Rig Veda 1.55.7: Mandala 1, Sukta 55, Mantra 7

Sukta 1.55

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

दानाय मनः सोमपावन्नस्तु तेऽर्वाञ्चा हरी वन्दनश्रुदा कृधि । यमिष्ठासः सारथयो य इन्द्र ते न त्वा केता आ दभ्नुवन्ति भूर्णयः ॥

Transliteration

dānā́ya mánaḥ soma-pāvan astu te’rvā́ñcā hárī vandana-śrudā́ kṛdhi | yámiṣṭhāsaḥ sāratháyo yá indra te ná tvā ketā́ ā́ dabhnuvanti bhūrṇáyaḥ ||

Translation

Zum Geben wende sich dein Sinn, o Somatrinker; lass deine beiden fahlen Rosse herankommen, die unser Loblied vernehmen. Denn deine Wagenlenker, o Indra, die zügelstärksten und sicheren, täuschen die wirbelnden Regungen nicht; keine trügerischen Zeichen überwältigen dich.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• दानाय: for giving; for a gift
• दानाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक; दा- ‘देने’)

• मनः: mind; intention
• मनः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक) अथवा √मन् ‘चिन्तने’ (निष्पन्न)

• सोमपावन्: O Soma-purifier (epithet of Indra)
• सोमपावन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: सोम + पावन् (< √पू ‘पवने/शोधने’; कृत् -वन्)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: √अस् ‘भुवि’

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• अर्वाञ्चा: turned hither; coming towards (us)
• अर्वाञ्चा: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: अर्वाञ्च् (प्रातिपदिक)

• हरी: the two bay horses (of Indra)
• हरी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)

• वन्दनश्रुदा: hearing/accepting praise; granting to praise
• वन्दनश्रुदा: कर्तृ
• Type: Adjective (compound)
• Root: वन्दन + श्रुदा (श्रु-दा; ‘praise’ + ‘giving/hearing’; समास)

• कृधि: make; do
• कृधि: —
• Type: Verb
• Root: √कृ ‘करणे’

• यमिष्ठासः: most controlling/most restraining (i.e., best at holding in)
• यमिष्ठासः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: यमिष्ठ (यम ‘युग्म/नियमन’ + इष्ठ; अतिशय)

• सारथयः: charioteers
• सारथयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सारथि (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• केताः: perceivers; discerners; (hostile) plotters
• केताः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: केत (प्रातिपदिक)

• आ: towards; unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• दभ्नुवन्ति: deceive; overpower; harm
• दभ्नुवन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √दभ् ‘हिंसने/दम्भने/वञ्चने’

• भूर्णयः: the impetuous/whirling ones; assailants
• भूर्णयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: भूर्णि (प्रातिपदिक)