Rig Veda 1.70.8: Mandala 1, Sukta 70, Mantra 8

Sukta 1.70

Rishi: Parāśara Śāktya

Devata: Agni as Hotṛ (inner priest-fire)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अराधि होता स्वर्निषत्तः कृण्वन्विश्वान्यपांसि सत्या ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.70.8

Transliteration

arā́dhi hotā́ svàr níṣattaḥ kṛṇván viśvā́ny apā́ṃsi satyā́

Translation

Gewonnen ist der Hotar, der Opferpriester; im inneren, lichtglänzenden Himmel niedergesetzt, vollbringt er alle Werke in der Macht der Satya, der Wahrheit.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अरा॑धि: (you) have succeeded / have made (it) effective; have accomplished
• अरा॑धि: (मुख्य क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: √राध् (राध्/राध्नोति) अथवा √राध् (राधयति) ‘सिद्धौ/तोषणे’

• होता: the Hotṛ-priest (invoking priest)
• होता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: होतृ (प्रातिपदिकम्) < √हु ‘यज्ञे आह्वाने/होमने’

• स्वः: heaven; the celestial realm
• स्वः: कर्म (गन्तव्य/प्राप्तव्य-रूपेण) / अधिकरण (स्थानार्थे) — संदर्भानुसार
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिकम्) ‘द्यौः/स्वर्गः’

• निषत्तः: seated; having taken his seat
• निषत्तः: कर्तृ (होता इत्यस्य विशेषणम्) / अधिकरण-संबन्धः (स्थितिः)
• Type: Participle (Adjective) used substantively
• Root: नि-√सद् ‘उपवेशने/आसने’ → निषन्न/निषत्त (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)

• कृण्वन्: doing; performing
• कृण्वन्: कर्तृ (क्रियासह)
• Type: Participle
• Root: √कृ ‘करणे’

• विश्वानि: all (things)
• विश्वानि: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिकम्) ‘सर्व’

• अपांसि: works; deeds; ritual acts
• अपांसि: कर्म (विश्वानि इत्यस्य विशेष्यं)
• Type: Noun
• Root: अपस् (प्रातिपदिकम्) ‘कर्म/कार्य’ (RV: ritual works, deeds)

• सत्या: true; effective; genuine
• सत्या: कर्म (गुणविशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिकम्) ‘सत्+य’ ‘true, real, effective’