Rig Veda 1.48.6: Mandala 1, Sukta 48, Mantra 6

Sukta 1.48

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa

Devata: Uṣas

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

वि या सृजति समनं व्यर्थिनः पदं न वेत्योदती । वयो नकिष्टे पप्तिवांस आसते व्युष्टौ वाजिनीवति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.48.6

Transliteration

ví yā́ sṛjáti sámanaṃ vyàrthináḥ padáṃ ná véty ódatī́ | váyo nákiṣṭe paptivā́ṃsa āsate vyùṣṭau vājinīvati ||

Translation

Sie breitet das gemeinsame Feld aus und sondert die Suchenden; leuchtend macht sie den Pfad erkennbar. Und wie Vögel bleibt keiner reglos: die zum Flug Bereiten setzen sich und regen sich beim vollen Aufleuchten der Morgenröte, o Vājinīvatī, Trägerin der Fülle.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, asunder (prefix)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• या: she who
• या: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: या (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सृजति: sets free, releases, lets go
• सृजति: —
• Type: Verb
• Root: सृज्

• समनम्: the level/meeting-place; common ground
• समनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: समन (प्रातिपदिक)

• वि: apart, in different directions
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• अर्थिनः: seekers, those desiring (a goal)
• अर्थिनः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अर्थिन् (प्रातिपदिक)

• पदम्: footstep; track; place
• पदम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)

• न: like (as)
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वेति: knows, finds
• वेति: —
• Type: Verb
• Root: विद्

• उदती: rising, ascending (fem.)
• उदती: Kartā
• Type: Adjective
• Root: उदती (प्रातिपदिक)

• वयः: bird; flight (lit. ‘winged one’)
• वयः: Karma
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• नकिः: no one, none
• नकिः: —
• Type: Indeclinable
• Root: नकिस् (निपात/सर्वनाम-अव्यय)

• ते: of you, your
• ते: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• पप्तिवांसः: having flown; flyers
• पप्तिवांसः: Kartā
• Type: Participle
• Root: पत् (धातु) → पप्तिवस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• आसते: sit, remain, abide
• आसते: —
• Type: Verb
• Root: आस्

• व्युष्टौ: at dawn; at the dawning
• व्युष्टौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: व्युष्टि (प्रातिपदिक)

• वाजिनीवति: O possessor of steeds/prizes (Dawn)
• वाजिनीवति: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: वाजिनीवत् (प्रातिपदिक)