Rig Veda 10.101.5: Mandala 10, Sukta 101, Mantra 5
Sukta 10.101
Devata: Collective divine powers aiding the work (work-song / ritual-technical imagery of preparation and pouring)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)
Samhita Patha (Devanagari)
निराहावान्कृणोतन सं वरत्रा दधातन । सिञ्चामहा अवतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम् ॥
Transliteration
nirāhāvān kṛṇotana saṃ varatrā dadhātana | siñcāmahā avatam udriṇaṃ vayaṃ suṣekam anupakṣitam ||
Translation
Räumt die Rufkanäle frei; legt die Zügel in Einklang an. Wir wollen den emporgehobenen Brunnen ausgießen — gut bewässert, ungeschmälert, unerschöpflich — damit das innere Feld des Handelns bereitet sei.
Word by Word
निरा॑हावान्having called out / having invoked (forth)
निरा॑हावान्:
कर्तृ (विधेय-विशेषणम्; ‘यूयम्’ इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootनिर्-आ-ह्वा (√ह्वा ‘आह्वाने’) + क्तवतु (आहावान्)
कृ॑णोतनmake, do!
कृ॑णोतन:
क्रिया (मुख्य-विधिः)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
संtogether, completely
सं:
क्रियाविशेषण (सम्यक्/सह)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
वर॒त्राropes, straps
वर॒त्रा:
कर्म (दधातन इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवरत्रा (प्रातिपदिक; ‘रस्सी/बन्धन-रज्जु’)
द॑धातनplace, put on, fasten
द॑धातन:
क्रिया (विधिः)
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने) + उपसर्ग सम् (अर्थतः ‘सं-धा’)
सि॒ञ्चाम॑हाwe pour, we sprinkle
सि॒ञ्चाम॑हा:
क्रिया
TypeVerb
Root√सिच् (सेचने)
अव॒तम्the well, the pit
अव॒तम्:
कर्म (सिञ्चामहाः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअवत (प्रातिपदिक; ‘कूप/गर्त/अवट’)
उ॒द्रिणम्water-filled / watery
उ॒द्रिणम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootउद्रि/उद्रिण (प्रातिपदिक; ‘जलयुक्त/उदकसम्बद्ध’)
व॒यम्we
व॒यम्:
कर्तृ (सिञ्चामहाः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सु॒षेकम्good watering, good irrigation
सु॒षेकम्:
कर्म (अनुपक्षितम् इत्यस्य; ‘सुषेकम्’ = ‘सु-सेचनम्/सु-आसेचनम्’)
TypeNoun
Rootसु- + √सिच् (सेचने) → सुषेक (प्रातिपदिक; ‘सु-सेचन/सु-आसेचन’)
अनु॑पक्षितम्well-attended / duly cared for
अनु॑पक्षितम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootअनु- + √पक्ष्/पक्षय् (पालने/रक्षणे/परिपाक-सम्बन्धे; ‘to tend/attend’) + क्त (पक्षित)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.