
এই অধ্যায়ত সূতে ফলৱতী–চিত্ৰাঙ্গদ উপাখ্যান আৰু চিত্ৰেশ্বৰ-পীঠ স্থাপনৰ কাৰণ বৰ্ণনা কৰিছে। জাবালি ঋষিৰ সৈতে জড়িত ঘটনাৰ পিছত অপ্সৰা ৰম্ভাই এগৰাকী কন্যা জন্ম দিয়ে; কন্যাটিক ঋষিৰ হাতত অৰ্পণ কৰি ‘ফলৱতী’ নাম দিয়া হয়। আশ্ৰমত ডাঙৰ হওঁতে গন্ধৰ্ব চিত্ৰাঙ্গদে তাইক দেখি গোপনে মিলিত হয়; ইয়াত জাবালি ক্ৰুদ্ধ হৈ কন্যাৰ প্ৰতি কঠোৰতা দেখুৱায় আৰু চিত্ৰাঙ্গদক শাপ দিয়ে—সেয়া দুৰাৰোগত আক্রান্ত হৈ গতি আৰু উৰণশক্তি হেৰুৱায়। তাৰপিছত কাহিনী শৈৱ-যোগিনী পৰিসৰত প্ৰৱেশ কৰে। চৈত্ৰ শুক্ল চতুৰ্দশীত শিৱ গণসকল আৰু উগ্ৰ যোগিনীৰ সৈতে চিত্ৰেশ্বৰ-পীঠত আহে; যোগিনীবোৰে বলি/উপহাৰ দাবী কৰে। চিত্ৰাঙ্গদ আৰু ফলৱতীয়ে পৰম শৰণাগতিস্বৰূপে নিজৰ ‘মাংস’ অৰ্পণ কৰিবলৈ উদ্যত হয়। শিৱে কাৰণ সুধি উপায় দান কৰে—সেই পীঠত শিৱলিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰি এক বছৰ বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিলে ৰোগ ক্ৰমে নাশ হ’ব আৰু চিত্ৰাঙ্গদৰ দিব্য মৰ্যাদা পুনৰ লাভ হ’ব। ফলৱতী পীঠ-সংলগ্ন যোগিনী ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়; নগ্ন-ৰূপ প্ৰতিমাভাৱত তাই পূজ্যা হৈ ভক্তক ইষ্টফল দিয়ে। পাছত জাবালি আৰু ফলৱতীৰ মাজত নাৰীৰ নৈতিক মূল্যায়ন বিষয়ে ধৰ্মতাত্ত্বিক বিতৰ্ক হয় আৰু শেষত মিলন ঘটে। ফলৱতী–জাবালি–চিত্ৰাঙ্গদেশ্বৰ এই ত্ৰয়ীৰ পূজা নিত্য সিদ্ধিদায়িনী বুলি উপদেশ দিয়া হয়; ফলশ্ৰুতিত এই কাহিনী ইহ-পরলোকে সৰ্বকামপ্ৰদ বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 1
सूत उवाच । सा गत्वा त्रिदिवं पश्चात्सहस्राक्षं सुरैर्युतम् । प्रोवाच भगवन्दिष्ट्या क्षोभितोऽसौ महामुनिः
সূতে ক’লে: তাৰ পাছত তাই ত্ৰিদিৱ (স্বৰ্গ)লৈ গৈ, দেৱসকলসহ সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ)ক ক’লে—“হে ভগৱন, বিধিৰ বশত সেই মহামুনি নিশ্চয়েই ক্ষুব্ধ কৰা হ’ল।”
Verse 2
तपस्तस्य हतं कृत्स्नं यत्कृच्छ्रेण समाचितम् । तथा निस्तेजसत्वं च नीतस्त्वं सुखभाग्भव
“তেওঁৰ সমগ্ৰ তপস্যা—যি মহাকষ্টেৰে সঞ্চিত হৈছিল—ধ্বংস হ’ল। আৰু তুমিও তেজহীন অৱস্থালৈ নীত হ’লা; এতিয়া তুমি সুখভোগী হোৱা।”
Verse 3
एवमुक्त्वाऽथ सा रंभा शंसिता निखिलैः सुरैः । अमोघरेतसस्तस्य दध्रे गर्भं निजोदरे
এইদৰে কৈ ৰম্ভা—সকলো দেৱতাই প্ৰশংসা কৰা—অমোঘ বীৰ্যসম্পন্ন সেই ঋষিৰ অচ্যুত বীজৰ গৰ্ভ নিজ উদৰত ধাৰণ কৰিলে।
Verse 4
जाबालिरपि कृत्वा च पश्चात्तापमनेकधा । भूयस्तु तपसि स्थित्वा स्थितस्तत्रैव चाश्रमे
জাবালীয়েও নানা প্ৰকাৰে অনুতাপ কৰি, পুনৰ তপস্যাত স্থিত হৈ, সেই একে আশ্ৰমতেই অৱস্থান কৰিলে।
Verse 5
ततस्तु दशमे मासि संप्राप्ते सुषुवे शुभाम् । कन्यां सरोजपत्राक्षीं दिव्यलक्षणलक्षिताम्
তাৰপিছত দশম মাহ উপস্থিত হোৱাত, তাই শুভা এক কন্যা প্ৰসৱ কৰিলে—পদ্মপত্ৰ সদৃশ নয়ন, দিৱ্য লক্ষণৰে চিহ্নিত।
Verse 6
अथ तां मानुषोद्भूतां मत्वा तस्यैव चाश्रमम् । गत्वा मुमोच प्रत्यक्षं तस्यर्षेश्चेदमब्रवीत्
তাৰপিছত তাইক মানৱৰ মাজত জন্মা বুলি ভাবি, সেই একে আশ্ৰমলৈ গৈ, ঋষিৰ সন্মুখত প্ৰত্যক্ষভাৱে ৰাখি এই বাক্য ক’লে।
Verse 7
तव वीर्यसमुद्भूतामेनां मज्जठरोषिताम् । कन्यकां मुनिशार्दूल तस्मात्पालय सांप्रतम्
“হে মুনিশাৰ্দূল! এই কন্যা তোমাৰ বীৰ্যৰ পৰা উদ্ভূত আৰু মোৰ গৰ্ভত বাস কৰি আছিল। সেয়ে এতিয়া তুমি ইয়াক পালন-ৰক্ষা কৰা।”
Verse 8
न स्वर्गे विद्यते वासो मानुषाणां कथंचन । एतस्मात्कारणात्तुभ्यं मया ब्रह्मन्समर्पिता
মানৱসকলৰ বাবে কোনোপধ্যেই স্বৰ্গত বাসস্থান নাই। এই কাৰণতে, হে ব্ৰাহ্মণ, মই তাইক তোমাৰ হাতত সমৰ্পণ কৰিলোঁ।
Verse 9
एवमुक्त्वा ययौ रंभा सत्वरं त्रिदशालयम् । जाबालिरपि तां दृष्ट्वा कन्यकां स्नेहमाविशत्
এইদৰে কৈ ৰম্ভা তৎক্ষণাৎ ত্ৰিদশসকলৰ আলয়লৈ গ’ল। জাবালীয়েও সেই কন্যাক দেখি কোমল স্নেহে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।
Verse 10
ततस्तां कन्यकां कृत्वा सुष्ठु गुप्ते लतागृहे । रसैर्मिष्टफलोद्भूतैः पुपोष च दिवानिशम्
তাৰ পাছত সেই কন্যাক ভালদৰে গোপন লতাগৃহত ৰাখি, মিঠা ফলৰ পৰা ওলোৱা ৰসেৰে দিন-ৰাতি তাইক পোষণ কৰিলে।
Verse 11
सापि कन्या परां वृद्धिं शनैर्याति दिनेदिने । शुक्लपक्षं समासाद्य यथा चन्द्रकला दिवि
সেই কন্যাও দিনেদিনে ধীৰে ধীৰে পৰম বৃদ্ধি পালে—যেন আকাশত শুক্লপক্ষত চন্দ্ৰকলাৰ বৃদ্ধি হয়।
Verse 12
यथायथाथ सा याति वृद्धिं कमललोचना । तथातथास्य सुस्नेहो जाबालेरप्यवर्धत
যিমান যিমান সেই কমললোচনী কন্যা বৃদ্ধি পালে, সিমান সিমান জাবালীৰ কোমল স্নেহো বৃদ্ধি পালে।
Verse 13
सा शिशुत्वे मृगैः सार्द्धं पक्षिभिश्च सुशोभना । क्रीडां चक्रे सुविश्रब्धैर्वर्धयंती मुनेर्मुदम्
শৈশৱত সেই সুন্দৰী বালিকাই হৰিণ আৰু পক্ষীৰ সৈতে নিৰ্ভয়ে খেলিছিল, আৰু তেনে কৰি মুনিৰ আনন্দ অধিক বৃদ্ধি কৰিছিল।
Verse 14
ततो बाल्यं परित्यक्त्वा वल्कलावृतगात्रिका । तस्यर्षेः सर्वकृत्येषु साहाय्यं प्रकरोति च
তাৰ পিছত শৈশৱ ত্যাগ কৰি, বল্কল-বস্ত্ৰে দেহ আৱৃত কৰি, সেই ঋষিৰ সকলো নিত্যকৰ্মত তাই সহায় কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 15
समित्कुशादि यत्किंचित्फलपुष्पसमन्वितम् । वनात्तदानयामास तस्य प्रीतिमवर्धयत्
সমিত, কুশা আদি যি কিবা, ফল-ফুলসহ তাই বনৰ পৰা আনি দিছিল, আৰু তেনে কৰি তেওঁৰ প্ৰীতি-সন্তোষ বৃদ্ধি কৰিছিল।
Verse 16
ततः कतिपयाहस्य फलार्थं सा मृगेक्षणा । निदाघसमये दूरं स्वाश्रमात्प्रजगाम ह
তাৰ পিছত কিছুমান দিনৰ পাছত, সেই মৃগনয়না নিদাঘ-সময়ত ফল বিচাৰি নিজৰ আশ্ৰমৰ পৰা দূৰলৈ গ’ল।
Verse 17
एतस्मिन्नंतरे तत्र विमानवरमाश्रितः । प्राप्तश्चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम्
এই সময়তে তাতেই ত্ৰিদিববাসী চিত্ৰাঙ্গদ নামৰ এজন গন্ধৰ্ব, উত্তম বিমানত আৰূঢ় হৈ, উপস্থিত হ’ল।
Verse 18
तेन सा विजने बाला पूर्णचन्द्रनिभानना । दृष्टा चांद्रमसी लेखा पतितेव धरातले
সেই নিৰ্জন ঠাইত তেওঁ এগৰাকী কিশোৰীক দেখিলে, যাৰ মুখ পূৰ্ণচন্দ্ৰৰ দৰে—যেন চন্দ্ৰালোকৰ এটা ৰেখা পৃথিৱীত পতিত হৈছে।
Verse 19
ततः कामपरीतांगः सोवतीर्य धरातलम् । विमानान्मधुरैर्वाक्यैस्तामुवाच कृतांजलिः
তাৰ পাছত কামে আচ্ছন্ন দেহে তেওঁ বিমানৰ পৰা নামি পৃথিৱীত অৱতৰণ কৰিলে; আৰু মধুৰ বাক্যৰে, কৰযোৰ কৰি, তাইক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 20
का त्वं कमलगर्भाभा निर्जनेऽथ महावने । भ्रमस्येकाकिनी बाले वनमध्ये सुलोचने
হে কমলগর্ভসম দীপ্তিমতী, এই নিৰ্জন মহাবনত তুমি কোন? হে বালে, হে সুলোচনে, বনমধ্যত একাকিনী হৈ কিয় ভ্ৰমিছা?
Verse 21
कन्योवाच । अहं फलवतीनाम जाबालेर्दुहिता मुने । फलपुष्पार्थमायाता तदर्थमिह कानने
কন্যাই ক’লে: হে মুনি, মই ফলৱতী নাম, জাবালীৰ কন্যা। ফল আৰু ফুলৰ বাবে এই কাননত মই আহিছোঁ।
Verse 22
चित्रांगद उवाच । कुमारब्रह्मचारी स श्रूयते मुनिसत्तमः । तत्कथं तस्य वामोरु त्वं जाता भार्यया विना
চিত্ৰাঙ্গদে ক’লে: সেই মুনিসত্তমক কুমাৰ-ব্ৰহ্মচাৰী বুলি খ্যাত শুনা যায়। তেন্তে, হে সুন্দৰ উৰুৱতী, পত্নী নথকা অৱস্থাত তুমি কেনেকৈ তেওঁৰ পৰা জন্মিলা?
Verse 23
कन्योवाच । सत्यमेतन्महाभाग नास्ति दारपरिग्रहः । तस्यर्षेः किं तु संजाता यथा तन्मेऽवधारय
কন্যাই ক’লে: “হে মহাভাগ, ই সত্য—তেওঁ পত্নী-গ্ৰহণ কৰি গৃহস্থ ধৰ্ম লোৱা নাই। তথাপি মই সেই ঋষিৰ পৰা জন্ম লৈছোঁ; কেনেকৈ সেয়া ঘটিল, মোৰ কথাৰে বুজি লোৱা।”
Verse 24
रंभा नामाप्सरास्तेन पुरा दृष्टा सुरांगना । ततः कामपरीतेन सेविता च यथासुखम्
“ৰম্ভা নামৰ অপ্সৰা, সেই দেৱ-কন্যা, তেওঁ আগতে দেখিছিল। তাৰ পিছত কামে আচ্ছন্ন হৈ, নিজৰ ইচ্ছামতে সুখেৰে তেওঁ তাইৰ সৈতে সঙ্গ কৰিছিল।”
Verse 25
ततस्तदुदराज्जाता देवलोके महत्तरे । तयापि चेह तस्यर्षेर्भूय एव नियोजिता
“তাৰ পাছত তাইৰ গৰ্ভৰ পৰা মই দেৱলোকৰ মহত্তম ধামত জন্মিলোঁ। আৰু তাইয়ে পুনৰ মোক ইয়ালৈ পঠাই, সেই ঋষিৰ সেবাত মোক পুনৰ নিয়োজিত কৰিলে।”
Verse 26
एवं स मे पिता जातो जाबालिर्मुनिसत्तमः । पोषिताऽहं ततस्तेन नानाफलसमुद्रवैः
“এইদৰে মুনিসত্তম জাবালি মোৰ পিতা হ’ল। তাৰ পাছত তেওঁ নানা প্ৰকাৰ ফলৰ প্ৰচুৰ ভঁৰালৰে মোক লালন-পালন কৰিলে।”
Verse 27
ततः फलवती नाम कृतं तेन महात्मना । ममानुरूपमेतद्धि यन्मां त्वं परिपृच्छसि
“সেয়ে সেই মহাত্মাই মোৰ নাম ‘ফলৱতী’ ৰাখিলে। এই নাম মোৰ অনুৰূপ—সেই কাৰণেই তুমি মোৰ বিষয়ে সুধিছা।”
Verse 28
चित्रांगद उवाच । तव रूपं समालोक्य कामस्याहं वशं गतः । तस्माद्भजस्व मां भीरु नो चेद्यास्यामि संक्षयम्
চিত্ৰাঙ্গদে ক’লে: তোমাৰ ৰূপ দেখি মই কামৰ বশত পৰিলোঁ। সেয়ে, হে ভীৰু, মোক গ্ৰহণ কৰা; নচেৎ মই বিনাশলৈ যাবোঁ।
Verse 29
अहं चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम् । तीर्थयात्राकृते प्राप्तः क्षेत्रेऽस्मिञ्छ्रद्धयाऽन्वितः
মোৰ নাম চিত্ৰাঙ্গদ; মই ত্ৰিদিৱবাসীসকলৰ মাজৰ এজন গন্ধৰ্ব। তীৰ্থযাত্ৰাৰ উদ্দেশ্যে, শ্ৰদ্ধাৰে অন্বিত হৈ, মই এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আহিছোঁ।
Verse 30
कन्योवाच । कुमारधर्मिणी चाहमद्यापि वशगा पितुः । कामधर्मं न जानामि चित्रांगद कथंचन
কন্যাই ক’লে: মই এতিয়াও কুমাৰীধৰ্মত স্থিত আৰু পিতাৰ অধীন। হে চিত্ৰাঙ্গদ, কামধৰ্ম মই কোনোপধ্যেই নাজানোঁ।
Verse 31
तस्मात्प्रार्थय मे तातं स मां तुभ्यं प्रदास्यति । अनुरूपाय योग्याय तरुणाय मनस्विनीम्
সেয়ে মোৰ পিতাক প্ৰাৰ্থনা কৰা; তেওঁ মোক তোমাক দিব—কাৰণ তুমি অনুৰূপ, যোগ্য আৰু তৰুণ, আৰু মই দৃঢ়মনীয়া নাৰী।
Verse 32
ममापि रुचितं चित्ते तव वाक्यमिदं शुभम् । धन्याहं यदि ते कण्ठमालिंगामि यथेच्छया
তোমাৰ এই শুভ বাক্য মোৰ চিত্ততো ৰুচে। ধন্য হ’ম মই, যদি ইচ্ছামতে তোমাৰ গল আলিঙ্গন কৰিব পাৰোঁ।
Verse 33
चित्रांगद उवाच । न शक्नोमि महाभागे तावत्कालं प्रतीक्षितुम् । मां दहत्येष गात्रोत्थः सुमहान्कामपावकः
চিত্ৰাঙ্গদে ক’লে: “হে ভাগ্যৱতী, মই ইমান দীৰ্ঘ সময় অপেক্ষা কৰিব নোৱাৰোঁ। মোৰ অঙ্গ-অঙ্গৰ পৰা উঠা এই মহাবল কামের অগ্নিয়ে মোক দগ্ধ কৰিছে।”
Verse 34
तस्मात्कुरु प्रसादं मे रतिदानेन शोभने । को जानाति हि तच्चित्तं कीदृग्रूपं भविष्यति
সেয়ে, হে শোভনীৰে, ৰতিদানেৰে মোক অনুগ্ৰহ কৰা। কিয়নো, ইচ্ছা ৰোধ হ’লে সেই মন কিদৰে ৰূপ ল’ব, কোনে জানে?
Verse 35
कन्योवाच । एवं ते वर्तमानस्य मम तातः प्रकोपतः । दहिष्यति न संदेहः शापं दत्त्वा सुदारुणम्
কন্যাই ক’লে: “তুমি যদি এইদৰে আচৰণ কৰা, তেন্তে মোৰ পিতা ক্ৰোধিত হৈ অতি ভয়ংকৰ শাপ দি নিঃসন্দেহে তোমাক দগ্ধ কৰিব।”
Verse 36
चित्रांगद उवाच । तव तातः स कालेन मां दहिष्यति मानदे । कामानलः पुनः सद्य एष भस्म करिष्यति
চিত্ৰাঙ্গদে ক’লে: “হে মাননীয়া, তোমাৰ পিতা সময়মতে মোক দগ্ধ কৰিব পাৰে; কিন্তু এই কামানল এতিয়াই মোক ভস্ম কৰি পেলাব।”
Verse 37
एवमुक्त्वाऽथ तां बालां वेपमानां त्रपावतीम् । गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ प्रविवेश सुरालयम्
এইদৰে কৈ, কঁপনি ধৰা আৰু লাজে ভৰা সেই বালিকাৰ সোঁহাত ধৰি তেওঁ দেৱালয়ত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 38
तत्र तां रमयामास तदा कामप्रपीडितः । तत्कालजातरागांधां निर्लज्जत्वमुपागताम्
তাত তেওঁ কামপীড়িত হৈ তাইৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰিলে; আৰু তাই সেই মুহূৰ্ততে উদিত হোৱা ৰাগে অন্ধ হৈ লজ্জাহীন অৱস্থালৈ পতিত হ’ল।
Verse 39
एवं तस्याः समं तेन स्थिताया दिवसो गतः । निमेषवन्मुनिश्रेष्ठास्ततश्चास्तं गतो रविः
এইদৰে তাই তেওঁৰ সৈতে একেলগে থাকোঁতে, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, দিনটো নিমিষমাত্ৰ যেন পাৰ হৈ গ’ল; তাৰ পাছত সূৰ্য অস্ত গ’ল।
Verse 40
एतस्मिन्नंतरे विप्रो जाबालिर्दुःख संयुतः । अनायातां सुतां ज्ञात्वा परिबभ्राम सर्वतः
ইতিমধ্যে দুঃখে আচ্ছন্ন ব্ৰাহ্মণ জাবালি, কন্যা নাহি আহিল বুলি জানি, তাইক বিচাৰি চাৰিওফালে ঘূৰি ফুৰিল।
Verse 41
अहो सा दुहिता मह्यं किमु व्यालैः प्रभक्षिता । वृक्षं कंचित्समारूढा पतिता धरणी तले
“হায়! মোৰ সেই কন্যাৰ কি হ’ল? কিবা বন্য জন্তুয়ে তাইক ভক্ষণ কৰিলে নেকি? নতুবা কোনো গছত উঠি মাটিত পৰিল নেকি?”
Verse 42
किं वा जलाशयं कंचित्प्राप्य गाधमजानती । निमग्ना तत्र सा बाला संप्रविष्टा जलार्थिनी
“নাইবা পানীৰ সন্ধানত কোনো পুখুৰীত গৈ, তাৰ গভীৰতা নাজানি, পানী ল’বলৈ নামি সেই কিশোৰী তাত ডুবি গ’ল নেকি?”
Verse 43
एवं स प्रलपन्विप्रो बभ्राम गहने वने । कुशकण्टकविद्धांगः क्षुत्पिपासासमाकुलः
এইদৰে বিলাপ কৰি সেই ব্ৰাহ্মণে ঘন অৰণ্যত ঘূৰি ফুৰিলে; কুশা-ঘাঁহ আৰু কাঁইটত দেহ বিদ্ধ, ক্ষুধা-পিপাসাত ব্যাকুল।
Verse 44
यंयं शृणोति शब्दं स मृगपक्षिसमुद्भवम् । रजन्यां तत्र निर्याति मत्वा फलवतीं च ताम्
যি যি শব্দ তেওঁ শুনে—হৰিণ বা পক্ষীৰ পৰা উঠা—ৰাতি হ’লে তেওঁ তাত দৌৰি যায়, তাকেই তাই বুলি ভাবি, আৰু ফলপ্ৰদ হ’ব বুলি আশা কৰে।
Verse 45
अथ क्रमात्समायातो हरहर्म्यं स सन्मुनिः । यत्र चित्रांगदोपेता सा संतिष्ठति कन्यका
তাৰ পাছত ক্ৰমে সেই সৎ মুনি হৰৰ প্ৰাসাদত উপস্থিত হ’ল, য’ত উজ্জ্বল অলংকাৰৰে অঙ্গসজ্জিত কন্যাটি থিয় হৈ আছিল।
Verse 46
निःशंका जल्पमाना च रागवाक्यान्यनेकशः । अनर्हाणि कुमारीणां ब्रह्मजानां विशेषतः
তাই নিৰ্ভয়ে কথা কৈ থাকিল, বহুবার ৰাগময় বাক্য উচ্চাৰণ কৰিলে; এনে বাক্য কুমাৰীৰ বাবে অনুচিত, বিশেষকৈ ব্ৰাহ্মণ-কুলত জন্মা কন্যাৰ বাবে।
Verse 47
ततः स सुचिरं श्रुत्वा दूरस्थो विस्मयान्वितः । कुमार्याश्चेष्टितं दृष्ट्वा कोपसंरक्तलोचनः
তেতিয়া তেওঁ দূৰত থিয় হৈ বহু সময় বিস্ময়েৰে শুনি থাকিল; কন্যাৰ আচৰণ দেখি তেওঁৰ চকু ক্ৰোধে ৰঙা হৈ উঠিল।
Verse 48
अथ दुद्राव वेगेन गृह्य काष्ठसमुच्चयम् । द्वाभ्यामेव विनाशाय भर्त्समानो मुहुर्मुहुः
তাৰ পাছত তেওঁ খৰিৰ মুঠা এটা লৈ খৰখেদাকৈ আগবাঢ়ি গ’ল; বাৰে বাৰে তাইক ধমক দি বিনাশৰ ভাবুকি দিলে।
Verse 49
