Sukta 6

Mantra 1

जगद्बीज पुरुषः। स॒हस्र॑बाहुः॒ पुरु॑षः सहस्रा॒क्षः स॒हस्र॑पात्। स भूमिं॑ वि॒श्वतो॑ वृ॒त्वात्य॑तिष्ठद् दशाङ्गु॒लम्

Der Puruṣa ist der Same der Welt: tausendarmig ist der Puruṣa, tausendäugig, tausendfüßig. Die Erde von allen Seiten umhüllend, stand er über sie hinaus — um das Maß von zehn Fingern.

Mantra 2

त्रि॒भिः प॒द्भिर्द्याम॑रोह॒त् पाद॑स्ये॒हाभ॑व॒त् पुनः॑ । तथा॒ व्यऽक्राम॒द् विष्व॑ङशनानश॒ने अनु॑

Mit drei Schritten stieg er zum Himmel empor; ein Viertel von ihm wurde hier wieder. So schritt er in alle Richtungen aus, dem Essenden wie dem Nicht-Essenden folgend.

Mantra 3

ताव॑न्तो अस्य महि॒मान॒स्ततो॒ ज्यायां॑श्च॒ पूरु॑षः । पादो॑ऽस्य॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ त्रि॒पाद॑स्यृ॒तं॑ दि॒वि

So groß sind seine Hoheiten; und noch größer als das ist der Puruṣa. Ein Viertel von ihm sind alle Wesen; seine drei Viertel sind das ṛta im Himmel.

Mantra 4

पुरु॑ष ए॒वेदं सर्वं॒ यद् भू॒तं यच्च॑ भा॒व्यम्। उ॒तामृ॑त॒त्वस्ये॑श्व॒रो यद॒न्येनाभ॑वत् स॒ह

Puruṣa — wahrlich dieser — ist dies alles: was gewesen ist und was sein wird. Und er ist der Herr der Unsterblichkeit, insofern er zusammen mit dem Anderen geworden ist.

Mantra 5

यत् पुरु॑षं॒ व्यद॑धुः कति॒धा व्यऽकल्पयन्। मुखं॒ किम॑स्य॒ किं बा॒हू किमू॒रू पादा॑ उच्येते

Als sie den Puruṣa zuteilten und auf wie viele Weisen sie ihn ordneten — was war sein Mund, was seine Arme, was wurden seine Schenkel und Füße genannt?

Mantra 6

ब्रा॒ह्म॒णोऽस्य॒ मुख॑मासीद् बा॒हू रा॑ज॒न्योऽभवत्। मध्यं॒ तद॑स्य॒ यद् वैश्यः॑ प॒द्भ्यां शू॒द्रो अ॑जायत

Der Brāhmaṇa war sein Mund; seine Arme wurden zum Rājanya. Was seine Mitte war, das war der Vaiśya; aus seinen Füßen wurde der Śūdra geboren.

Mantra 7

चन्द्र॑मा म॑नसो जात॑श्च॑क्षोः सू॑र्यो अजायत । मुखा॒दिन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॑ प्रा॒णाद् वा॒युर॑जायत

Der Mond wurde aus dem Geist geboren; aus dem Auge wurde die Sonne geboren. Aus dem Mund kamen Indra und Agni hervor; aus dem Atem wurde Vāyu geboren.

Mantra 8

नाभ्या॑ आसीद॒न्तरि॑क्षं शी॒र्ष्णो द्यौः सम॑वर्तत । प॒द्भ्यां भूमि॒र्दिशः॒ श्रोत्रा॒त् तथा॑ लो॒कां अ॑कल्पयन्

Aus dem Nabel entstand der Luftraum; aus dem Haupt entfaltete sich der Himmel ganz. Aus den Füßen wurde die Erde; aus dem Ohr die Himmelsrichtungen: so ordneten sie die Welten.

Mantra 9

वि॒राडग्रे॒ सम॑भवद् वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः । स जा॒तो अत्य॑रिच्यत प॒श्चाद् भूमि॒मथो॑ पु॒रः

Am Anfang entstand Virāj; auf Virāj wurde der Puruṣa hervorgebracht. Als er geboren war, überragte er (alles): hinter der Erde und auch vor ihr.

Mantra 10

यत् पुरु॑षेण ह॒विषा॑ दे॒वा य॒ज्ञमत॑न्वत । व॒स॒न्तो अ॑स्यासी॒दाज्यं॑ ग्री॒ष्म इ॒ध्मः श॒रद्ध॒विः

Als die Götter mit dem Puruṣa als Opfergabe (havis) das Opfer (yajña) ausspannten, da war der Frühling sein Ghee (ājya), der Sommer das Brennholz (idhma), der Herbst die Opfergabe.

Mantra 11

तं य॒ज्ञं प्रा॒वृषा॒ प्रौक्ष॒न् पुरु॑षं जा॒तम॑ग्र॒शः । तेन॑ दे॒वा अ॑यजन्त सा॒ध्या वस॑वश्च॒ ये

Dieses Opfer besprengte die Regenzeit; den Puruṣa, der als Erster von allen geboren ward. Mit ihm opferten die Götter — auch die Sādhyas und die Vasus.

Mantra 12

तस्मा॒दश्वा॑ अजायन्त॒ ये च॒ के चो॑भ॒याद॑तः । गावो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा॒त् तस्मा॑ज्जा॒ता अ॑जा॒वयः॑

Daraus wurden die Pferde geboren und alle, die zwei Zahnreihen haben. Kühe, wahrlich, wurden daraus geboren; daraus, ja daraus entstanden Ziegen und Schafe.

Mantra 13

तस्मा॑द् य॒ज्ञात् स॑र्व॒हुत॒ ऋचः॒ सामा॑नि जज्ञिरे । छन्दो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा॒द् यजु॒स्तस्मा॑दजायत

Aus jenem all-dargebrachten Opfer wurden Ṛc und Sāman geboren; die Metren wurden wahrlich daraus geboren; daraus entstand auch der Yajus — daraus ging er hervor.

Mantra 14

तस्मा॑द् य॒ज्ञात् स॑र्व॒हुतः॒ संभृ॑तं पृषदा॒ज्यऽम्। प॒शूंस्तांश्च॑क्रे वाय॒व्याऽनार॒ण्या ग्रा॒म्याश्च॒ ये

Aus jenem all-dargebrachten Opfer wurde das pṛṣad-ājya zusammengetragen; und es erschuf die Tiere — die der Luft, die Waldbewohner und auch die dörflich-gezähmten.

Mantra 15

स॒प्तास्या॑सन् परि॒धय॒स्त्रिः स॒प्त स॒मिधः॑ कृ॒ताः । दे॒वा यद् य॒ज्ञं त॑न्वा॒ना अब॑ध्न॒न् पुरु॑षं प॒शुम्

Sieben waren seine Münder; die Umfriedungen wurden gesetzt; dreimal sieben Anzündhölzer wurden bereitet. Als die Götter, das Opfer ausbreitend, den Puruṣa, den Menschen, als Opfertier fest banden.

Mantra 16

मू॒र्ध्नो दे॒वस्य॑ बृह॒तो अं॒शवः॑ स॒प्त स॑प्त॒तीः । राज्ञः॒ सोम॑स्याजायन्त जा॒तस्य॒ पुरु॑षा॒दधि॑

Aus dem Haupt des mächtigen Gottes sprangen die Strahlen hervor — sieben und siebzig. Sie wurden geboren wie die des Königs Soma, aus dem Puruṣa, als er zur Geburt gelangt war.