Rig Veda 1.168.2: Mandala 1, Sukta 168, Mantra 2

Sukta 1.168

Rishi: Agastya Mānavā (traditional)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वव्रासो न ये स्वजाः स्वतवस इषं स्वरभिजायन्त धूतयः । सहस्रियासो अपां नोर्मय आसा गावो वन्द्यासो नोक्षणः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.168.2

Transliteration

vavrā́so ná yé sva-jā́ḥ svá-tavasa íṣaṃ svàr abhi-jā́yanta dhū́tayaḥ | sahasriyā́so apā́ṃ nórmaya āsā́ gā́vo vándyāso nókṣaṇaḥ ||

Translation

Wie umhegte Gehege, selbstgeboren und aus eigener Kraft mächtig, werden sie erschüttert zur Geburt hin zum lichtvollen Himmel, mit belebender Fülle. Tausendfach wie die Wogen der Wasser ist ihr Kommen; wie rühmungswürdiges Rindvieh, wie starke Stiere schreiten sie voran.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वव्रासः: coverings/encirclers (i.e., those who envelop)
• वव्रासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वव्र (प्रातिपदिक; ‘आवरण/वेष्टन’)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• ये: who (those who)
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वजाः: self-born, of their own birth
• स्वजाः: Kartā (विशेषणम्) / Sambandha
• Type: Adjective
• Root: स्वजा (प्रातिपदिक; ‘स्व-जा’ = self-born/own-born)

• स्वतवसः: self-strong, possessing their own might
• स्वतवसः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वतवस् (प्रातिपदिक; ‘स्व-तवस्’ = having own strength)

• इषम्: impulse, strength, invigorating power
• इषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘बल/आहार/प्रेरणा’—here ‘impulse/strength’)

• स्वः: the light/heaven (svàr)
• स्वः: Karma (लक्ष्य/गन्तव्य)
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; ‘स्वर्ग/प्रकाश’)

• अभिजायन्त: were born forth, came into being toward
• अभिजायन्त: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √जन् (जायते) + अभि- (उपसर्ग)

• धूतयः: impulses, stirrings, driving forces
• धूतयः: Kartā (सम्बन्धः—ये…धूतयः)
• Type: Noun
• Root: धूति (प्रातिपदिक; ‘धूनन/प्रेरणा/उत्साह’)

• सहस्रियासः: thousand-fold, in thousands
• सहस्रियासः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सहस्रिय (प्रातिपदिक; ‘सहस्रयुक्त/सहस्रसम्बद्ध’)

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Sambandha (सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• नः: our
• नः: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• ऊर्मयः: waves
• ऊर्मयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• आस: was/there was
• आस: Kriyā (अस्तित्व/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस्)

• गावः: cows
• गावः: Kartā (द्वितीय-उपमा/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• वन्द्याः: praiseworthy
• वन्द्याः: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: वन्द्य (प्रातिपदिक; √वन्द् ‘to praise’ से)

• नः: our
• नः: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• उक्षणः: bull (ox)
• उक्षणः: Kartā (गावः…उक्षणः—समुच्चय/उपमा)
• Type: Noun
• Root: उक्षन्/उक्षण् (प्रातिपदिक; ‘बैल/वृषभ’)