धिग्धिक्पापसमाचारे कौमार्यं दूषितं त्वया । लांछनं च समानीतं मम लोकत्रयेऽपि च
ধিক্ তোৰ ওপৰত, হে পাপাচাৰিণী! তই কুমাৰীত্বক কলংকিত কৰিলি, আৰু তিনিও লোকতে মোৰ ওপৰত দাগ লগালি।
Verse 50
नितरां पतिमासाद्य कर्मणानेन चाधमे । तस्मादनेन पापेन युक्तां त्वां नाशयाम्यहम्
এই নীচ কৰ্মৰ দ্বাৰা পতিক গ্ৰহণ কৰি, যিহেতু তই এই পাপৰ লগত যুক্ত, সেয়েহে মই তোাক বিনাশ কৰিম।
Verse 51
एवमुक्त्वा प्रहारं स यावत्क्षिपति सन्मुनिः । तावच्चित्रांगदो नष्टो व्योममार्गेण सत्वरम्
এইদৰে কৈ পৱিত্ৰ ঋষিয়ে যেতিয়াই প্ৰহাৰ কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল, চিত্ৰাংগদ লগে লগে অন্তৰ্ধান হ’ল আৰু আকাশ মাৰ্গেৰে দ্ৰুতগতিৰে পলাই গ’ল।
Verse 52
विवस्त्रा सापि तत्रैव खिन्नांगी कामसेवया । न शशाक क्वचिद्गंतुं समुत्थाय ततः क्षितौ
তাইও তাত বস্ত্ৰহীন হৈ পৰি থাকিল, কাম-বাসনাৰ ভোগৰ বাবে তাইৰ শৰীৰ অৱশ হৈ পৰিছিল, তাই মাটিৰ পৰা উঠি ক’লৈকো যাব নোৱাৰিলে।
Verse 53
ततः काष्ठप्रहारोघैर्हत्वा तां पतितां क्षितौ । मृतामिति परिज्ञाय स क्रोधपरिवारितः
তাৰ পাছত কাঠৰ টুকুৰাৰে প্ৰহাৰ কৰি মাটিত পৰি থকা অৱস্থাত তাইক হত্যা কৰিলে; তাইৰ মৃত্যু হোৱা বুলি জানিও তেওঁ ক্ৰোধত আৱদ্ধ হৈ থাকিল।
Verse 54
ततश्चित्रांगदस्यापि ददौ शापं सुदारुणम् । स दृष्ट्वाऽकाशमार्गेण गच्छमानं भयातुरम्
তাৰ পাছত তেওঁ চিত্ৰাংগদকো আকাশ মাৰ্গেৰে ভୟাতুৰ হৈ গৈ থকা দেখি অতি ভয়ানক অভিশাপ দিলে।
Verse 55
य एष कन्यकां मह्यं धर्षयित्वा समुत्पतेत् । स पतत्वचिरात्पापश्छिन्नपक्ष इवांडजः
“এই পাপী—যিয়ে মোৰ কন্যাৰ ওপৰত অত্যাচাৰ কৰি উৰি যাবলৈ চেষ্টা কৰিছে—সি সোনকালেই ডেউকা কটা চৰাইৰ দৰে তললৈ খহি পৰিব।”
Verse 56
कुष्ठव्याधिसमायुक्तश्चलितुं नैव च क्षमः । एतस्मिन्नन्तरे भूमौ स पपात नभस्तलात्
কুষ্ঠ ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ আৰু লৰচৰ কৰিবলৈও অক্ষম হৈ, সেই মুহূৰ্ততে তেওঁ আকাশৰ পৰা মাটিত খহি পৰিল।
Verse 57
कुष्ठव्याधिसमायुक्तः स च चित्रांगदो युवा । ततस्तं स मुनिः प्राह काष्ठोद्यतकरः क्रुधा
কুষ্ঠ ৰোগত আক্ৰান্ত সেই যুৱক চিত্ৰাংগদক তেতিয়া মুনিয়ে ক্ৰোধত হাতত লাঠি লৈ সম্বোধন কৰিলে।
Verse 58
कस्त्वं पापसमाचार येन मे धर्षिता बलात् । कुमारी तन्नयाम्येष त्वामद्य यम शासनम्
তুমি কোন, পাপাচাৰী ব্যক্তি, যিয়ে মোৰ কুমাৰী কন্যাক বলপূৰ্বক অপমান কৰি ধৰ্ষণ কৰিলে? সেয়ে আজি মই তোমাক যমৰ দণ্ড-শাসনলৈ প্ৰেৰণ কৰিম।
Verse 59
चित्रांगद उवाच । अहं चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम् । तीर्थयात्राप्रसंगेन क्षेत्रेऽस्मिन्समुपागतः
চিত্ৰাঙ্গদে ক’লে: মই চিত্ৰাঙ্গদ নামৰ গন্ধৰ্ব, ত্ৰিদিৱৰ বাসিন্দাসকলৰ মাজৰ এজন। তীৰ্থযাত্ৰাৰ উপলক্ষে মই এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আহিছোঁ।
Verse 60
ततस्तु कन्यकां दृष्ट्वा कामदेववशं गतः
তাৰ পাছত কন্যাক দেখি সি কামদেৱৰ বশত পৰিল।
Verse 61
ततः सेवितवानत्र लताहर्म्ये जनच्युते । तस्मात्कुरु क्षमां मह्यं दीनस्य प्रणतस्य च
তাৰ পাছত, এই ঠাইতে—জনচক্ষুৰ পৰা আঁতৰি লতা-আৱৃত কুটীৰত—সি কন্যাৰ সৈতে সঙ্গ কৰিলে। সেয়ে, দীন আৰু প্ৰণত হৈ থকা মোক ক্ষমা দিয়া।
Verse 62
यथा व्याधेर्भवेन्नाशो यथा स्याद्गगने गतिः । भूयोऽपि त्वत्प्रसादेन स्वल्पः कोपो हि साधुषु
যেনেকৈ ব্যাধিৰ নাশ হয়, যেনেকৈ আকাশত গতি লাভ হয়, তেনেকৈ তোমাৰ প্ৰসাদে সাধুসকলৰ ক্ৰোধ অতি স্বল্প হওক আৰু শীঘ্ৰে শান্ত হওক।
Verse 63
जाबालिरुवाच । ईदृग्रूपधरस्त्वं हि मम वाक्याद्भविष्यसि । एषापि मत्सुता पापा वस्त्रहीना सदेदृशी
