Atharva Veda 4.23.7: Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 23, Mantra 7

Sukta 23

Sanskrit (Devanagari)

यस्ये॒दं प्र॒दिशि॒ यद् वि॒रोच॑ते॒ यज्जा॒तं ज॑नित॒व्यंऽ च॒ केव॑लम्। स्तौम्य॒ग्निं ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वंह॑सः

Sanskrit recitationAtharva Veda 4.23.7

IAST Transliteration

yásyedáṃ pradíśi yád virócáte yájjātáṃ janitavyàṃ ca kévalam | staúmy agníṃ nāthitó jóhavīmi sá no muñcatv áṃhásaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Whose is this All that in each region shineth forth—what hath been born, and what is yet to be engendered, wholly and alone: Agni I laud; in sore distress I call upon him ever. Let him release us from affliction and from sin.

Translation

Dem gehört dies All, das in jeder Himmelsrichtung aufleuchtet—was geboren ist und was noch zu gebären ist, ganz und einzig. Agni preise ich; in schwerer Not rufe ich ihn immer wieder an. Er löse uns von Bedrängnis und von Sünde.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: whose / of whom
• यस्य: सम्बन्ध/षष्ठी-सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य

• इदम्: this
• इदम्: कर्तृ/विषय (यद्-सम्बन्धे) / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रदिशि: in the region/direction
• प्रदिशि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रदिश् (स्त्री-प्रातिपदिक)

• यत्: which/that
• यत्: कर्तृ/कर्म (वि-रोचते इत्यस्य सापेक्षम्) / विषयः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विरोचते: shines forth / is manifest
• विरोचते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुच् (रुचँ दीप्तौ) उपसर्गः वि-

• यत्: which/that
• यत्: कर्तृ/कर्म (जातम् इत्यस्य सापेक्षम्)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जातम्: born / arisen
• जातम्: कर्तृ/कर्म-विशेषणम्
• Type: Participle/Adjective
• Root: √जन् (जनीँ प्रादुर्भावे) → जात (क्त) अथवा जात (नपुंसक-प्रातिपदिक)

• जनितव्यम्: to be generated / yet to be born
• जनितव्यम्: कर्तृ/कर्म-विशेषणम्
• Type: Gerundive (obligative) / Adjective
• Root: √जन् (जनीँ प्रादुर्भावे) → जनितव्य (तव्यत्) अथवा जनितव्य (नपुंसक-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• केवलम्: alone / wholly / exclusively
• केवलम्: विशेषण
• Type: Adjective/Indeclinable-like (adverbial use possible)
• Root: केवल (प्रातिपदिक)

• स्तौमि: I praise
• स्तौमि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्तु (ष्टु॒ञ् स्तुतौ) → स्तौमि

• अग्निम्: Agni (fire-god)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• नाथितः: having sought refuge / having implored
• नाथितः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Past participle (used adjectivally) / Adjective
• Root: √नाथ् (नाथँ आश्रये/उपयाचने) → नाथित (क्त) अथवा नाथित (पुं-प्रातिपदिक)

• जोहवीमि: I repeatedly invoke / I call earnestly
• जोहवीमि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वेञ् आह्वाने) → जोहवीमि (यङ्/यङ्लुग्-आवृत्त्यर्थक-रूपम्) अथवा विशेष-आह्वान-रूपम्

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रयोगानुसारम्)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मुञ्चतु: let (him) release
• मुञ्चतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मुच् (मुचँ प्रमोचने)

• अंहसः: from sin/distress/evil
• अंहसः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अंहस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anonymous/collective in many expiatory hymns)

Devata: Agni (as purifier and sin-releaser)

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (Atharvanic mixed; refrain-driven)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta