Adhyaya 206

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । इंद्रोऽपि विष्णुवाक्येन हिमवंतं समागतः । ऐरावतं समारुह्य नागेद्रं पर्वतोपमम्

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: বিষ্ণুৰ বাক্যত প্ৰেৰিত হৈ ইন্দ্ৰো হিমৱানৰ ওচৰলৈ আহিল; ঐৰাৱতত আৰোহণ কৰি, শিখৰ সদৃশ উচ্চ পৰ্বতৰ অধিপতি নাগেদ্ৰৰ কাষ চাপিল।

Verse 2

तत्रापश्यदृषींस्तान्स चमत्कार समुद्भवान् । नियमैः संयमैर्युक्तान्सदाचारपरायणान् । वानप्रस्थाश्रमोपेतान्कामक्रोधविवर्जितान्

তাত তেওঁ সেই ঋষিসকলক দেখিলে—আধ্যাত্মিক তেজৰ আশ্চৰ্য প্ৰকাশে দীপ্ত; নিয়ম আৰু সংযমে সংযুক্ত, সদাচাৰত পৰায়ণ, বানপ্ৰস্থ আশ্ৰমত প্রতিষ্ঠিত, আৰু কাম-ক্রোধৰ পৰা মুক্ত।

Verse 3

एके विप्राः स्थितास्तेषामेकांतरितभोजनाः । षष्ठकालाशिनश्चान्ये चांद्रायणपरायणाः

তেওঁলোকৰ মাজত কিছুমান ব্ৰাহ্মণে একদিন অন্তৰে আহাৰ গ্ৰহণ কৰি বাস কৰিছিল; আন কিছুমানে ষষ্ঠ কালে মাত্ৰ আহাৰ কৰিছিল; আৰু কিছুমান সম্পূৰ্ণৰূপে চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰতত পৰায়ণ আছিল।

Verse 4

अश्मकुट्टाः स्थिताः केचिद्दंतोलूखलिनः परे । शीर्णपर्णाशनाः केचिज्जलाहारास्तथा परे । वायुभक्षास्तथैवान्ये तपस्तेपुः सुदारुणम्

কিছুমানে শিলাত কুটিকুটি কৰি তপস্যা কৰিছিল; আন কিছুমানে দাঁতকেই উখলিৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। কিছুমানে ঝৰা পাত খাইছিল, কিছুমানে কেৱল জলাহাৰ কৰিছিল, আৰু আন কিছুমানে বায়ুভক্ষী হৈ—এইদৰে অতি দাৰুণ তপস্যা কৰিছিল।

Verse 5

अथ शक्रं समालोक्य तत्राऽयांतं द्विजोत्तमाः । पूजितं चारणैः सिद्धैस्तैरदृष्टं कदाचन

তেতিয়া তাত আহি পোৱা শক্ৰক দেখি—যাক চাৰণ আৰু সিদ্ধসকলে পূজা কৰে—শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল বিস্মিত হ’ল; কিয়নো তেওঁলোকে আগতে কেতিয়াও তেওঁক দেখা নাছিল।

Verse 6

ते सर्वे ब्राह्मणाः प्रोक्तास्तदाश्रमसमीपगैः

তেতিয়া সেই আশ্ৰমৰ ওচৰত বাস কৰা লোকসকলে সেই সকলো ব্ৰাহ্মণক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 7

अयं शक्रः समायातो भवतामाश्रमे द्विजाः । क्रियतामर्हणं चास्मै यच्चोक्तं शास्त्रचिंतकैः

“হে দ্বিজসকল! এই শক্ৰ তোমালোকৰ আশ্ৰমলৈ আহিছে। শাস্ত্ৰ-চিন্তকসকলে যি বিধান কৰিছে, সেইমতে তেওঁৰ প্ৰতি যথোচিত অৰ্হণ (সন্মান) সম্পন্ন কৰা।”

Verse 8

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । संमुखाः प्रययुस्तूर्णं कृतांजलिपुटाः स्थिताः

তেতিয়া সেই সকলো ব্ৰাহ্মণ বিস্ময়ে প্ৰস্ফুটিত নয়নে তৎক্ষণাৎ আগবাঢ়ি গ’ল; সন্মুখত গৈ অঞ্জলি বদ্ধ কৰি ভক্তিভাৱে থিয় হ’ল।

Verse 9

गृह्योक्तविधिना तस्मै संप्रहृष्टतनूरुहा । प्रोचुश्च विनयात्सर्वे किमागमनकारणम्

আনন্দত ৰোমাঞ্চিত হৈ তেওঁলোকে গৃহ্য-প্ৰথাৰ বিধি অনুসাৰে তেওঁৰ আতিথ্য গ্ৰহণ কৰালে; আৰু বিনয়ে সকলোৱে সুধিলে—“আপোনাৰ আগমনৰ কাৰণ কি?”

Verse 10

निरीहस्यापि देवेंद्र कौतुकं नो व्यवस्थितम्

হে দেৱেন্দ্ৰ! নিৰীহ, কামনাহীন জনৰ বাবেও ইয়াত তোমাৰ আগমনৰ উদ্দেশ্য আমাৰ বোধগম্য নহয়।

Verse 11

इन्द्र उवाच । कुशलं वो द्विजश्रेष्ठा अनिहोत्रेषु कृत्स्नशः । तपश्चर्यासु सर्वासु वेदाभ्यासे तथा श्रुते

ইন্দ্ৰে ক’লে: হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, তোমালোকৰ সকলো দিশে কুশল তো—অগ্নিহোত্ৰবিহীন পবিত্ৰ কৰ্মত, সকলো তপস্যা-নিয়মত, আৰু বেদাভ্যাস তথা শ্ৰুতি অধ্যয়নত?

Verse 12

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं त्यक्त्वा तीर्थमयं शुभम् । कस्मादत्र समायाता हिमार्तिजनके गिरौ

তীৰ্থময় শুভ হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰ ত্যাগ কৰি, কিয় তোমালোক ইয়ালৈ আহিলা—এই শীতবেদনাজনক পৰ্বতলৈ?

Verse 13

तस्मात्सर्वे मया सार्धं समागच्छंतु सद्द्विजाः । चमत्कारपुरे पुण्ये बहुविप्रसमाकुले

সেয়েহে, হে সদ্দ্বিজসকল, তোমালোক সকলোৱে মোৰ সৈতে আহাঁ—পুণ্যময় চমৎকাৰপুৰলৈ, য’ত বহু বিদ্বান বিপ্ৰে ভিৰ কৰিছে।

Verse 14

वासुदेवसमादेशात्तत्र गत्वाथ सांप्रतम् । गयाकूपे करिष्यामि श्राद्धं भक्त्या द्विजोत्तमाः

বাসুদেৱৰ আদেশত, এতিয়াই তাত গৈ, হে দ্বিজোত্তমসকল, মই গয়াকূপত ভক্তিৰে শ্ৰাদ্ধ কৰিম।

Verse 15

युष्मदग्रे चतुर्दश्यां प्रेतपक्ष उपस्थिते । खेचरत्वं समायातं सर्वेषां भवतां स्फुटम्

তোমালোকৰ সন্মুখতেই, চতুৰ্দশী তিথিত প্ৰেতপক্ষ উপস্থিত হ’লে, তোমালোক সকলোৰে বাবে স্পষ্টকৈ খেচৰত্ব—আকাশগমন-স্থিতি লাভ হৈছে।

Verse 16

सबालवृद्धपत्नीकाः साग्निहोत्रा मया सह । तस्माद्गच्छत भद्रं वस्तत्र स्थानं भविष्यति

সন্তান, বৃদ্ধ আৰু পত্নীসহ—আৰু অগ্নিহোত্ৰৰ পবিত্ৰ অগ্নিসহ—মোৰ সৈতে চলা। সেয়ে আগবাঢ়া; তোমালোকৰ মঙ্গল হওক। তাত তোমালোকৰ বাবে উপযুক্ত নিবাস দিয়া হ’ব।

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं तत्र यास्यामश्चमत्कारपुरं पुनः । अन्येऽपि ब्राह्मणास्तत्र वेदवेदांगपारगाः

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: আমি পুনৰ কেতিয়াও চমৎকাৰপুৰলৈ নাযাম। তাত আন ব্ৰাহ্মণো আছে, যিসকল বেদ আৰু বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী।

Verse 18

नागरा याज्ञिकाः संति स्मार्ताः श्रुतिपरायणाः । तेषामग्रे कुरु श्राद्धं श्रद्धा चेच्छ्राद्धजा तव

তাত নাগৰ যাজ্ঞিক ব্ৰাহ্মণ আছে—কর্মকাণ্ডত নিপুণ, স্মৃতি-অনুসাৰী, আৰু শ্রুতি-নিষ্ঠ। যদি তোমাৰ শ্ৰাদ্ধৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা সত্যই জাগ্ৰত হয়, তেন্তে তেওঁলোকৰ সন্মুখত শ্ৰাদ্ধ কৰা।

Verse 19

इन्द्र उवाच । तत्र ये ब्राह्मणाः केचिद्भवद्भिः संप्रकीर्तिताः । तथाविधाश्च ते सर्वे वेदवेदांगपारगाः

ইন্দ্ৰই ক’লে: তাত যিসকল ব্ৰাহ্মণৰ কথা তোমালোক ক’লা, তেওঁলোক সকলোৱেই তেনেধৰণৰ—বেদ আৰু বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী।

Verse 20

श्रुताध्ययनसंपन्ना याज्ञिकाश्च विशेषतः । परं द्वेषपराः सर्वे तथा परुषवादिनः

তেওঁলোক শ্ৰুতি-অধ্যয়নে সম্পন্ন আৰু বিশেষকৈ যজ্ঞকাৰ্যত নিপুণ; তথাপি সকলেই অতিশয় দ্বেষপৰায়ণ আৰু কঠোৰ বাক্য কোৱা।

Verse 21

अहंकारेण संयुक्ताः परस्परजिगीषवः । तपसा विप्रयुक्ताश्च भोगसक्ता दिवानिशम्

অহংকাৰত আবদ্ধ, পৰস্পৰক জয় কৰিবলৈ উদ্‌গ্ৰীৱ, তপস্যাৰ পৰা বিচ্যুত আৰু দিন-ৰাতি ভোগত আসক্ত—সেই ঠাইৰ লোক ধৰ্মত নহয়, প্ৰতিযোগিতাত চালিত।

Verse 22

यूयं सर्वगुणोपेता विष्णुना मे प्रकीर्तिताः । तस्मादागमनं कार्यं मया सार्धं समस्तकैः

তোমালোক সকলো গুণে গুণান্বিত; বিষ্ণুৱে তোমালোকৰ প্ৰশংসা মোৰ আগত কৰিছে। সেয়ে তোমালোক সকলোৱে, মোৰ সৈতে একেলগে, নিশ্চয় আহিবা।

Verse 23

ब्राह्मणा ऊचुः । अस्माभिस्तेन दोषेण त्यक्तं स्थानं निजं हि तत् । बहुतीर्थसमोपेतं स्वर्गमार्गप्रदर्शकम्

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “সেই দোষৰ কাৰণে আমি আমাৰ নিজ বাসস্থান ত্যাগ কৰিলোঁ—সেই স্থান বহু তীৰ্থে শোভিত আৰু স্বৰ্গলৈ যোৱা পথ দেখুৱায়।”

Verse 24

यदि यास्यामहे तत्र त्वया सार्धं पुरंदर । अस्माकं स्वजनाः सर्वे रागद्वेषपरायणाः

যদি আমি তোমাৰ সৈতে তাত যাম, হে পুরন্দৰ, তেন্তে আমাৰ নিজৰ সকলো লোক ৰাগ আৰু দ্বেষতেই পৰায়ণ।

Verse 25

अपराधान्करिष्यंति नित्यमेव पदेपदे । ईर्ष्याधर्मसमोपेताः परुषाक्षरजल्पकाः

প্ৰতি পদে পদে তেওঁলোকে সদায় অপৰাধ কৰি থাকিব; ঈৰ্ষ্যা আৰু অধৰ্মেৰে পৰিপূৰ্ণ, কঠোৰ বাক্য উচ্চাৰণকাৰী।

Verse 26

ततः संपत्स्यते क्रोधः क्रोधाच्च तपसः क्षयः । ततो न प्राप्यते मुक्तिस्तद्गच्छामः कथं विभो

তাৰ পৰা ক্ৰোধ উদয় হয়; ক্ৰোধৰ পৰা তপস্যাৰ ক্ষয় ঘটে। তেতিয়া মুক্তি লাভ নহয়—হে বিভো, আমি তাত কেনেকৈ যাম?

Verse 27

अपरं तत्र भूपोऽस्ति देशे दानपरः सदा । आनर्ताधिपतिः ख्यातः सर्वभूमौ सदैव सः

আৰু তাত সেই দেশত এজন ভূপ আছে, যি সদায় দানপৰায়ণ। তেওঁ ‘আনর্ত’ৰ অধিপতি বুলি খ্যাত, সকলো ভূমিত সদায় প্ৰসিদ্ধ।

Verse 28

ददाति विविधं दानं हस्त्यश्वकनकादिकम् । यदि तत्र न गृह्णीमस्तदा कोपं स गच्छति

তেওঁ হাতী, ঘোঁৰা, সোণ আদি নানা প্ৰকাৰ দান দিয়ে। যদি আমি তাত গ্ৰহণ নকৰোঁ, তেন্তে তেওঁ ক্ৰোধিত হয়।

Verse 29

भूपाले कोपमापन्ने स्वजनेषु विरोधिषु । सिद्धिर्नो तपसोऽस्माकं तेन त्यक्तं निजं पुरम्

যেতিয়া ভূপাল ক্ৰোধত পৰে আৰু নিজৰ লোকসকলেই বিৰোধী হয়, তেতিয়া আমাৰ তপস্যাৰ সিদ্ধি লাভ নহয়। সেই কাৰণেই আমি নিজৰ নগৰ ত্যাগ কৰিলোঁ।

Verse 30

यदि गृह्णीमहे दानं तस्य भूपस्य देवप । तपसः संप्रणाशः स्याद्यद्धि प्रोक्तं स्वयंभुवा

হে দেৱপ! যদি আমি সেই ৰজাৰ দান গ্ৰহণ কৰোঁ, তেন্তে আমাৰ তপস্যা সম্পূৰ্ণৰূপে বিনষ্ট হ’ব—এই কথা স্বয়ম্ভূ ব্ৰহ্মাই নিজে ঘোষণা কৰিছে।

Verse 31

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दशध्वजि समा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

চক্ৰ নিৰ্মাতা দহটা বধশালাৰ সমান পাপী বুলি কোৱা হয়; ধ্বজধাৰী দহজন চক্ৰ-নিৰ্মাতাৰ সমান; বেশ্যা দহজন ধ্বজধাৰীৰ সমান; আৰু ৰজা দহজন বেশ্যাৰ সমান বুলি গণ্য।

Verse 32

तत्कथं तस्य गृह्णीमो दानं पापरतस्य च । यथाऽन्ये नागराः सर्वे लोभेन महतान्विताः

তেন্তে পাপত ৰত সেইজনৰ দান আমি কেনেকৈ গ্ৰহণ কৰোঁ? যেতিয়া আন সকলো নগৰবাসীও মহা লোভেৰে আচ্ছন্ন।

Verse 33

इन्द्र उवाच । प्रभावोऽयं द्विजश्रेष्ठास्तस्य क्षेत्रस्य संस्थितः । हाटकेश्वरसंज्ञस्य सर्वदैव व्यवस्थितः

ইন্দ্ৰে ক’লে: হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল! সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত এই প্ৰভাৱ স্থাপিত আছে—হাটকেশ্বৰ নামে খ্যাত সেই ক্ষেত্ৰৰ—যি সদায়, সকলো সময়তে, স্থিৰভাৱে বিদ্যমান।

Verse 34

पितॄणां च सुतानां च बंधूनां च विशेषतः । श्वश्रूणां च स्नुषाणां च भगिनीभ्रातृभार्ययोः

পিতৃসকল আৰু পুত্ৰসকলৰ বাবে, আৰু বিশেষকৈ নিজৰ আত্মীয়-স্বজনৰ বাবে; শাহুৰী আৰু বোৱাৰীৰ বাবে; আৰু ভগ্নীসকল আৰু ভাতৃৰ পত্নীসকলৰ বাবে—

Verse 35

तस्याधस्तात्स्वयं देवो हाटकेश्वरसंज्ञितः । पुरस्य विद्यते तस्य प्रतापेनाखिला जनाः

তাৰ তলত স্বয়ং দেৱতা ‘হাটকেশ্বৰ’ নামে অধিষ্ঠিত; সেই নগৰৰ প্ৰতাপে সকলো জনা প্ৰভাৱিত হয়।

Verse 36

सन्तप्यंते ततो द्वेषं प्रकुर्वंति परस्परम् । किं न श्रुतं भवद्भिस्तु यथा रामः सलक्ष्मणः । सीतया सह संप्राप्तो विरोधं परमं गतः

তাৰ পাছত তেওঁলোকে অন্তৰত দগ্ধ হয় আৰু পৰস্পৰে দ্বেষ সৃষ্টি কৰে। তোমালোকে নুশুনিছা নে—সীতাসহ ৰাম লক্ষ্মণসহ আহি মহা-বিৰোধত পতিত হৈছিল?

Verse 37

सीतया लक्ष्मणेनैव सार्धं कोपेन संयुतः । अवाच्यं प्रोक्तवान्विप्रास्तौ च तेन समं तदा

ক্ৰোধে সংযুক্ত হৈ, সীতা আৰু লক্ষ্মণসহ, তেওঁ ক’ব নোহোৱা বাক্য উচ্চাৰণ কৰিলে; আৰু সেই দুয়ো তেতিয়া তাকেই সমানভাৱে উত্তৰ দিলে।

Verse 38

अपि मासं वसेत्तत्र यदि कोपविवर्जितः । तदा मुक्तिमवाप्नोति स्वर्गभाक्पञ्चरात्रतः

যদি কোনোবাই ক্ৰোধবিহীন হৈ তাত এক মাহো বাস কৰে, তেন্তে সি মুক্তি লাভ কৰে; আৰু পাঁচ ৰাতিৰ পাছত স্বৰ্গৰ ভাগী হয়।

Verse 39

तस्मात्तत्र प्रगंतव्यं युष्माभिस्तु मया सह । ईर्ष्याधर्मं न युष्माभिस्ते करिष्यंति नागराः

সেয়ে তোমালোকে মোৰ সৈতে তাত নিশ্চয় যাবা। নগৰবাসীয়ে তোমালোকৰ প্ৰতি ঈৰ্ষ্যাৰ ধৰ্ম আচৰণ নকৰিব।

Verse 40

न चैव भवतां कोपस्तत्रस्थानां भविष्यति । प्रसादान्मम विप्रेंद्राः सत्यमेतन्मयोदितम्

আৰু তোমালোক তাত অৱস্থিত থাকিলে ক্ৰোধো উদয় নহ’ব। মোৰ অনুগ্রহে, হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, মই যি ক’লোঁ সেয়া নিঃসন্দেহে সত্য।

Verse 41

आनर्तः पार्थिवो दाने योजयिष्यति न क्वचित् । युष्माकं पुत्रपौत्रेभ्यो ये दास्यंति च कन्यकाः

আনর্তৰ ৰজা দান-ধৰ্মৰ বিষয়ে কেতিয়াও কাকো জোৰ কৰি নিয়োগ নকৰিব। যিসকল কন্যা তোমালোকৰ পুত্ৰ-পৌত্ৰলৈ বিবাহত দিয়া হ’ব, তেওঁলোকৰ পৰিয়ালে স্বেচ্ছায়ে কৰিব, বলপূৰ্বক নহয়।

Verse 42

सहस्रगुणितं तेषां तत्फलं संभविष्यति । अमावास्यादिने श्राद्धं कन्यासंस्थे दिवाकरे

তেওঁলোকৰ বাবে সেই কৰ্মৰ ফল সহস্ৰগুণে বৃদ্ধি পাই উদয় হ’ব—বিশেষকৈ অমাৱস্যাৰ দিনা, সূৰ্য কন্যা ৰাশিত অৱস্থিত থাকোঁতে শ্ৰাদ্ধ কৰিলে।

Verse 43

युष्मदग्रे द्विजश्रेष्ठा गया कूप्यां करिष्यति । यस्तस्य तत्फलं भावि सहस्रशतसंमितम्

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, তোমালোকৰ সন্মুখতেই কূপ্যাত গয়া-ক্ৰিয়া সম্পন্ন হ’ব। যিয়ে তাক কৰে, তাৰ আগন্তুক ফল লক্ষগুণে পৰিমিত হ’ব।

Verse 44

गयाश्राद्धान्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम् । यदि श्राद्धकृते तत्र नायास्यथ द्विजोत्तमाः

গয়া-শ্ৰাদ্ধ সম্বন্ধে কোনো সন্দেহ নাই; মই যি ক’লোঁ সেয়া সত্য। যদি তোমালোক, হে দ্বিজোত্তমসকল, শ্ৰাদ্ধ কৰিবলৈ তাত নাযাবা…

Verse 45

ततः शापं प्रदास्यामि तपोविघ्नकरं हि वः । एवं ज्ञात्वा मया सार्धं तत्राऽगच्छत सत्वरम्

তেতিয়া মই তোমালোকৰ ওপৰত এটা শাপ উচ্চাৰণ কৰিম, যি নিশ্চয়েই তোমালোকৰ তপস্যাত বিঘ্ন আনিব। এই কথা জানি, মোৰ সৈতে তাত শীঘ্ৰে আহাঁ।

Verse 46

इत्युक्तास्तेन ते सर्वे शक्रेण सह तत्क्षणात् । कश्यपश्चैव कौंडिन्य उक्ष्णाशः शार्कवो द्विषः

তেওঁৰ এই বাক্য শুনি, তেওঁলোক সকলোৱে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ সৈতে সেই মুহূর্ততেই যাত্ৰা কৰিলে—কশ্যপ, কৌণ্ডিন্য, উক্ষ্ণাশ, শাৰ্কৱ আৰু দ্বিষ।

Verse 47

बैजवापश्चैव षष्ठः कापिष्ठलो द्विकस्तथा । एतत्कुलाष्टकं प्राप्तमिंद्रेण सह पार्थिव

আৰু ষষ্ঠজন বৈজৱাপ, লগতে কাপিষ্ঠল আৰু দ্বিক—হে পাৰ্থিৱ, এই আঠটা কুলৰ সমষ্টি ইন্দ্ৰৰ সৈতে উপস্থিত হ’ল।

Verse 48

अग्निष्वात्तादिकान्सर्वान्पितॄनाहूय कृत्स्नशः । विश्वेदेवांस्तथा चैव प्रस्थितः पाकशासनः

অগ্নিষ্বাত্ত আদি সকলো পিতৃলোকক সম্পূৰ্ণৰূপে আহ্বান কৰি, আৰু বিশ্বেদেৱসকলকো মাতি, পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 49

सम्यक्छ्रद्धासमाविष्टश्चमत्कारपुरं प्रति । एतस्मिन्नेव काले तु ब्रह्मा लोकपितामहः

সঠিক শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ তেওঁ চমৎকাৰপুৰৰ দিশে আগবাঢ়িল। আৰু ঠিক সেই সময়তে ব্ৰহ্মা—লোকপিতামহ—(সেয়াও ক্ৰিয়া কৰিলে)।

Verse 50

गयायां प्रस्थितः सोऽपि श्राद्धार्थं तत्र वासरे । विश्वेदेवाः प्रतिज्ञाय गयायां प्रस्थिता विधिम्

সিও সেই দিন শ্ৰাদ্ধৰ কাৰণে গয়ালৈ প্ৰস্থান কৰিলে। বিশ্বেদেৱাসকলে অংশ লোৱাৰ প্ৰতিজ্ঞা কৰি, বিধি অনুসাৰে গয়ালৈ যাত্ৰা কৰিলে।

Verse 51

शक्र श्राद्धं परित्यज्य गता यत्र पितामहः । शक्रोऽपि तत्पुरं प्राप्य गयाकूप्यामुपागतः

য’ত পিতামহ ব্ৰহ্মাই শ্ৰাদ্ধ-বিধি পৰিত্যাগ কৰি গৈছিল, তাত শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ও সেই নগৰত উপনীত হৈ গয়া-কূপী—গয়াৰ পবিত্ৰ কূপলৈ আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 52

ततः स्नात्वाह्वयामास श्राद्धार्थं श्रद्धयान्वितः । विश्वेदेवान्पितॄंश्चैव काले कुतपसंज्ञिते

তাৰ পাছত স্নান কৰি, গভীৰ শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ, শ্ৰাদ্ধ সম্পাদনৰ কাৰণে ‘কুতপ’ নামে জনা সময়ত বিশ্বেদেৱা আৰু পিতৃসকলক আহ্বান কৰিলে।

Verse 53

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः समाहूताश्च तेन ये । पितरो देवरूपा ये प्रेतरूपास्तथैव च

ইয়াৰ মাজতে, তেওঁ আহ্বান কৰা সকলেই উপস্থিত হ’ল—পিতৃসকল; কিছুমান দেৱৰূপে আৰু কিছুমান প্ৰেতৰূপে তেনেদৰেই প্ৰকাশিত।

Verse 54

प्रत्यक्षरूपिणः सर्वे द्विजोपांते समाश्रिताः । विश्वेदेवा न संप्राप्ता ये गयायां गतास्तदा

সকলোয়ে প্ৰত্যক্ষ ৰূপে দ্বিজৰ ওচৰত আশ্ৰয় ল’লে। কিন্তু বিশ্বেদেৱাসকল তেতিয়া উপস্থিত নহ’ল, কিয়নো তেওঁলোক সেই সময়ত গয়ালৈ গৈছিল।

Verse 55

ततो विलंबमकरोत्तदर्थं पाक शासनः । विश्वेदेवा यतः श्राद्धे पूज्याः प्रथममेव च

সেই কাৰণেই পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) সেই ক্ৰিয়াত বিলম্ব কৰিলে; কিয়নো শ্রাদ্ধত বিশ্বেদেৱাসকলক সৰ্বপ্ৰথমে পূজা কৰা বিধেয়।

Verse 56

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो नारदो मुनिसत्तमः । शक्रं प्राह समागत्य विश्वेदेवाऽभिकांक्षिणम्

ঠিক সেই সময়তে মুনিশ্ৰেষ্ঠ নাৰদ উপস্থিত হ’ল; ওচৰলৈ গৈ তেওঁ বিশ্বেদেৱাসকলৰ আগমনৰ আকাঙ্ক্ষাত থকা শক্ৰক ক’লে।

Verse 57

नारद उवाच । विश्वेदेवा गताः शक्र श्राद्धे पैतामहेऽधुना । गयायां ते मया दृष्टा गच्छमानाः प्रहर्षिताः

নাৰদ ক’লে: “হে শক্ৰ, বিশ্বেদেৱাসকল এতিয়া পিতামহৰ শ্রাদ্ধলৈ গ’ল। গয়াত মই তেওঁলোকক দেখিলোঁ—আনন্দেৰে যাত্ৰা কৰি গৈছিল।”

Verse 58

तच्छ्रुत्वा तत्र कुपितस्तेषामुपरि तत्क्षणात् । अब्रवीत्परुषं वाक्यं विप्राणां पुरतः स्थितः

এই কথা শুনি তেওঁ তৎক্ষণাৎ তেওঁলোকৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ হ’ল; ব্ৰাহ্মণসকলৰ সন্মুখত থিয় হৈ কঠোৰ বাক্য ক’লে।

Verse 59

विश्वेदेवान्विना श्राद्धं करिष्याम्यहमद्य भोः । तथान्ये मानवाः सर्वे करिष्यंति धरातले

“বিশ্বেদেৱাসকলক বাদ দিয়েই মই আজি শ্রাদ্ধ কৰিম; আৰু এইদৰে পৃথিৱীত থকা আন সকলো মানুহেও কৰিব।”

Verse 61

एवमुक्त्वा सहस्राक्ष एकोद्दिष्टानि कृत्स्नशः । चकार सर्वदेवानां ये हता रणमूर्धनि

এইদৰে কৈ সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) ৰণভূমিত নিহত সকলো দেৱতাৰ উদ্দেশ্যে নাম-উদ্দেশিত একোद्दিষ্ট অৰ্ঘ্য-শ্ৰাদ্ধ সম্পূৰ্ণ বিধিৰে সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 62

एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । येषामुद्दिश्य तच्छ्राद्धं कृतं तेषां नृपोत्तम

ঠিক সেই সময়তে এক অশৰীৰী বাণী ক’লে— “হে নৃপোত্তম! যিসকলৰ উদ্দেশ্যে নাম-নিয়তে সেই শ্ৰাদ্ধ কৰা হ’ল, তেওঁলোকে নিশ্চয় বিধানমতে তাৰ ফল লাভ কৰিব।”

Verse 63

शक्रशक्र महाबाहो येषां श्राद्धं कृतं त्वया । प्रेतत्वे संस्थितानां च प्रेतत्वेन विवर्जिताः

“হে শক্ৰ, হে মহাবাহু! যিসকলৰ বাবে তুমি শ্ৰাদ্ধ কৰিলা, তেওঁলোক প্ৰেত-অৱস্থাত থাকিলেও প্ৰেতত্বৰ পৰা মুক্ত হ’ল।”

Verse 64

गताः स्वर्गप्रसादात्ते दिव्यरूपवपुर्धराः । ये पुनः स्वर्गताः पूर्वं युध्यमाना महाहवे

“স্বৰ্গলৈ লৈ যোৱা অনুগ্রহে তেওঁলোক স্বৰ্গলৈ গ’ল, দিব্য ৰূপ-দেহ ধাৰণ কৰি। আৰু যিসকল মহাযুদ্ধত যুদ্ধ কৰি আগতেই স্বৰ্গপ্ৰাপ্ত হৈছিল…”

Verse 65

ते च मोक्षं गताः सर्वे प्रसादात्तव वासव । तच्छ्रुत्वा वासवो वाक्यं तोषेण महतान्वितः

“হে বাসৱ! তোমাৰ অনুগ্রহে তেওঁলোক সকলোৱে মোক্ষও লাভ কৰিলে।” এই বাক্য শুনি বাসৱ (ইন্দ্ৰ) মহা সন্তোষে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।

Verse 66

अहो तीर्थमहो तीर्थं शंसमानः पुनःपुनः । एतस्मिन्नन्तरे प्राप्ता विश्वे देवाः समुत्सुकाः

সি বাৰে বাৰে উচ্চাৰণ কৰিলে—“আহা! কি মহাতীৰ্থ, কি মহাতীৰ্থ!”—আৰু তাৰ মহিমা গাই থাকিল। সেই সময়তে উৎসুকচিত্তে বিশ্বেদেৱাসকল তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 67

निर्वृत्य ब्रह्मणः श्राद्धं गयायां तत्र पार्थिव । प्रोचुश्च वृत्रहंतारं कुरु श्राद्धं शतक्रतो

হে ৰাজন, গয়াত তাত ব্ৰহ্মাৰ শ্রাদ্ধ বিধিপূৰ্বক সম্পন্ন কৰি, তেওঁলোকে বৃত্ৰহন্তাক ক’লে—“হে শতক্ৰতু, তুমি শ্রাদ্ধ কৰা।”

Verse 68

भूयोऽपि न विनाऽस्माभिर्लभ्यते श्राद्धजं फलम् । वयं दूरात्समायातास्तव श्राद्धस्य कारणात् । निर्वर्त्य ब्रह्मणः श्राद्धं येन पूर्वं निमंत्रिताः

তেওঁলোকে ক’লে, “আৰু শুনা, আমাৰ (বিশ্বেদেৱাসকলৰ) অবিহনে শ্রাদ্ধজ ফল লাভ নহয়। তোমাৰ শ্রাদ্ধৰ কাৰণেই আমি দূৰ দেশৰ পৰা আহিছোঁ—পূৰ্বে নিমন্ত্ৰিত হৈ ব্ৰহ্মাৰ শ্রাদ্ধ সম্পন্ন কৰি।”

Verse 69

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां कुपितः पाकशासनः । अब्रवीत्परुषं वाक्यं मेघगम्भीरया गिरा

তেওঁলোকৰ কথা শুনি পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) ক্ৰুদ্ধ হ’ল আৰু মেঘগম্ভীৰ কণ্ঠে কঠোৰ বাক্য ক’লে।

Verse 70

अद्यप्रभृति यः श्राद्धं मर्त्यलोके करिष्यति । अन्योऽपि यो भवत्पूर्वं वृथा तस्य भविष्यति

ইন্দ্ৰে ক’লে, “আজিৰ পৰা মর্ত্যলোকে যি কোনোবাই শ্রাদ্ধ কৰিব, তোমালোকৰ আগৰ দৰে আন যিকোনো পদ্ধতি তাৰ বাবে বৃথা হ’ব, ফলহীন হ’ব।”

Verse 71

एकोद्दिष्टानि श्राद्धानि करिष्यंत्यखिला जनाः । सांप्रतं मर्त्यलोकेऽत्र मर्यादेयं कृता मया

(ইন্দ্ৰ ক’লে:) এতিয়া সকলো লোকে একোদ্দিষ্ট-শ্ৰাদ্ধ পালন কৰিব। এই মৰ্ত্যলোকত মই এই সীমা আৰু বিধি স্থাপন কৰিলোঁ।

Verse 72

भूताः प्रेताः पिशाचाश्च ये चान्ये श्राद्धहारकाः । विश्वेदेवैः प्ररक्ष्यंते रक्षयिष्यामि तानहम्

ভূত, প্ৰেত, পিশাচ আৰু আন যিসকলে শ্ৰাদ্ধৰ অৰ্ঘ্য হৰণ কৰে—বিশ্বেদেৱসকলে যাক ৰক্ষা কৰে—সিহঁতক মই নিজেই ৰক্ষা কৰিম।

Verse 73

यजमानस्य काये च श्राद्धं संयोज्य यत्नतः । मया हताः प्रयास्यंति सर्वे ते दूरतो द्रुतम्

যজমানৰ দেহত যত্নেৰে শ্ৰাদ্ধ সংযুক্ত কৰি সুৰক্ষিত কৰিলে, মোৰ আঘাতে বিধ্বস্ত সেই সকলো সত্তা দূৰলৈ শীঘ্ৰে পলাই যায়।

Verse 74

एवमुक्त्वा सहस्राक्षो विश्वेदेवांस्ततः परम् । प्रोवाच ब्राह्मणान्सर्वान्विश्वेदेवैर्विना कृतम् । श्राद्धकर्म भवद्भिस्तु कार्यमन्यैश्च मानवैः

এইদৰে কৈ সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) তাৰ পিছত বিশ্বেদেৱসকলক সম্বোধন কৰিলে আৰু সকলো ব্ৰাহ্মণক ঘোষণা কৰিলে: “আপোনালোক আৰু আন মানুহে শ্ৰাদ্ধ-কর্ম কৰিব, কিন্তু বিশ্বেদেৱসকলৰ বিনা।”

Verse 76

तेषामुष्णाश्रुणा तेन यत्पृथ्वी प्लाविता नृप । भूतान्यंडान्यनेकानि संख्यया रहितानि च

হে নৃপ, সিহঁতৰ উষ্ণ অশ্ৰুতে পৃথিৱী প্লাৱিত হ’ল; আৰু সত্তাসকলৰ অসংখ্য ডিম আছিল—গণনাৰ অতীত।

Verse 77

ततोंऽडेभ्यो विनिष्क्रांताः प्राणिनो रौद्ररूपिणः । कृष्णदंताः शंकुकर्णा ऊर्ध्वकेशा भयावहाः । रक्ताक्षाश्च ततः प्रोचुर्विश्वेदेवांश्च ते नृप

তাৰ পাছত সেই ডিমবোৰৰ পৰা ভয়ংকৰ ৰূপধাৰী প্ৰাণী ওলাই আহিল—ক’লা দাঁত, শূলসদৃশ কাণ, ওপৰলৈ উঠা চুলি, আতংকজনক আৰু ৰক্তবৰ্ণ চকু। তেতিয়া, হে নৃপ, তেওঁলোকে বিশ্বেদেৱসকলক ক’লে।

Verse 78

वयं बुभुक्षिताः सर्वे भोजनं दीयतां ध्रुवम् । भवद्भिर्विहिता यस्माद्याचयामो न चापरम्

আমি সকলোৱে ক্ষুধাৰ্ত—নিশ্চয়কৈ আমাক আহাৰ দিয়া হওক। যিহেতু তোমালোকেই আমাক নিযুক্ত কৰিছা, আমি কেৱল এইটোৱেই প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ, আন একো নহয়।

Verse 79

तथेत्युक्ते द्विजेंद्रैश्च विश्वेदेवाः सुदुःखिताः । रुरुदुर्बाष्पपूरेण प्लावयन्तो वसुन्धराम्

যেতিয়া শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলে ক’লে, “তথাই হওক,” তেতিয়া বিশ্বেদেৱসকল গভীৰ দুখত নিমজ্জিত হ’ল। তেওঁলোকে অশ্ৰুধাৰা বোৱাই কঁদিলে, যেন অশ্ৰুৰে পৃথিৱী প্লাৱিত কৰে।

Verse 80

एवमुक्त्वा तु ते श्राद्धं विश्वेदेवा नृपोत्तम । ब्रह्मलोकं गताः सर्वे दुःखेन महताऽन्विताः । प्रोचुश्च दीनया वाचा प्रणिपत्य पितामहम्

এইদৰে শ্ৰাদ্ধ বিষয়ে ক’লে, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, বিশ্বেদেৱসকল গভীৰ দুখেৰে ভাৰাক্ৰান্ত হৈ সকলোৱে ব্ৰহ্মলোকলৈ গ’ল। আৰু পিতামহ ব্ৰহ্মাক প্ৰণিপাত কৰি, দীন কণ্ঠে তেওঁলোকে নিবেদন কৰিলে।

Verse 81

वयं बाह्याः कृता देव श्राद्धानां बलविद्विषा । तव श्राद्धे गता यस्माद्गयायां प्राङ्निमंत्रिताः

হে প্ৰভু, বলৰ বৈৰী (ইন্দ্ৰ)য়ে আমাক শ্ৰাদ্ধসমূহৰ পৰা বহিষ্কৃত কৰিলে। কিয়নো আমি আগতেই নিমন্ত্ৰিত হৈ গয়াত তোমাৰ শ্ৰাদ্ধলৈ গৈছিলোঁ।

Verse 82

तेन रुष्टः सहस्राक्षस्तव चांते समागताः । तस्मात्कुरु प्रसादं नः श्राद्धार्हाः स्याम वै यथा

সেই কাৰণেই সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) ক্ৰুদ্ধ হ’ল, আৰু আমি তোমাৰ চৰণত উপস্থিত হ’লোঁ। সেয়ে আমাক তোমাৰ প্ৰসাদ দিয়া, যাতে আমি নিশ্চয় শ্ৰাদ্ধ-অৰ্ঘ্য গ্ৰহণৰ যোগ্য হওঁ।

Verse 83

तच्छ्रुत्वा सत्वरं ब्रह्मा कृपया परयान्वितः । विश्वेदेवान्समादाय कूप्माण्डैस्तैः समन्वितान्

সেয়া শুনি ব্ৰহ্মা তৎক্ষণাৎ পৰম কৃপাৰে অনুপ্ৰাণিত হ’ল। তেওঁ বিশ্বেদেৱসকলক একত্ৰ কৰি, সেই কূষ্মাণ্ডসকলসহ লৈ আগবাঢ়িল।

Verse 85

एतस्मिन्नेव काले तु ब्रह्मा तत्र समागतः । विश्वेदेवसमायुक्तो हंसयानसमाश्रितः

ঠিক সেই সময়তেই ব্ৰহ্মা তাত উপস্থিত হ’ল। বিশ্বেদেৱসকলসহ, হংসযানত আৰূঢ় হৈ তেওঁ আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 86

शक्रोऽपि सहसा दृष्ट्वा संप्राप्तं कमलासनम् । अर्घ्यमादाय पाद्यं च सत्वरं सम्मुखो ययौ

শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ও হঠাৎ কমলাসনক আগমন কৰা দেখি, তৎক্ষণাৎ অৰ্ঘ্য আৰু পাদ্যজল লৈ সত্বৰে আগবাঢ়ি সন্মুখলৈ গ’ল।

Verse 87

ततः प्रणम्य शिरसा साष्टांगं विनयान्वितः । प्रोवाच प्रांजलिर्भूत्वा स्वागतं ते पितामह

তাৰ পাছত তেওঁ শিৰ নত কৰি, বিনয়ে সাষ্টাঙ্গ প্ৰণাম কৰিলে। প্ৰাঞ্জলি হৈ ক’লে— “স্বাগতম, হে পিতামহ!”

Verse 88

तव संदर्शनादेव ज्ञातं जन्मत्रयं मया । द्रुतं पूर्वं शुभं कर्म करोमि च यथाऽधुना

তোমাৰ দৰ্শন-মাত্ৰতেই মই মোৰ ত্ৰিবিধ জন্মৰ কথা জানিলোঁ; আৰু এতিয়া মই শীঘ্ৰে সেই পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত শুভ কৰ্ম সম্পাদন কৰোঁ, যেনেকৈ আজি কৰণীয়।

Verse 89

करिष्यामि परे लोके व्यक्तमेतदसंशयम्

মই পৰলোকতো এই কৰ্ম কৰিম—এই কথা স্পষ্ট, একো সন্দেহ নাই।

Verse 90

निःस्पृहस्यापि ते देव यदागमनकारणम् । तन्मे द्रुततरं ब्रूहि येन सर्वं करोम्यहम्

হে দেৱ, তুমি নিঃস্পৃহ হ’লেও, তোমাৰ আগমনৰ কাৰণটো মোক শীঘ্ৰে কোৱা; যাতে মই কৰণীয় সকলো সম্পন্ন কৰিব পাৰোঁ।

Verse 91

ब्रह्मोवाच । यैर्विना न भवेच्छ्राद्धं ममापि सुरसत्तम । विश्वेदेवास्त्वया तेऽद्य श्राद्धबाह्या विनिर्मिताः

ব্ৰহ্মাই ক’লে: হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, যাঁহাবিহনে মোৰো শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন নহয়, সেই বিশ্বেদেৱাসকলক আজি তোমাৰ দ্বাৰা শ্ৰাদ্ধৰ বাহিৰত স্থাপন কৰা হ’ল।

Verse 92

तत्त्वया न कृतं भद्रं तेन कर्म वितन्वता । अप्रमाणं कृता वेदा यतश्च स्मृतयस्तथा

হে ভদ্ৰ, সেই কৰ্ম বিস্তাৰ কৰোঁতে তুমি কোনো মঙ্গল কৰিলা নহয়; কিয়নো তাৰ ফলত বেদসমূহ—আৰু তেনেদৰে স্মৃতিসমূহো—যেন প্ৰমাণহীন, অধিকাৰহীন কৰি তোলা হ’ল।

Verse 93

एते पूर्वं मया शक्र श्राद्धार्थं विनिमंत्रिताः । पश्चात्त्वया न दोषोऽस्ति तस्माच्चैषां महात्मनाम्

হে শক্ৰ! শ্ৰাদ্ধৰ উদ্দেশ্যে মই আগতেই এই মহাত্মাসকলক নিমন্ত্ৰণ কৰিছিলোঁ। তাৰ পিছত তোমাৰ ফালৰ কোনো দোষ নাই; সেয়ে এই মহান আত্মাসকলৰ বিষয়ে…

Verse 94

तस्माच्छापप्रमोक्षार्थं त्वं यतस्व सुरेश्वर । येन स्युः श्राद्धयोग्याश्च सर्वेऽमी दुःखिता भृशम्

সেয়ে, হে সুৰেশ্বৰ! এই শাপৰ পৰা মুক্তিৰ বাবে তুমি যত্ন কৰা, যাতে এই সকলোয়ে পুনৰ শ্ৰাদ্ধ-যোগ্য হয়; কিয়নো সিহঁত গভীৰ দুখত অতিশয় পীড়িত।

Verse 95

पुरा ह्येतन्मया प्रोक्तं सर्वेषां च द्विजन्मनाम् । एतत्पूर्वं च यच्छ्राद्धं सफलं तद्भविष्यति

নিশ্চয়, এই বিধান মই বহু আগতেই সকলো দ্বিজৰ বাবে ঘোষণা কৰিছিলোঁ। আৰু ইয়াৰ আগতে যি শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন হৈছিল, সেয়া ফলপ্ৰদ আৰু সফল হবই।

Verse 96

तत्कथं मम वाक्यं त्वमसत्यं प्रकरोषि च

তেন্তে তুমি মোৰ বাক্যক কেনেকৈ অসত্য কৰি তোলোঁ?

Verse 97

इंद्र उवाच । मयाऽपि कोपयुक्तेन शप्ता एते पितामह । तद्यथा सत्यवाक्योऽहं प्रभवामि तथा कुरु

ইন্দ্ৰে ক’লে: হে পিতামহ! ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হৈ মইয়ো এইসকলক শাপ দিছিলোঁ। সেয়ে তেনে ব্যৱস্থা কৰা, যাতে মই সত্যবাক্যী হৈ থাকোঁ আৰু মোৰ বাক্য ফলপ্ৰদ হয়।

Verse 98

ब्रह्मोवाच । तव वाक्यं यथा सत्यं प्रभविष्यति वासव । तथाऽहं संविधास्यामि विश्वेदेवार्थमेव ह

ব্ৰহ্মাই ক’লে: হে বাসৱ (ইন্দ্ৰ), তোমাৰ বাক্য যেন নিশ্চয় সত্য হয়, তেনেদৰে মই ব্যৱস্থা কৰিম—বিশ্বেদেৱাসকলৰ অৰ্থতেই।

Verse 99

विश्वेदेवैर्विना श्राद्धं यत्त्वया समुदाहृतम् । एकोद्दिष्टं नराः सर्वे करिष्यंति धरातले

বিশ্বেদেৱাসকল নথকাকৈ তুমি যি শ্ৰাদ্ধ ঘোষণা কৰিলা, পৃথিৱীত সকলো মানুহে তাক একোद्दিষ্ট (একমাত্ৰ উদ্দেশ্যযুক্ত) শ্ৰাদ্ধ ৰূপে কৰিব।

Verse 100

तस्मिन्नहनि देवेंद्र त्वया यत्र विनिर्मितम् । प्रेतपक्षे चतुर्दश्यां शस्त्रेण निहतस्य च

হে দেবেন্দ্ৰ, সেই দিনতেই—যি তুমি স্থিৰ কৰিলা—প্ৰেত-পক্ষৰ চতুৰ্দশীত, আৰু শস্ত্ৰে নিহিত হোৱা জনৰ ক্ষেত্ৰতো—

Verse 101

क्षयाहे चाऽपि संजाते विश्वेदेवैर्विना कृतम् । नागरस्य शुभं श्राद्धं वचनान्मे भविष्यति

আৰু ক্ষয়াহ (দিন ক্ষীণ হোৱা) ঘটিলেও, বিশ্বেদেৱাসকল নথকাকৈ কৰা নাগৰাৰ শুভ শ্ৰাদ্ধ মোৰ বাক্যৰ বলত ফলপ্ৰদ হ’ব।

Verse 102

शेषकाले तु यः श्राद्धं प्रकरिष्यति तैर्विना । व्यर्थं संपत्स्यते तस्य मम वाक्यादसंशयम्

কিন্তু অন্য সময়ত যিয়ে তেওঁলোক (বিশ্বেদেৱাসকল) নথকাকৈ শ্ৰাদ্ধ কৰিব, তাৰ বাবে সেয়া নিষ্ফল হ’ব—মোৰ বাক্য অনুসাৰে, সন্দেহ নাই।

Verse 104

मुक्त्वा शस्त्रहतं चैकं तस्मिन्नहनि यो नरः । करिष्यति तथा श्राद्धं भूतभोज्यं भविष्यति । विश्वामित्र उवाच । तथेत्युक्ते तु शक्रेण ब्रह्मा लोकपितामहः । विश्वेदेवैस्ततः प्रोक्तो विनयावनतैः स्थितैः

অস্ত্ৰাহত এজনৰ একেটি ক্ষেত্ৰ বাদে, সেই দিনা যি মানুহে তেনে অনুচিতভাৱে শ্ৰাদ্ধ কৰে, সেয়া ভূত-প্ৰেতৰ ভোজন হৈ পৰে (পিতৃলোকলৈ ফল নাযায়)। বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) “তথাস্তु” বুলি কোৱাৰ পাছত, লোকপিতামহ ব্ৰহ্মাক বিনয়ত নত হৈ থকা বিশ্বেদেৱাসকলে সম্বোধন কৰিলে।

Verse 105

एते पुत्राः समुत्पन्ना अस्मदश्रुभ्य एव च । तेषां तु भोजनं दत्तं क्षुधार्तानां मया विभो

“এই পুত্ৰসকল সঁচাকৈ মোৰ নিজৰ অশ্ৰুৰ পৰাই জন্ম লৈছে; আৰু হে প্ৰভু, ক্ষুধাত কাতৰ হ’লে মই তেওঁলোকক আহাৰ দান কৰিছিলোঁ।”

Verse 106

अस्मद्विवर्जितं श्राद्धं कुपितैर्वासवोपरि । तद्यथा जायते सत्यं वाक्यमस्मदुदीरितम्

“আমাক বাদ দি শ্ৰাদ্ধৰ অৰ্ঘ্য দিয়া হৈছে; তাতে দেবশক্তিসকল বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ হৈছে। আমি যি বাক্য উচ্চাৰণ কৰিলোঁ, সেয়া যেন তেনেদৰে সত্য হয়।”

Verse 107

अस्माकं वासवस्यापि तथा कुरु पितामह । निरूपय शुभाहारं येन स्यात्तृप्तिरुत्तमा

“তেনেদৰে, হে পিতামহ, আমাৰ বাবে আৰু বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ৰ বাবেও ব্যৱস্থা কৰক। এনে শুভ আহাৰ-অৰ্পণ নিৰ্ধাৰণ কৰক, যাৰ দ্বাৰা সৰ্বোত্তম তৃপ্তি জন্মে।”

Verse 108

एतेषामेव सर्वेषां प्रसादात्तव पद्मज

“হে পদ্মজ (ব্ৰহ্মা), এই সকলোৰে ওপৰত অনুগ্ৰহ আৰু প্ৰসাদ কেৱল তোমাৰ কৃপাৰ পৰাই হয়।”

Verse 109

पद्मज उवाच । श्राद्धकाले तु विप्राणां भोज्यपात्रेषु कृत्स्नशः । भस्मरेखां प्रदास्यंति ह्येतैस्तत्त्याज्यमेव हि

পদ্মজ (ব্ৰহ্মা) ক’লে: শ্ৰাদ্ধকালত এই সত্তাসকলে বিপ্ৰসকলৰ ভোজন-পাত্ৰৰ চাৰিওফালে ভস্মৰেখা আঁকিব; সেয়ে তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰত সেই ভোজন/ব্যৱস্থা নিশ্চয় পৰিহাৰ কৰিব লাগে।

Verse 111

एतेभ्यश्चैव तद्दत्तं मया तुष्टेन सांप्रतम् । एवमुक्त्वा ततो नाम तेषां चक्रे पितामहः

“আৰু এইসকলকো—মই এতিয়া সন্তুষ্ট হৈ—বৰ্তমান সেই অংশ দান কৰিলোঁ।” এইদৰে কৈ পিতামহ (ব্ৰহ্মা) তেতিয়া তেওঁলোকৰ নাম স্থিৰ কৰিলে।

Verse 112

कुशब्देन स्मृता भूमिः संसिक्ता चाश्रुणा यतः । ततोंऽडानि च जातानि तेभ्यो जाता अमी घनाः । कूष्मांडा इति विख्याता भविष्यंति जगत्त्रये

“কাৰণ ভূমি ‘কু’ শব্দে স্মৃত হৈছিল আৰু অশ্ৰুৰে সিক্ত হৈছিল, তাৰ পৰা ডিম্ব উৎপন্ন হ’ল; আৰু সেই ডিম্বৰ পৰা এই ঘনদেহী সত্তাসকল জন্মিল। ত্ৰিলোকত ইহঁত ‘কূষ্মাণ্ড’ নামে প্ৰখ্যাত হ’ব।”

Verse 113

ततस्तांश्च त्रिधा कृत्वा क्रमेणैवार्पयत्तदा । अग्नेर्वायोस्तथार्कस्य वाक्यमेतदुवाच ह

তাৰ পাছত তেওঁলোকক ত্ৰিধা কৰি, ক্ৰমে অগ্নি, বায়ু আৰু অৰ্ক (সূৰ্য)লৈ অৰ্পণ কৰিলে; আৰু এই বাক্য ক’লে।

Verse 114

यजुर्वेदे प्रविख्यातं यद्देवति ऋचां त्रयम् । तेन भागः प्रदातव्य एतेषां भक्तिहोमतः

যজুৰ্বেদত প্ৰসিদ্ধ, দেৱতাসকললৈ নিবেদিত ঋচাৰ সেই ত্ৰয়—সেই বিধিৰে ভক্তিভাৱে কৰা হোমৰ দ্বাৰা ইহঁতৰ অংশ প্ৰদান কৰিব লাগে।

Verse 115

कोटिहोमोद्भवे चैव निजभागस्य मध्यतः । तेन तृप्तिं प्रयास्यंति मम वाक्यादसंशयम्

কোটি হোমৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা পুণ্য—নিজ নিজ নিৰ্ধাৰিত ভাগৰ মাজৰ পৰা—সেই পুণ্যৰে তেওঁলোকে তৃপ্তি লাভ কৰিব। মোৰ বাক্য অনুসাৰে, ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 116

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततश्चादर्शनं गतः । विश्वेदेवास्तथा हृष्टाः कूष्माण्डाश्च विशेषतः

এইদৰে কৈ চতুৰ্মুখ ব্ৰহ্মা তাৰ পাছত দৃষ্টিৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল। বিশ্বেদেৱাসকল আনন্দিত হ’ল, আৰু বিশেষকৈ কূষ্মাণ্ডাসকল অতিশয় হৃষ্ট হ’ল।

Verse 117

एतस्मात्कारणाद्रक्षा क्रियते भस्मसम्भवा । विप्राणां भोज्यपात्रेषु श्राद्धे कूष्मांडजाद्भयात् । नागराणां न वांछंति श्राद्धे छिद्रं यतः शृणु

এই কাৰণতে ভস্ম-সম্ভৱ ৰক্ষা-ক্ৰিয়া কৰা হয়—কূষ্মাণ্ড-জাত ভয়ৰ বাবে—শ্ৰাদ্ধত বিপ্ৰসকলৰ ভোজ্য-পাত্ৰসমূহত। সেয়ে নাগৰ লোকসকলে শ্ৰাদ্ধত কোনো ‘ছিদ্ৰ’ (দোষ) কামনা নকৰে; কিয়, শুনা।

Verse 118

तेषां स्थाने यतो जाता दाक्षिण्येन समन्विताः । निषिद्धा भस्मजा रक्षा भर्तृयज्ञेन तेजसा

কাৰণ তেওঁলোকৰ স্থানে দাক্ষিণ্য আৰু যথোচিত আদৰে সমন্বিত লোক উদ্ভৱ হ’ল, সেয়ে ভস্ম-জাত ৰক্ষা নিষিদ্ধ হ’ল—ভর্তৃ-যজ্ঞৰ তেজে পৰাভূত হৈ।

Verse 119

तदर्थं नागराः सर्वे न कुर्वन्ति हि कर्हिचित् । इन्द्रोऽपि च गते तस्मिंश्चतुर्वक्त्रे निजालयम्

সেই কাৰণতে সকলো নাগৰ লোকে কেতিয়াও সেই কৰ্ম নকৰে। আৰু যেতিয়া সেই চতুৰ্মুখ নিজৰ আলয়লৈ গ’ল, তেতিয়া ইন্দ্ৰও (তাৰ পাছত) কাৰ্য কৰিলে।

Verse 120

अब्रवीद्ब्राह्मणान्सर्वांश्चमत्कारपुरोद्भवान् । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः

সেই আশ্চৰ্য নগৰত উদ্ভূত সকলো ব্ৰাহ্মণক তেওঁ সম্বোধন কৰিলে। অঞ্জলি বদ্ধ কৰি, বিনয়ত নত হৈ, ভক্তিভাৱে থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 121

श्रूयतां मद्वचो विप्राः करिष्यथ ततः परम् । स्थापयिष्याम्यहं लिंगं देवदेवस्य शूलिनः

“হে বিপ্ৰসকল, মোৰ বাক্য শুনা; তাৰ পাছত তোমালোকে তদনুযায়ী কৰিবা। মই দেবদেব শূলিন (শিৱ)ৰ লিঙ্গ স্থাপন কৰিম।”

Verse 122

ततस्तैर्ब्राह्मणैस्तस्य दर्शितं स्थानमुत्तमम् । सोऽपि लिंगं च संस्थाप्य प्रहृष्टस्त्रिदिवं ययौ

তাৰ পাছত সেই ব্ৰাহ্মণসকলে তেওঁক এক উত্তম স্থান দেখুৱালে। তেওঁও লিঙ্গ স্থাপন কৰি, আনন্দিত হৈ, ত্ৰিদিৱ (স্বৰ্গ)লৈ গ’ল।

Verse 123

विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । गयाकूप्याश्च माहात्म्यं सर्वकामप्रदायकम्

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: “হে নৰাধিপ, তুমি যি সুধিছিলা, সেই সকলো মই তোমাক ক’লোঁ—গয়াকূপীৰ মাহাত্ম্য, যি সকলো কামনা পূৰণ কৰে।”

Verse 124

आनर्त उवाच । गयाकूप्याश्च माहात्म्यं भवता मे प्रकीर्तितम् । बालमंडनजं वापि सांप्रतं वक्तुमर्हसि

আনর্ত ক’লে: “আপুনি মোক গয়াকূপীৰ মাহাত্ম্য কীৰ্তন কৰিলে। এতিয়া অনুগ্ৰহ কৰি বাল-মণ্ডন (শিশুৰ মুণ্ডন)ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত তীৰ্থফলও ক’বলৈ যোগ্য।”

Verse 126

विश्वामित्र उवाच । सहस्राक्षेण ते विप्रा लिंगार्थं याचिता यदा । स्थानं शुभं पवित्रं च सर्वक्षेत्रस्य मध्यगम्

বিশ্বামিত্ৰে ক’লে: সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) যেতিয়া লিঙ্গ স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে সেই ব্ৰাহ্মণসকলক অনুৰোধ কৰিলে, তেতিয়া তেওঁলোকে সমগ্ৰ পুণ্যক্ষেত্ৰৰ মধ্যভাগত অৱস্থিত এক শুভ আৰু পবিত্ৰ স্থান দেখুৱালে।

Verse 127

ततस्तैर्दर्शितं लिंगं सुपुण्यं बालमंडनम् । यत्र बालाः पुरा जाता मरुदाख्या दितेः सुताः

তাৰ পাছত তেওঁলোকে তেওঁক অতি পুণ্যময় ‘বালমণ্ডন’ নামে খ্যাত লিঙ্গ দেখুৱালে—যি স্থানত প্ৰাচীন কালত দিতিৰ পুত্ৰ, যুৱ মৰুতসকল জন্ম লৈছিল।

Verse 128

तेनैव च पुरा ध्वस्ता न च मृत्युमुपागताः । तच्च मेध्यतमं ज्ञात्वा स्थानं दृष्टं पुरा च यत्

সেই একেই শক্তিৰ দ্বাৰা তেওঁলোক আগতে বিধ্বস্ত হৈছিল, তথাপি মৃত্যুলৈ নাযায়। সেই স্থানক সৰ্বাধিক শুদ্ধিকৰ বুলি জানি—যি স্থান প্ৰাচীন কালৰ পৰা দৰ্শিত আৰু পূজিত—তেওঁলোকে তেনেদৰে ক’লে।

Verse 129

यत्र दित्या तपस्तप्तं सुसुतं कांक्षमाणया । तद्दृष्ट्वा परमं स्थानं जीवं प्रोवाच देवपः

সেই স্থানতে দিতিয়ে উত্তম পুত্ৰ কামনা কৰি তপস্যা কৰিছিল। সেই পৰম পবিত্ৰ স্থান দৰ্শন কৰি দেবতাৰ অধিপতিয়ে জীৱ (আচার্য)ক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 130

गुरो ब्रूहि ममाशु त्वं सुमुहूर्तं च सांप्रतम् । दिवसं यत्र सल्लिंगं स्थापयामि हरोद्भवम् । प्रलयेऽपि समुत्पन्ने न नाशो यत्र जायते

হে গুৰু, এতিয়াই মোক শীঘ্ৰে শুভ মুহূৰ্ত ক’বা—যি দিনত মই হৰৰ পৰা উদ্ভূত এই সত্য লিঙ্গ স্থাপন কৰিম; সেই স্থানত, প্ৰলয় উঠিলেও য’ত বিনাশ নঘটে।

Verse 131

ततः सोऽपि चिरं ध्यात्वा तं प्रोवाच शचीपतिम् । माघमासे सिते पक्षे पुष्यर्क्षे रविवासरे

তেতিয়া সিও দীৰ্ঘ ধ্যান কৰি শচীপতিক ক’লে: ‘মাঘ মাহত, শুক্ল পক্ষত, পুষ্য নক্ষত্ৰত, ৰবিবাৰে…’