জাবালীয়ে ক’লে: “মোৰ বাক্যৰ বলত তুমি নিশ্চয় এনে ৰূপ ধাৰণ কৰিবা। আৰু মোৰ এই পাপিনী কন্যাও তেনেকৈয়ে থাকিব—বস্ত্ৰবিহীন, এই অৱস্থাতেই।”
Verse 64
भविष्यति न संदेहो जीवयिष्यति चेत्क्वचित् । यद्येषा धास्यति क्वापि वस्त्रं गात्रे निजे क्वचित्
“এনেকৈয়ে হ’ব—সন্দেহ নাই—যদি সি ক’তবাও জীয়াই থাকে। আৰু যদি কেতিয়াবা সি নিজৰ দেহত ক’তবাও বস্ত্ৰ পিন্ধে…”
Verse 65
तन्नूनं च शिरोऽप्यस्याः फलिष्यति न संशयः । एवमुक्त्वा विकोपश्च स जगाम निजाश्रमम्
“তেন্তে নিশ্চয়েই তাই হ’ব—তাৰ মূৰো পতিত হ’ব, সন্দেহ নাই।” এইদৰে কৈ, ক্ৰোধেৰে ভৰি, সি নিজৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল।
Verse 66
चित्रांगदोऽपि तत्रैव तया सार्धं तथा स्थितः । कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र क्षेत्रे समाययौ
চিত্ৰাঙ্গদো তাতেই, তাইৰ সৈতে, সেইদৰে অৱস্থিত থাকিল। তাৰ পাছত কিছু কাল গ’লত, সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ (এটি দিৱ্য আগমন) উপস্থিত হ’ল।
Verse 67
चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां भगवाञ्छशिशेखरः । गन्तुं चित्रेश्वरे पीठे गणै रौद्रैः समावृतः । योगिनीभिः प्रचण्डाभिः सार्धं प्राप्ते निशामुखे
চৈত্রৰ শুক্ল পক্ষৰ চতুৰ্দশীত, ভগৱান চন্দ্ৰশেখৰ (শিৱ) ৰৌদ্ৰ গণেৰে আৱৃত হৈ, প্ৰচণ্ড যোগিনীসকলৰ সৈতে, নিশা আৰম্ভ হোৱাত চিত্ৰেশ্বৰ পীঠলৈ গমন কৰিবলৈ প্ৰস্থান কৰিলে।
Verse 68
अथ प्राप्ते निशार्धे तु योगिन्यस्ताः सुदारुणाः । महामांसं महामांसमित्यूचुर्भक्षणाय वै
তাৰ পিছত নিশাৰ্ধ উপস্থিত হোৱাত, সেই অতি ভয়ংকৰ যোগিনীবোৰে আহাৰৰ বাবে চিঞৰি উঠিল—“মহামাংস! মহামাংস!”
Verse 69
नृत्यमानाः पुरस्तस्य देवदेवस्य शूलिनः । सस्पर्धा गणमुख्यैस्तैर्नर्तमानैः समंततः
দেৱদেৱ, ত্ৰিশূলধাৰী প্ৰভুৰ সন্মুখত নৃত্য কৰি, শ্ৰেষ্ঠ গণসকলেও চাৰিওফালে নাচিলে—উল্লাসত পৰস্পৰে প্ৰতিযোগিতা কৰি।
Verse 70
यस्तत्र समये तासां महामांसं प्रयच्छति । मंत्रपूतं स संसिद्धिं समवाप्नोति वांछिताम्
যি সেই সময়তে তেওঁলোকক মন্ত্ৰপূত মহামাংস অৰ্ঘ্য অৰ্পণ কৰে, সি ইচ্ছিত সিদ্ধি সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ কৰে।
Verse 71
मद्यं मांसं तथा चान्यन्नैवेद्यं वा फलादिकम् । तस्य सिद्धिः समादिष्टा यथा स्वहृदये स्थिता
মদ্য, মাংস, অথবা অন্য নৈবেদ্য—ফল আদি যি কিছুমানেই হওক—তাৰ সিদ্ধি তেনেদৰেই নিৰ্দিষ্ট, যেনেকৈ নিজৰ হৃদয়ত উদ্দেশ্য স্থিৰ থাকে।
Verse 72
एतस्मिन्नंतरे कन्या सा जाबालिसमुद्भवा । स च चित्रांगदस्तत्र गत्वा प्रोवाच सादरम्
ইতিমধ্যে জাবালিৰ পৰা জন্ম লোৱা সেই কন্যা প্ৰকাশ পালে। আৰু চিত্ৰাঙ্গদ তাত গৈ সাদৰে কথা ক’লে।
Verse 73
अस्मदीयमिदं मांसं योगिन्यो हर्षसंयुताः । भक्षयन्तु यथासौख्यं स्वयमेव प्रकल्पितम्
আমাৰ এই মাংস, আনন্দে পৰিপূৰ্ণ যোগিনীগণে, যিদৰে ইচ্ছা তিদৰে ভক্ষণ কৰক; ই আমি নিজেই প্ৰস্তুত কৰিছোঁ।
Verse 74
अथ तं पुरुषं दृष्ट्वा कुष्ठव्याधिसमावृतम् । विवस्त्रां कन्यकां तां च सर्वास्ता विस्मयान्विताः
তাৰ পাছত কুষ্ঠৰোগে আৱৃত সেই পুৰুষক আৰু বস্ত্ৰহীন সেই কন্যাক দেখি, তেওঁলোক সকলোৱে বিস্ময়ে অভিভূত হ’ল।
Verse 75
ते च सर्वे गणा रौद्राः स च देवस्त्रिलोचनः । पप्रच्छ कौतुकाविष्टस्तत्र चित्रांगदं प्रभुः
সেই সকলো ৰৌদ্ৰ গণ আৰু ত্ৰিনয়ন দেৱতাও কৌতূহলে আৱিষ্ট হৈ, তাত প্ৰভুৱে চিত্ৰাঙ্গদক সুধিলে।
Verse 76
कस्त्वं धैर्यसमायुक्तो महत्सत्त्वे व्यवस्थितः । यः प्रयच्छसि जीवं त्वं कीटस्यापि सुवल्लभम्
তুমি কোন, ধৈৰ্য্যে সংযুক্ত, মহৎ সত্ত্বত স্থিত—যি কীটৰো অতি প্ৰিয় জীৱনো দান কৰো?
