Rig Veda 10.101.7: Mandala 10, Sukta 101, Mantra 7

Sukta 10.101

Devata: Collective powers of right movement and increase; implicit Indraic/Marutic energy in the 'winning' and chariot-building imagery

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रीणीताश्वान्हितं जयाथ स्वस्तिवाहं रथमित्कृणुध्वम् । द्रोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशं सिञ्चता नृपाणम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.101.7

Transliteration

prīṇītāśvān hitaṃ jayātha svastivāhaṃ ratham it kṛṇudhvam | droṇāhāvam avataṃ aśmacakram aṃsatrakośaṃ siñcatā nṛpāṇam ||

Translation

Erfreut die Rosse, die Lebenskräfte, und gewinnt, was euch hingelegt ist; formt wahrlich den Wagen, der Heil trägt. Gießt in die Rinne des Rufes, in den Brunnen mit steinernen Rädern und festgehaltenem Gefäß — füllt den „Männertrank“, der unser herrisches Sein erhält.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रीणीत: (you all) gladden / make pleased
• प्रीणीत: (वाक्यक्रिया) विधेय
• Type: Verb
• Root: प्री (धातु) / प्रीणयति

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• हितम्: placed, set, prepared
• हितम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: हि (धातु) → हित (कृदन्त/भूतकर्मणि)

• जयाथ: (you all) win / conquer
• जयाथ: (वाक्यक्रिया) विधेय
• Type: Verb
• Root: जि (धातु) / जयति

• स्वस्ति-वाहम्: bringing well-being / auspiciously-bearing
• स्वस्ति-वाहम्: कर्म (रथम् इति विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वस्ति (अव्यय/नाम) + वह (धातु) → वाह (कृदन्त/प्रातिपदिक)

• रथम्: chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• कृणुध्वम्: (you all) make / fashion
• कृणुध्वम्: (वाक्यक्रिया) विधेय
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) / करोति

• द्रोण-आहावम्: the dṛoṇa-vat (tub) for the contest / the contest-tub (vessel used in rite)
• द्रोण-आहावम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्रोण (प्रातिपदिक) + आहाव (प्रातिपदिक)

• अवतम्: (you all) help, further, protect
• अवतम्: (वाक्यक्रिया) विधेय
• Type: Verb
• Root: अव (धातु) / अवति

• अश्म-चक्रम्: stone-wheeled (implement/chariot), having stone wheels
• अश्म-चक्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्मन् (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)

• अंसत्र-कोशम्: the bag/pouch without a strap (or: unfastened pouch)
• अंसत्र-कोशम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अंसत्र (प्रातिपदिक) + कोश (प्रातिपदिक)

• सिञ्चत: (you all) pour, sprinkle
• सिञ्चत: (वाक्यक्रिया) विधेय
• Type: Verb
• Root: सिच् (धातु) / सिञ्चति

• नृ-पानम्: men’s drink (Soma/refreshing draught)
• नृ-पानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक)