Rig Veda 1.164.25: Mandala 1, Sukta 164, Mantra 25

Sukta 1.164

Rishi: Dīrghatamas Āucathya

Devata: Sūrya (illumination) mediated by chandas/sāman (Rathantara, Gāyatrī)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

जगता सिन्धुं दिव्यस्तभायद्रथंतरे सूर्यं पर्यपश्यत् । गायत्रस्य समिधस्तिस्र आहुस्ततो मह्ना प्र रिरिचे महित्वा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.164.25

Transliteration

jágatā síndhuṃ divyá astabhāyad rathantaré sū́ryaṃ páry apaśyat | gāyatrásya samídhas tisrá āhuḥ táto mahnā́ prá ririce mahitvā́ ||

Translation

Mit dem Jagatī-Maß stützte er den himmlischen Strom (sindhu); im Rathantara (Rathantara) schaute er die Sonne ringsum. Man sagt: der Gāyatrī gehören drei Anzündhölzer (samidh); daraus, durch Größe, ergoss er sich in Weite.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जगता: by/with the moving (world); with motion
• जगता: करण
• Type: Noun/Adjective
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) < √गम्

• सिन्धुम्: the river/ocean (Sindhu)
• सिन्धुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• दिव्यः: heavenly, divine
• दिव्यः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक) < दिव्

• तभायत्: propped up, supported, made firm
• तभायत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तभ् (तभँ/तभ् ‘स्तम्भने/आवरणे’—Vedic)

• रथम्: the chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• तरे: in/at the crossing; at the passage
• तरे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तरा/तर (प्रातिपदिक; ‘crossing, passage’; Vedic locative) < √तॄ

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• परि: around, all around
• परि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• अपश्यत्: saw
• अपश्यत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (दृश्) ‘to see’

• गायत्रस्य: of the Gāyatrī (metre/chant)
• गायत्रस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: गायत्र (प्रातिपदिक)

• समिधः: kindlings, fuel-sticks
• समिधः: कर्तृ (उक्तिः/वाक्यविषयः)
• Type: Noun
• Root: समिध् (प्रातिपदिक)

• तिस्रः: three
• तिस्रः: विशेषण (समिधः)
• Type: Numeral/Adjective
• Root: त्रि (संख्याप्रातिपदिक)

• आहुः: they have said / they call
• आहुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अह्/√ब्रू (Vedic ‘to say’; perfect-like present)

• ततः: from there; thence
• ततः: अपादान (स्रोत/तस्मात्)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• मह्ना: by greatness, by might
• मह्ना: करण
• Type: Noun
• Root: महन/मह्न् (प्रातिपदिक; ‘greatness, might’) < महत्

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र

• रिरिचे: has poured forth / has flowed out
• रिरिचे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रिच् (रिचँ) ‘to empty, leave; to pour out’

• महित्वा: with majesty, with greatness
• महित्वा: करण
• Type: Noun (abstract)
• Root: महित्व (प्रातिपदिक) < महत्