Verse 77
केयं च वसनैंर्हीना त्वया सार्धं गतव्यथा । प्रयच्छति निजं देहं यद्देयं नैव कस्यचित्
আৰু এইগৰাকী কোন নাৰী, বস্ত্ৰহীন হৈও তোমাৰ সৈতে নিৰ্ব্যথা আহিছে—যি নিজৰ দেহ দান কৰিবলৈ আগবাঢ়িছে, যি দান সকলোকে কৰা নাযায়?
Verse 78
सूत उवाच । ततः स कथयामास सर्वमात्मविचेष्टितम् । यथा कन्यासमं संगः कृतः शापश्च सन्मुनेः
সূত উৱাচ: তেতিয়া তেওঁ নিজৰ কৰ্মবশত যি যি ঘটিল, সকলো বৰ্ণনা কৰিলে—কেনেকৈ কন্যাৰ সৈতে সঙ্গ ঘটিল আৰু কেনেকৈ সৎ মুনিৰ শাপ লাভ হ’ল।
Verse 79
ततश्चित्रांगदं दृष्ट्वा स गन्धर्वं दिवौकसाम् । तथारूपं कृपाविष्टस्ततः प्रोवाच शंकरः
তাৰ পাছত দিব্যলোকবাসী গন্ধৰ্ব চিত্ৰাঙ্গদক সেই অৱস্থাত দেখি শংকৰে কৰুণাৰে আৱিষ্ট হৈ তেতিয়া ক’লে।
Verse 80
मम संदर्शनं प्राप्य न मृत्युर्जायते क्वचित् । न वृथा दर्शनं चैतत्तस्मात्प्रार्थय सादरम्
“মোৰ দৰ্শন লাভ কৰিলে কেতিয়াও মৃত্যু উদয় নহয়। এই দৰ্শন বৃথা নহয়; সেয়ে শ্ৰদ্ধাৰে প্ৰাৰ্থনা কৰা।”
Verse 81
चित्रांगद उवाच । व्याधिनाऽहं सुनिर्विण्णस्तेन देवात्र चागतः । येन व्याधिक्षयो भावी देहनाशेन शंकर
চিত্ৰাঙ্গদ উৱাচ: “ৰোগে মোক অতিশয় ক্লান্ত আৰু নিৰাশ কৰি তুলিছে; সেয়ে, হে দেৱ, মই ইয়ালৈ তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ। হে শংকৰ, কোন উপায়ে ৰোগৰ ক্ষয় হ’ব—যদিও এই দেহ নাশ হ’লেও?”
Verse 82
तस्मात्कुरु क्षयं व्याधेर्यदि यच्छसि मे वरम् । खेचरत्वं पुनर्देहि येन स्वर्गं व्रजाम्यहम्
“সেয়ে, যদি তুমি মোক বৰ দিয়া, তেন্তে মোৰ ৰোগৰ ক্ষয় কৰাঁ। আৰু মোক পুনৰ খেচৰত্ব—আকাশে বিচৰণৰ অৱস্থা—দিয়া, যাতে মই স্বৰ্গলৈ গমন কৰিব পাৰোঁ।”
Verse 83
श्रीशंकर उवाच । त्वं स्थापयात्र मल्लिंगं पीठे गन्धर्वसत्तम । ततश्चाराधय प्रीत्या यावद्वर्षमुपस्थितम्
শ্ৰী শংকৰ উৱাচ: “হে গন্ধৰ্বসত্তম, ইয়াত পীঠৰ ওপৰত মাটিৰ লিঙ্গ স্থাপন কৰা। তাৰ পাছত প্ৰীতি-ভক্তিৰে আৰাধনা কৰা, যেতিয়ালৈকে সম্পূৰ্ণ এক বছৰ উপস্থিত নহয়।”
Verse 84
यथायथा सुपूजां त्वं मल्लिंगस्य करिष्यसि । दिनेदिने तथा व्याधेस्तव नाशो भविष्यति
“যিমান যিমান তুমি সেই মাটিৰ লিঙ্গৰ উত্তম পূজা কৰিবা, দিনেদিনে ঠিক সেই পৰিমাণে তোমাৰ ব্যাধি নাশ হ’ব।”
Verse 85
ततस्तु खे गतिं प्राप्य पुनः स्वर्गं प्रयास्यसि । मत्प्रसादान्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्
“তাৰ পাছত তুমি আকাশ-মাৰ্গৰ গতি লাভ কৰি পুনৰ স্বৰ্গলৈ যাবা। মোৰ প্ৰসাদে ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই—মই কোৱা এই বাক্য সত্য।”
Verse 86
एषापि कन्यका यस्मात्प्रविष्टा पीठमध्यतः । तस्मात्फलवतीनाम योगिनी सम्भविष्यति
“আৰু যিহেতু এই কন্যাই পীঠৰ মধ্যভাগত প্ৰৱেশ কৰিছে, সেয়েহে ইয়াত ফলৱতী নামৰ যোগিনী উদ্ভৱ হ’ব।”
Verse 87
अनेनैव तु रूपेण नग्नत्वेन व्यवस्थिता । मुख्यामवाप्स्यते पूजां वांछितं च प्रदास्यति । पूजकानां स्थितं चित्ते शतसंख्यगुणं तदा
“এই একে ৰূপতেই—নগ্ন অৱস্থাত—অৱস্থিত থাকিব। সেয়ে মুখ্য পূজা লাভ কৰিব আৰু ইচ্ছিত দান কৰিব। তেতিয়া পূজকসকলৰ চিত্তত থকা সংকল্প শতগুণে সিদ্ধ হ’ব।”
Verse 88
एतां संपूजयेन्मर्त्यः पीठमेतत्ततः परम् । पूजयिष्यति तस्येष्टा सिद्धिरेवं भविष्यति