Verse 132

त्रयोदश्यामभीष्टे तु संजातेऽ भ्युदये शुभे । संस्थापय विभो लिंगं मम वाक्येन सांप्रतम्

‘ইচ্ছিত ত্ৰয়োদশীত, যেতিয়া শুভ উদয় লাভ হয়, হে মহাবলী! মোৰ বাক্য অনুসাৰে এতিয়াই লিঙ্গ স্থাপন কৰা।’

Verse 133

आकल्पांतसमं दिव्यं स्थिरं ते तद्भविष्यति । तच्छ्रुत्वा देवराजस्तु हर्षेण महताऽन्वितः

‘ই তোমাৰ বাবে দিব্য আৰু স্থিৰ হ’ব, কল্পান্তলৈকে স্থায়ী থাকিব।’ এই কথা শুনি দেৱৰাজ মহা হর্ষেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।

Verse 134

बालमंडनसांनिध्ये स्थापयामास तत्तदा । विप्रपुण्याहघोषेण गीतवादित्रनिस्वनैः

তাৰ পাছত বালমণ্ডনৰ সান্নিধ্যতে সেয়া তেতিয়াই স্থাপন কৰিলে—ব্ৰাহ্মণসকলৰ পুণ্যাহ-ঘোষ আৰু গীত-বাদ্যৰ ধ্বনিৰ মাজত।

Verse 135

ततो होमावसाने तु तर्पयित्वा द्विजोत्तमान् । दक्षिणायां ददौ तेषामाघाटं स्थानमुत्तमम्

তাৰ পাছত হোম সমাপ্ত হ’লে, শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক তৃপ্ত কৰি, তেওঁলোকক দক্ষিণা দিলে—আৰু ‘আঘাট’ নামে উত্তম স্থান দান কৰিলে।

Verse 136

मांकूले संस्थितं यच्च दिव्यप्राकारभूषितम् । सर्वेषामेव विप्राणां सामान्येन नृपोत्तम

মাঁকূলত যি স্থিত, দিব্য প্ৰাকাৰ-দেৱালেৰে ভূষিত—হে নৃপোত্তম, সেয়া সকলো ব্ৰাহ্মণৰ বাবে সাধাৰণভাৱে।

Verse 137

ततोऽष्टकुलिकान्विप्रान्समाहूयाब्रवीदिदम् । युष्माभिस्तु सदा कार्या चिंता लिंगसमुद्भवा

তাৰ পাছত অষ্ট কুলৰ ব্ৰাহ্মণসকলক মাতি ক’লে: “শিৱ-লিঙ্গৰ সেৱাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ধৰ্মাচৰণ আৰু যত্ন তোমালোকে সদায় পালন কৰিবা।”

Verse 138

अस्य यस्मान्मया दत्ता वृत्तिश्चन्द्रार्ककालिका । सा च ग्राह्या तदर्थे च द्वादशग्रामसंभवा

“যিহেতু মই তেওঁক চন্দ্ৰ-সূৰ্য যিমান দিন থাকে তিমান দিনলৈ জীৱিকা দিছোঁ, সেই ভৃত্তি গ্ৰহণ কৰিবা; আৰু সেই উদ্দেশ্যে বাৰটা গাঁৱৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰিবা।”

Verse 139

ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं विबुधश्रेष्ठ करिष्यामो वचस्तव । लिंगचिंतासमुद्भूतं श्रूयतामत्र कारणम्

ব্ৰাহ্মণসকলে ক’লে: “হে দেবশ্ৰেষ্ঠ, আমি তোমাৰ বাক্য পালন নকৰোঁ। লিঙ্গ-চিন্তাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা কাৰণ ইয়াত শুনা।”

Verse 140

ब्रह्मस्वं विबुधस्वं च तडागोत्थं विशेषतः । भक्षितं स्वल्पमप्यत्र नाश येत्सर्वपूर्वजान्

“ব্ৰাহ্মণৰ ধন আৰু দেবতাৰ ধন—বিশেষকৈ তড়াগ (পুখুৰী) দানৰ পৰা উদ্ভৱ—ইয়াত অলপো ভক্ষণ কৰিলে সৰ্ব পুৰ্বপুৰুষ নাশ পায়।”

Verse 141

यदि कश्चित्कुलेऽस्माकं जातस्तद्भक्षयिष्यति । पातयिष्यति नः सर्वांस्तदस्माकं महद्भयम्

যদি আমাৰ কুলত জন্ম লোৱা কোনোবাই সেই বস্তু ভক্ষণ কৰে, তেন্তে সি আমাক সকলোকে পতনত পেলাব; এইয়েই আমাৰ মহাভয়।

Verse 142

अथ तं मध्यगः प्राह कृतांजलिर्द्विजोत्तमः । दृष्ट्वाऽन्यमनसं शक्रं कृतपूर्वोपकारिणम्

তেতিয়া তেওঁলোকৰ মাজত থিয় হৈ, হাত জোৰ কৰি, এজন শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজে শক্ৰক ক’লে—তাঁক মনত বিমুখ দেখা পাই, যদিও তেওঁ আগতে উপকাৰী আছিল।

Verse 143

देवशर्माभिधानस्तु विख्यातः प्रवरैस्त्रिभिः । अहं चिंतां करिष्यामि तव लिंगसमुद्भवाम्

মোৰ নাম দেবশৰ্মা; তিনজন প্ৰৱৰ লোকৰ মাজত মই বিখ্যাত। তোমাৰ বাবে লিঙ্গ-সম্পৰ্কীয় অনুষ্ঠানৰ দায়িত্ব মই গ্ৰহণ কৰিম।

Verse 144

अपुत्रस्य तु मे पुत्रं यदि यच्छसि वासव । यस्मात्संजायते वंशो यावदाभूतसंप्लवम्

কিন্তু হে বাসৱ, যদি তুমি মোক—যি অপুত্ৰ—এটা পুত্ৰ দিয়া, যাতে বংশ উৎপন্ন হয় আৰু প্ৰলয়-শেষলৈকে চলি থাকে—(তেন্তে মই এই কৰিম)।

Verse 145

धर्मज्ञस्तु कृतज्ञस्तु देवस्वपरिवर्जकः । तच्छ्रुत्वा वासवो हृष्टस्तमुवाच द्विजोत्तमम्

তেওঁ ধৰ্মজ্ঞ, কৃতজ্ঞ আৰু দেবস্ব অপব্যৱহাৰ নকৰা লোক আছিল। এই কথা শুনি বাসৱ আনন্দিত হৈ সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজক ক’লে।

Verse 146

इन्द्र उवाच । भविष्यति शुभस्तुभ्यं पुत्रो वंशधरः परः । धर्मात्मा सत्यवादी च देवस्वपरिवर्जकः

ইন্দ্ৰে ক’লে: তোমাৰ বাবে এজন শুভ পুত্ৰ জন্মিব—উত্তম বংশধৰ; ধৰ্মাত্মা, সত্যবাদী, আৰু দেৱ-সম্পত্তিৰ অপব্যৱহাৰ নকৰা সংযমী।

Verse 147

तस्यान्वये तु ये पुत्रा भविष्यंति महात्मनः । ते सर्वेऽत्र भविष्यंति तद्रूपा वेदपारगाः

সেই মহাত্মাৰ বংশত যিসকল পুত্ৰ জন্মিব, তেওঁলোক সকলোৱে ইয়াত বাস কৰিব—তেওঁৰেই স্বভাৱধাৰী, সিদ্ধ-সাধক আৰু বেদৰ পাৰলৈ পোৱা বিদ্বান।

Verse 148

अपरं शृणु मे वाक्यं यत्ते वक्ष्यामि सद्द्विज । तथा शृण्वंतु विप्रेंद्राः सर्वे येऽत्र समागताः

হে সদ্দ্বিজ, মোৰ বাক্য আৰু শুনা—যি মই তোমাক ক’বলৈ যাওঁ। ইয়াত সমাগত সকলো বিপ্ৰেন্দ্ৰও যেন মনোযোগে শুনে।

Verse 149

बालमण्डनके तीर्थे मयैतल्लिंगमुत्तमम् । चतुर्वक्त्र समादेशाच्चतुर्वक्त्रं प्रतिष्ठितम्

বালমণ্ডনক তীৰ্থত মই এই উত্তম লিঙ্গ স্থাপন কৰিলোঁ। চতুৰ্মুখ (ব্ৰহ্মা)ৰ আদেশত ই ‘চতুৰ্বক্ত্ৰ’ নামে প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল।

Verse 150

योऽत्र स्नानविधिं कृत्वा तीर्थेऽत्र पितृतर्पणम् । आजन्म पितरस्तेन प्रभविष्यंति तर्पिताः

যি কোনোবাই ইয়াত স্নানবিধি সম্পন্ন কৰি এই তীৰ্থত পিতৃতৰ্পণ কৰে, সেই কৰ্মৰ ফলত তাৰ পিতৃলোক জন্মে জন্মে নিশ্চয় তৃপ্ত হয়।

Verse 151

ग्रामा द्वादश ये दत्ता मया देवस्य चास्य भोः । वसिष्यंति च ये विप्रा वृद्धिश्राद्ध उपस्थिते । ते श्राद्धं प्रथमं चास्य कृत्वा श्राद्धं ततः परम्

হে মহাশয়! এই দেৱতাৰ নিমিত্তে মই দ্বাদশ গাঁও দান কৰিছোঁ। যেতিয়া বৃদ্ধিশ্ৰাদ্ধৰ সময় উপস্থিত হয়, তাত বাস কৰা ব্ৰাহ্মণসকলে প্ৰথমে এই দেৱৰ শ্ৰাদ্ধ সম্পন্ন কৰিব, তাৰ পাছত অন্য শ্ৰাদ্ধ-ক্ৰিয়া।

Verse 152

तत्कृत्यानि करिष्यन्ति ते विघ्नेन विवर्जिताः । वृद्धिः संपत्स्यते तेषां नो चेद्विघ्नं भविष्यति

তেওঁলোকে সেই নিৰ্ধাৰিত কৰ্তব্যসমূহ বিঘ্নবিহীনভাৱে সম্পন্ন কৰিব। তেওঁলোকৰ বাবে সমৃদ্ধি উদয় হ’ব, আৰু কোনো বাধা উপস্থিত নহ’ব।

Verse 153

माघमासे सिते पक्षे त्रयो दश्यां दिने स्थिते । तद्ग्रामसंस्थिता लोका येऽत्रागत्य समाहिताः

