Sukta 56
Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt; commonly anonymous/Angirasic for such charms)
Devata: Viṣa-nāśana (poison-destroying power) directed against the śarkota; the mantra itself functions as the agent
Chandas: Anuṣṭubh (probable; typical for short apotropaic verses)
AV 7.56 ist ein heilender Gegengift-Zauber, der das Gift der Śarkota und anderer kriechender, beißender Wesen erkennt und durch die Kraft von Mantra und heilkräftiger vīrúd (Arzneipflanze) bezwingt. Der Hymnus verbindet die botanische Gegenmittelmacht mit dem brahman (heiligem Wort) und erklärt das Gift des Wesens für „zermalmt“, seine beißenden Mäuler niedergebogen und unschädlich gemacht.
Mantras
Mantra 1
विषभैषज्यम्। तिर॑श्चिराजेरसि॒तात् पृदा॑कोः॒ परि॒ संभृ॑तम्। तत् क॒ङ्कप॑र्वणो वि॒षमि॒यं वी॒रुद॑नीनशत्
Gift, ringsum zusammengetragen — das Gift des Gestreiften, des Schwarzen, des Gefleckten, des Knotengelenkten — dieses Gift hat dieses Kraut vertrieben.
Mantra 2
इ॒यं वी॒रुन्मधु॑जाता मधु॒श्चुन्म॑धु॒ला म॒धूः । सा विह्रु॑तस्य भेष॒ज्यथो॑ मशक॒जम्भ॑नी
Dieses Kraut ist honiggeboren, honigtropfend, honigreich, honigsüß. Es ist ein Heilmittel gegen das Verstörte; und zudem ein Zermalmer der Mücke.
Mantra 3
यतो॑ द॒ष्टं यतो॑ धी॒तं तत॑स्ते॒ निर्ह्व॑यामसि । अ॒र्भस्य॑ तृप्रदं॒शिनो॑ म॒शक॑स्यार॒सं वि॒षम्
Wo immer es gebissen hat, wo immer es sich festgesetzt hat — von dort rufen wir es heraus: das saftlose Gift der winzigen, scharf stechenden Mücke.
Mantra 4
अ॒यं यो व॒क्रो विप॑रु॒र्व्यऽङ्गो॒ मुखा॑नि व॒क्रा वृ॑जि॒ना कृ॒णोषि॑ । तानि॒ त्वं ब्र॑ह्मणस्पत इ॒षीका॑मिव॒ सं न॑मः
Dies hier — krumm, mit verdrehten Gelenken, aus den Fugen; mit krummen Mündern stiftet es Unheil. Diese (Münder) beuge du, o Brahmanaspati, ganz nieder wie ein Schilfrohr: dir sei Verehrung.
Mantra 5
अ॒र॒सस्य॑ श॒र्कोट॑स्य नी॒चीन॑स्योप॒सर्प॑तः । वि॒षं ह्य॑१स्यादि॒ष्यथो॑ एनमजीजभम्
Von dem saftlosen Śarkota, dem niedrig kriechenden, der sich heranschleicht — sein Gift: wahrlich, nachdem ich es erkannt und bezeichnet habe, habe ich es zerschmettert und machtlos gemacht.
Mantra 6
न ते॑ बा॒ह्वोर्बल॑मस्ति॒ न शी॒र्षे नोत म॑ध्य॒तः । अथ॒ किं पा॒पया॑मु॒या पुच्छे॑ बिभर्ष्यर्भ॒कम्
Keine Kraft ist in deinen Armen, keine im Haupt, auch nicht in der Mitte. Was trägst du denn da, dieses böse Ding, in deinem Schwanz—ein armseliges Nichts?
Mantra 7
अ॒दन्ति॑ त्वा पि॒पीलि॑का॒ वि वृ॑श्चन्ति मयू॒र्यः । सर्वे॑ भल ब्रवाथ॒ शार्को॑टमर॒सं वि॒षम्
Ameisen fressen dich; Pfauenhennen zerreißen dich Stück um Stück. Ruft alle: »Wohlgetan!«—Śārkoṭa, saftlos, nichts als Gift.
Mantra 8
य उ॒भाभ्यां॑ प्र॒हर॑सि॒ पुच्छे॑न चा॒स्येऽन च । आ॒स्ये॒३ न ते॑ वि॒षं किमु॑ ते पुच्छ॒धाव॑सत्
Du, der du mit beiden schlägst, mit Schwanz und auch mit Maul: In deinem Maul ist kein Gift; welches Gift hast du denn, o schwanzstürmender?
Frequently Asked Questions
Śarkota is a low-creeping venomous being in the hymn’s imagery—often understood as a stinging/biting creature (such as a scorpion-like or similar ground-crawling threat). The hymn targets its venom and its ability to injure.
Both. The sukta presents vīrúd (a medicinal herb/creeper) as the antidotal carrier while mantra provides the binding and poison-destroying force that ‘marks out’ and crushes the venom.
Brahmaṇaspati represents the mastery of sacred speech. In 7.56.4 he is asked to bend down the creature’s injuring mouths like a reed—ritually disabling the source of envenomation and reinforcing protection.
Ask anything about Sukta 56 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.