Prashna 4

Verse 4.1

अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ । भगवन्नेतस्मिन् पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥१॥

তাৰ পিছত সৌৰ্যায়ণি গাৰ্গ্যই তেওঁক সোধিলে: 'হে ভগৱন, এই পুৰুষত কি শয়ন কৰে? কি জাগ্ৰত থাকে? কোন দেৱতাই সপোন দেখে? এই আনন্দ কাৰ? সকলো কিৰ ভিতৰত স্থিত?'

Verse 4.2

तस्मै स होवाच । यथा गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति । ताः पुनः पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे मनस्येकीभवति तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न...

তেওঁক ক'লে: 'হে গাৰ্গ্য, যেনেকৈ সূৰ্যৰ ৰশ্মিবোৰ অস্ত যাওঁতে সেই তেজোমণ্ডলত একীভূত হয়, আৰু পুনৰ উদয় হওঁতে প্ৰকট হয়—সেইদৰে নিশ্চয় সকলো পৰম দেৱ মনত একীভূত হয়। সেইবাবে এই পুৰুষে শুনা নাই, দেখা নাই, গোন্ধ নাই, সোৱাদ নাই, স্পৰ্শ নাই, কোৱা নাই, লোৱা নাই, আনন্দ নাই, ত্যাগ নাই, চলা নাই—তেওঁ শয়ন কৰে বুলি কয়।'

Verse 4.3

प्राणा वा अग्र एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति । गार्हपत्यो ह वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥३॥

প্ৰাণ নিশ্চয় এই পুৰত জাগ্ৰত থাকে। এই অপান গাৰ্হপত্য অগ্নি; ব্যান অন্বাহাৰ্যপচন অগ্নি। গাৰ্হপত্যৰ পৰা আহৱনীয় প্ৰজ্বলিত হয়, সেইবাবে প্ৰাণ আহৱনীয়।

Verse 4.4

यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः । मनो ह वाव यजमानः । इष्टफलमेवोदानः । स एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥४॥

যি শ্বাস আৰু নিঃশ্বাস ৰূপী দুটা আহুতি সমানভাৱে লৈ যায় তাক সমান বুলি কোৱা হয়। মনেই যজমান। যজ্ঞৰ ফলেই উদান। সেই উদানে এই যজমানক দিনৰ পিছত দিন ব্ৰহ্মলৈ লৈ যায়। ॥৪॥

Verse 4.5

अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति । यद्दृष्टं दृष्टमनुपश्यति श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च प्रत्यनुभूतं पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं चाश्रुतं चानुभूतं चाननुभूतं च सच्च...

ইয়াত এই দিব্য জীৱে স্বপ্নত মাহাত্ম্য অনুভৱ কৰে। যি দেখিছে তাক দেখিছা ৰূপে পুনৰ দেখে; যি শুনিছে তাক পুনৰ শুনে; অন্য দেশ আৰু দিশাত অনুভৱ কৰাক বাৰে বাৰে অনুভৱ কৰে। দৃষ্ট আৰু অদৃষ্ট, শ্ৰুত আৰু অশ্ৰুত, অনুভূত আৰু অননুভূত, সত আৰু অসত - সকলো দেখে; সৰ্বৰূপ হৈ সৰ্ব দেখে। ॥৫॥

Verse 4.6

स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति । अत्रैष देवः स्वप्नान्न पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥६॥

কিন্তু যেতিয়া তেজসেৰে আৱৃত হয়, তেতিয়া এই দিব্য জীৱে স্বপ্ন নেদেখে। তেতিয়া এই শৰীৰতে এই সুখ উৎপন্ন হয়। ॥৬॥

Verse 4.7

स यथा सोम्य वयांसि वसोवृक्षं सम्प्रतिष्ठन्ते । एवं ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते ॥७॥

হে প্ৰিয় বৎস, যেনেকৈ চৰাইসমূহে গছত আশ্ৰয় লয়, তেনেকৈ সঁচাৰৈ এই সকলো পৰম আত্মাত আশ্ৰয় পায়।

Verse 4.8

पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च घ्राणं च घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयित...

পৃথিৱী আৰু পৃথিৱীৰ মাত্ৰা/আধাৰ; জল আৰু জলৰ মাত্ৰা; তেজ (অগ্নি) আৰু তেজৰ মাত্ৰা; বায়ু আৰু বায়ুৰ মাত্ৰা; আকাশ আৰু আকাশৰ মাত্ৰা; চকু আৰু দৰ্শনীয়; কাণ আৰু শ্ৰৱণীয়; ঘ্ৰাণ আৰু ঘ্ৰাতব্য; ৰস আৰু আস্বাদ্য; ত্বক আৰু স্পৰ্শ্য; বাক্ আৰু বক্তব্য; হাত আৰু গ্ৰাহ্য; উপস্থ আৰু আনন্দ্য; পায়ু আৰু বিসৰ্জ্য; পাদ আৰু গম্য; মন আৰু মননীয়; বুদ্ধি আৰু বোধ্য; অহংকাৰ আৰু ‘মই’ বুলি গ্ৰহণীয়; চিত্ত আৰু চেতনীয়; তেজ আৰু প্ৰকাশনীয়; আৰু প্ৰাণ আৰু ধাৰণীয়—ইয়াতেই সকলো (তত্ত্বত) অন্তৰ্ভুক্ত।

Verse 4.9

एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः । स परेऽक्षर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते ॥९॥

এইয়ে দ্ৰষ্টা, স্পৰ্শকৰ্তা, শ্ৰোতা, ঘ্ৰাতা, ৰসয়িতা, চিন্তক, জ্ঞাতা, কৰ্তা-বিজ্ঞানস্বৰূপ পুৰুষ। তেওঁ অক্ষৰত, আত্মাত প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 4.10

परमेवाक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै तदच्छायमशरीरमलोहितं शुभ्रमक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य । स सर्वज्ञः सर्वो भवति । तदेष श्लोकः ॥१०॥

যি হে প্ৰিয় বৎস, যি ছায়াৰহিত, দেহৰহিত, ৰক্তৰহিত, শুদ্ধ আৰু অক্ষৰক জানে, তেওঁ পৰম অক্ষৰক প্ৰাপ্ত কৰে। তেওঁ সৰ্বজ্ঞ হয়, তেওঁ সৰ্ব হয়। এই হ'ল সেই শ্লোক।

Verse 4.11

विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः प्राणा भूतानि सम्प्रतिष्ठन्ति यत्र तदक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य स सर्वज्ञः सर्वमेवाविवेशेति ॥११॥

વિજ્ઞાનાત્મા સઘળા દેવો, પ્રાણો અને ભૂતો સાથે જ્યાં અક્ષરને જાણે છે ત્યાં પ્રતિષ્ઠિત થાય છે. હે પ્રિય! જે આને જાણે છે તે સર્વજ્ઞ છે; તે સર્વમાં પ્રવેશ કરે છે.