মাঘ মাহৰ শুক্ল পক্ষত, ত্ৰয়োদশী তিথি উপস্থিত হ’লে, সেই গাঁওসমূহত বাস কৰা যিসকল লোক একাগ্ৰচিত্তে ইয়ালৈ আহে—

Verse 154

बालमण्डनके स्नात्वा लिंगमेतत्समाहिताः । पूजयिष्यंति सद्भक्त्या ते यास्यंति परां गतिम्

বালমণ্ডনকত স্নান কৰি আৰু একাগ্ৰচিত্তে, সত্য ভক্তিৰে এই লিঙ্গক পূজা কৰিব; তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰিব।

Verse 155

ग्रामाणां मम लिंगस्य ये करिष्यंति पीडनम् । कालांतरेऽपि संप्राप्तास्ते यास्यंति च संक्षयम्

কিন্তু যিসকলে মোৰ গাঁওসমূহক বা মোৰ লিঙ্গক কষ্ট দিয়ে পীড়ন কৰিব—যদিও তেওঁলোক পৰৱৰ্তী কালত উদ্ভৱ হয়—তেওঁলোকে বিনাশলৈ গতি কৰিব।

Verse 156

पृथिव्यां यानि तीर्थानि ह्यासमुद्रसरांसि च । बालमण्डनके तीर्थ आगमिष्यंति तद्दिने

পৃথিৱীত যিমান তীৰ্থ আছে, আৰু সাগৰ-সৰোবৰ-সম্পৰ্কীয় যি পবিত্ৰ স্থানসমূহ আছে—সেই সকলো সেই দিনাই বালমণ্ডনক তীৰ্থলৈ আহি উপস্থিত হ’ব।

Verse 157

विश्वामित्र उवाच । एतदुक्त्वा सहस्राक्षस्ततश्चाष्टकुलान्द्विजान् । अग्रतः कोपसंयुक्तस्ततोवचनमब्रवीत्

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: এইদৰে ক’ই সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) তেতিয়া ক্ৰোধেৰে সংযুক্ত হৈ, অষ্টকুলৰ দ্বিজ ব্ৰাহ্মণসকলক আগত মাতি আনি, তেওঁলোকৰ সন্মুখত এই বাক্য ক’লে।

Verse 158

एतैः सप्तकुलैर्विप्रैर्यत्कृतं वचनं न मे । कृतघ्नैस्ता ञ्छपिष्यामि कृतघ्नत्वान्न संशयः

“এই সপ্তকুলৰ বিপ্ৰ ব্ৰাহ্মণসকলে মোৰ আদেশ পালন নকৰিলে; কৃতঘ্ন হোৱা বাবে মই তেওঁলোকক শাপ দিম—তেওঁলোকৰ অকৃতজ্ঞতাত কোনো সন্দেহ নাই।”

Verse 159

यस्मादिदंपुरा प्रोक्तं मनुना सत्यवादिना । स्वायंभुवेन प्रोद्दिश्य कृतघ्नं सकलं जनम्

“কাৰণ এই কথা বহু আগতেই সত্যবাদী মনু স্বায়ম্ভুৱে ঘোষণা কৰিছিল, যেতিয়া তেওঁ দেখুৱাইছিল যে কৃতঘ্নতা সকলো লোকক সৰ্বত্ৰ কলুষিত কৰে।”

Verse 160

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते शठे । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

“ব্ৰাহ্মণহন্তা, সুৰাপায়ী, চোৰ, বিশ্বাসভঙ্গকাৰী আৰু শঠ-প্ৰবঞ্চকৰ বাবে সজ্জনসকলে প্ৰায়শ্চিত্ত বিধান কৰিছে; কিন্তু কৃতঘ্নৰ বাবে কোনো প্ৰায়শ্চিত্ত নাই।”

Verse 161

अवध्या ब्राह्मणा गावः स्त्रियो बालास्तपस्विनः । तेनाऽहं न वधाम्येताञ्छिद्रेऽपि महति स्थिते

ব্ৰাহ্মণ, গাই, নাৰী, শিশু আৰু তপস্বী—এঁলোক বধযোগ্য নহয়। সেয়ে, মহাদোষ উঠিলেও মই তেওঁলোকক বধ নকৰোঁ।

Verse 162

ततस्तोयं समादाय सदर्भं निजपाणिना । शशाप तान्द्विजश्रेष्ठान्कृतघ्नान्पाकशासनः

তেতিয়া পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) নিজ হাতে দৰ্ভা-ঘাঁহসহ জল লৈ, কৃতঘ্নতাৰ বাবে সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক শাপ দিলে।

Verse 163

मम वाक्यादपि प्राप्य एते लक्ष्मीं द्विजोत्तमाः । निर्धनाः संभविष्यंति नीत्वा यद्द्वारतो ऽखिलम्

মোৰ আদেশৰ বলতেই লক্ষ্মী লাভ কৰিও, এই দ্বিজোত্তমসকল দৰিদ্ৰ হ’ব—কাৰণ দুৱাৰলৈ যি আহিছিল, সকলোকে লৈ গ’ল।

Verse 164

भक्तानां च पीरत्यागमेतेषां वंशजा द्विजाः । करिष्यंति न सन्देहो यथा मम सुनिष्ठुराः । दाक्षिण्यरहिताः सर्वे तथा बह्वाशिनः सदा

আৰু তেওঁলোকৰ বংশত জন্মা দ্বিজসকলে পীড়িত ভক্তসকলক ত্যাগ কৰিব—সন্দেহ নাই—যেনেকৈ তেওঁলোকে মোৰ প্ৰতি কঠোৰ আছিল। সকলোৱে দাক্ষিণ্যহীন হ’ব আৰু সদায় অধিক আহাৰী হ’ব।

Verse 165

एवमुक्त्वाऽथ तान्विप्रान्सप्तवंशसमुद्भवान् । पुनः प्रोवाच तान्विप्राञ्छेषान्नगरसंभवान्

এইদৰে কৈ, সাত বংশৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই বিপ্ৰসকলক সম্বোধন কৰি, পুনৰ নগৰত জন্মা অৱশিষ্ট বিপ্ৰসকলকো ক’লে।

Verse 166

ममात्र दीयतां स्थानं स्थानेऽत्रैव द्विजोत्तमाः । येन संवत्सरस्यांते पंचरात्रं वसाम्यहम्

হে দ্বিজোত্তমসকল, মোক ইয়াতেই এক স্থিৰ স্থান দিয়া, যাতে বছৰৰ অন্তত মই পঞ্চৰাত্ৰি ইয়াতে বাস কৰিব পাৰোঁ।

Verse 167

देवस्यास्य प्रपूजार्थं मर्त्यलोकसु खाय च । ब्राह्मणानां प्रपूजार्थं सर्वेषां भवतामिह

এই দেৱতাৰ পূৰ্ণ পূজাৰ বাবে, মর্ত্যলোকৰ সুখ-কল্যাণৰ বাবে, আৰু ইয়াত তোমালোক সকলোৰে দ্বাৰা ব্রাহ্মণসকলক যথোচিত সন্মান দিবলৈ—এই কাৰ্য গ্ৰহণ কৰা হওক।

Verse 168

विश्वामित्र उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे तदर्थं स्थानमुत्तमम् । दर्शयामासुः संहृष्टाः प्रोचुश्च तदनंतरम्

বিশ্বামিত্ৰে ক’লে: তেতিয়া সেই সকলো ব্রাহ্মণ আনন্দিত হৈ সেই উদ্দেশ্যৰ উপযুক্ত উত্তম স্থান দেখুৱালে, আৰু তাৰ পিছতেই তৎক্ষণাৎ ক’বলৈ ধৰিলে।

Verse 169

ब्रह्मस्थाने त्वया शक्र पंचरात्रमुपेत्य च । स्थातव्यं मर्त्यलोकस्य सुखमासेव्यतां प्रभो

হে শক্ৰ, ব্ৰহ্মাস্থানলৈ আহি পঞ্চৰাত্ৰি থাকিব লাগে; হে প্ৰভু, এই আচৰণে মর্ত্যলোকৰ সুখ উপভোগ্য হওক।

Verse 170

अत्र स्थाने तवाऽग्रे तु करिष्यामो महोत्सवम् । गीतवादित्रनिर्घोषैर्गंधमाल्यानुलेपनैः । द्विजानां तर्पणैश्चैव सर्वकामसमृद्धिदम्

এই স্থানত, তোমাৰ সন্মুখত আমি মহোৎসৱ কৰিম—গীত আৰু বাদ্যৰ ধ্বনিনিনাদে, সুগন্ধি, মালা আৰু অঙ্গলেপনে, আৰু দ্বিজসকলৰ তৃপ্তিৰ বাবে তৰ্পণে; ই সকলো কামনাৰ সমৃদ্ধি দান কৰে।

Verse 171

विश्वामित्र उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां प्रहृष्टः पाकशासनः । पूजयित्वा द्विजान्सर्वान्गतोऽथ त्रिदिवालयम्

বিশ্বামিত্ৰ ক’লে: তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি পাকশাসন (ইন্দ্ৰ) অতি হৰ্ষিত হ’ল; সকলো দ্বিজক পূজা-সম্মান কৰি পাছত ত্ৰিদিব-ধামলৈ গ’ল।

Verse 206

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्ड हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये बालमण्डनतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षडुत्तर द्विशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰ্য সংহিতাৰ ষষ্ঠ ভাগত, নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ-ক্ষেত্ৰ-মাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত ‘বালমণ্ডন তীৰ্থ-মাহাত্ম্য বৰ্ণন’ নাম অধ্যায়—অধ্যায় ২০৬—সমাপ্ত হ’ল।

Verse 215

कस्मिन्स्थाने च शक्रेण तच्च लिंगं प्रतिष्ठितम । वदास्माकं महाभाग तस्मिन्दृष्टे तु किं फलम्

“শক্ৰে কোন স্থানত সেই লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল? হে মহাভাগ, আমাক কওক—সেই (লিঙ্গ) দৰ্শন কৰিলে কি ফল লাভ হয়?”

Verse 984

शक्रोऽपि श्राद्धकर्माणि कृत्वा तेषां दिवौकसाम् । तीर्थयात्रापरो भूत्वा तथैव च व्यवस्थितः

“শক্ৰেও সেই দিৱৌকসসকলৰ বাবে শ্রাদ্ধকর্ম সম্পন্ন কৰি, তীৰ্থযাত্ৰাত নিবিষ্ট হ’ল আৰু সেই পথতেই স্থিৰ থাকিল।”