Rig Veda 1.113.19: Mandala 1, Sukta 113, Mantra 19

Sukta 1.113

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)

Devata: Uṣas (identified with Aditi’s manifestation)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्बृहती वि भाहि । प्रशस्तिकृद्ब्रह्मणे नो व्युच्छा नो जने जनय विश्ववारे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.113.19

Transliteration

mātā́ devā́nām áditeḥ ánīkaṃ yajñásya ketúr bṛhatī́ ví bhāhi | praśastikṛ́d bráhmaṇe no vyùcchā no jáne janaya viśvavāre ||

Translation

Mutter der Götter, Antlitz der Aditi, Banner des Opfers — o Weite, leuchte hervor. Du, die du rechten Lobpreis für unser Brahman (das heilige Wort) wirkst: dämme uns auf; in unserem Volk gebäre die Fülle alles Begehrenswerten, o Allbegnadete.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• माता: mother
• माता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मातृ

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव

• अदितेः: of Aditi
• अदितेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (Proper)
• Root: अदिति

• अनीकम्: face; appearance; front
• अनीकम्: कर्तृ/कर्म (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: अनीक

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ

• केतुः: banner; sign; signal
• केतुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: केतु

• बृहती: great; lofty
• बृहती: विशेषण (कर्तृ-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: बृहती (बृहत्)

• वि: apart; forth; widely
• वि: —
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: वि

• भाहि: shine forth
• भाहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भा (भा॒ दीप्तौ)

• प्रशस्तिकृत्: maker of praise; bestower of renown
• प्रशस्तिकृत्: कर्तृ (सम्बोधन/विशेषण)
• Type: Agent noun (compound)
• Root: प्रशस्ति + कृ (कृञ् करणे)

• ब्रह्मणे: for the sacred formulation/prayer
• ब्रह्मणे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्

• नः: of us / to us
• नः: सम्बन्ध/सम्प्रदान (सन्दर्भानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• वि: apart; forth
• वि: —
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: वि

• उच्छा: dawn forth; shine up
• उच्छा: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वस्/उष् (उषः-सम्बद्धः; ‘उच्छ्’ = उद्+छा/उष्-प्रभाते)

• नः: for us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• जने: among the people; in the folk
• जने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: जन

• जनय: beget; generate; produce
• जनय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जन् (जनीँ प्रादुर्भावे)

• विश्ववारे: O all-lovely one; O universally desirable (Dawn)
• विश्ववारे: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: विश्व + वार (वा॒र = वरणीय/प्रिय/उत्तम; ‘विश्ववारा’)