that which
यत्:
Karma (यत्… दधातु/अप… दधातु के सन्दर्भ में) / Sambandha
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
स्वपन्तःsleeping (ones)
स्वपन्तः:
Kartā (सापेक्ष-वाक्य में) / Adhikaraṇa
TypeAdjective
Root√स्वप् (निद्रायाम्) → स्वपन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विश्वानिall
विश्वानि:
Karma (विशेषण) / Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/समस्त) (प्रातिपदिक)
अपaway
अप:
Upasarga (क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
दुष्कृतानिevil deeds / misdeeds
दुष्कृतानि:
Karma
TypeNoun
Rootदुष् + कृत (√कृ) → दुष्कृत (प्रातिपदिक; 'दुष्कर्म')
अजुष्टानिunaccepted / displeasing
अजुष्टानि:
Karma (विशेषण) / Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootअ + जुष्ट (√जुष् सेवायाम्/प्रीतौ) → जुष्ट 'प्रिय/स्वीकृत'
आरेfar away
आरे:
Adhikaraṇa (दूर-देश) / Apādāna (दूरकरणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootआरे (अव्यय)
अस्मत्from us
अस्मत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दधातुmay he place / put
दधातु:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App