Rig Veda 1.80.10: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 10

Sukta 1.80

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रो वृत्रस्य तविषीं निरहन्त्सहसा सहः । महत्तदस्य पौंस्यं वृत्रं जघन्वाँ असृजदर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.80.10

Transliteration

índro vṛtrásya táviṣīṃ nír ahan sáhasā sáhaḥ | mahát tád asya páuṃsyaṃ vṛtráṃ jaghánvān asṛ́jad ’rcann ánu sva-rā́jyam ||

Translation

Indra stieß mit Macht auf Macht die Kraft Vṛtras nieder. Groß ist seine männliche Stärke: Vṛtra erschlagend, ließ er die (gestauten) Ströme frei — leuchtend im Gefolge seiner Selbstherrschaft (svarājya).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वृत्रस्य: of Vṛtra
• वृत्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• तविषीम्: might, strength
• तविषीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: तविषी (प्रातिपदिक)

• निः: out, forth; completely
• निः: —
• Type: Indeclinable
• Root: निः

• अहन्: slew, struck down
• अहन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• सहसा: with force, by might
• सहसा: करण
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• सहः: (his) force, power
• सहः: कर्तृ-विशेषण/भाववाचक
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• महत्: great
• महत्: विशेषण (तत्-इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• तत्: that (deed)
• तत्: कर्तृ/वाक्यविषय
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of him
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पौंस्यम्: manly power, heroism
• पौंस्यम्: विशेष्य (तत्-इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: पौंस्य (प्रातिपदिक)

• वृत्रम्: Vṛtra
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• जघन्वान्: having slain
• जघन्वान्: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Verbal adjective
• Root: हन् (धातु) → जघन् (परफेक्ट-आधार) + वान्

• असृजत्: released, let loose
• असृजत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)

• अर्चन्: praising, chanting
• अर्चन्: कर्तृ (सहक्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)

• अनु: after, following
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• स्वराज्यम्: self-rule, sovereignty
• स्वराज्यम्: कर्म/प्राप्त्यर्थक
• Type: Noun
• Root: स्वराज्य (प्रातिपदिक)