মৰ্ত্যজনে প্ৰথমে তেঁওক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে, তাৰ পাছত এই পীঠক পৰম আশ্ৰয় বুলি মানি আৰাধনা কৰিব। যিজনে পূজা কৰে, তাৰ ইষ্ট-সিদ্ধি এইদৰে নিশ্চয় উদয় হ’ব।
Verse 89
एवमुक्त्वा ततः साऽथ हर्षेण महताऽन्विता । योगिनीवृंदमध्यस्था नृत्यं चक्रे ततः परम्
এইদৰে কৈ সি দেৱী মহা হৰ্ষেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল। যোগিনীবৃন্দৰ মাজত অৱস্থিত হৈ, তাৰ পাছত সি পৰম নৃত্য কৰিলে।
Verse 90
एवं बभूव सा तत्र योगिनी च वरांगना । तथा चक्रे परं नृत्यं यथा तुष्टो महेश्वरः
তাত সি যোগিনী আৰু উত্তমা কন্যা ৰূপে প্ৰকাশ পালে। সি এনেদৰে পৰম নৃত্য কৰিলে যে মহেশ্বৰ সন্তুষ্ট হ’ল।
Verse 91
ततः प्रोवाच तां हृष्टः सर्वयोगिनिसंनिधौ । अनेन तव नृत्येन गीतेन च विशेषतः
তাৰ পাছত আনন্দিত হৈ সি সকলো যোগিনীৰ সান্নিধ্যত তাক ক’লে— “তোমাৰ এই নৃত্য আৰু বিশেষকৈ তোমাৰ গীতে…”
Verse 92
परितुष्टोस्मि ते वत्से तस्माच्छृणु वचो मम । निशीथेऽद्य दिने प्राप्ते यस्ते पूजां करिष्यति
“হে বৎসে, মই তোমাত সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট; সেয়ে মোৰ বাক্য শুনা। আজি এই দিনতে নিশীথ—মধ্যৰাতি—উপস্থিত হ’লে, যিজনে তোমাৰ পূজা কৰিব…”
Verse 93
सुरा मांसान्नसत्कारैर्मंत्रैरागमसंभवैः । स भविष्यति तत्कालं शापानुग्रहशक्तिमान्
সুৰা, মাংস আৰু অন্নৰ নৈবেদ্য, সন্মান-সত্কাৰ আৰু আগম-উৎপন্ন মন্ত্ৰসমূহৰ সৈতে, সেই উপাসক তৎক্ষণাৎ শাপ দিয়া আৰু অনুগ্ৰহ কৰা শক্তিত সমৃদ্ধ হয়।
Verse 94
बंधनं मोहनं चापि शत्रोरुच्चाटनं तथा । करिष्यति न सन्देहो वशीकरणमेव च
সেইজনাই বন্ধন, মোহন আৰু শত্রুৰ উচ্চাটন নিশ্চয়েই সাধিব; আৰু সন্দেহ নথকাকৈ বশীকৰণো কৰিব।
Verse 95
त्रिकोणं कुण्डमास्थाय दिशां पालान्प्रपूजयेत् । क्षेत्रपालं च सर्वास्ता देवता गमनोद्भवाः
ত্রিকোণ কুণ্ড স্থাপন কৰি, প্ৰথমে দিশাৰ পালকসকলক পূজা কৰিব; লগতে ক্ষেত্ৰপালকো, আৰু যজ্ঞক্ৰিয়াৰ আগবঢ়া গতিৰ সহচৰ ৰূপে উদ্ভৱ হোৱা সকলো দেবতাকো।
Verse 96
तथा चत्वरपूजां च प्रकृत्वा विधिपूर्वकम् । पश्चात्त्वां पूजयित्वा च होमं यश्च करिष्यति
তদ্ৰূপ বিধি অনুসাৰে চত্বৰ-পূজা সম্পন্ন কৰি, তাৰ পাছত তোমাক পূজা কৰি, যিজনে তাৰ পিছত হোম কৰিব…
Verse 97
शत्रुवामपदोत्थेन स्पृष्टेन रजसाऽथवा । गुग्गुलेन सहस्रांतं स्तंभनं च करिष्यति
শত্রুৰ বাঁও ভৰিৰ পদচিহ্নৰ পৰা উঠা স্পৰ্শিত ধূলিৰে—অথবা গুগ্গুলুৰে—সেইজনাই স্তম্ভন সাধিব, আৰু হাজাৰ (জপ/আহুতি)ৰে তাক সম্পূৰ্ণ কৰিব।
Verse 98
यश्च शत्रुं हृदि स्थाप्य शत्रूद्वर्तनसंभवम् । मलं धात्रीफलैः सार्धं मोहनं स करिष्यति
যি জনে শত্রুক হৃদয়ত স্থাপন কৰি, শত্রু-সম্পৰ্কীয় উদ্বর্তন (ঘষা-গুঁড়া)ৰ পৰা উৎপন্ন মল ধাত্ৰী (আমলখি) ফলৰ সৈতে মিলাই ব্যৱহাৰ কৰে, সি মোহন—বিমোহনকাৰী ক্ৰিয়া সম্পাদন কৰে।
Verse 99
यः शत्रोः स्नानजं तोयं गृहीत्वा चाथ कर्दमम् । शिवनिर्माल्यसंयुक्तं जुह्वयिष्यति पावके
যি জনে শত্রুৰ স্নানৰ জল আৰু কাদামাটি লৈ, শিৱৰ নিৰ্মাল্য (পূজাৰ পবিত্ৰ অৱশেষ)ৰ সৈতে মিহলাই পাৱক অগ্নিত হোম কৰে, সি এই বিধিৰ দ্বাৰা সেই শত্রুক বশ কৰিব পাৰে।
Verse 100
तवाग्रे स नरो नूनं शत्रुमुच्चाटयिष्यति । एषोपि तव संगेन तव चित्रांगदः प्रियः । संप्राप्स्यति च सत्पूजामनुषंगात्त्वदुद्भवात्
তোমাৰ আগত সেই নৰ নিশ্চয়েই শত্রুক উচ্চাটিত কৰি দূৰ কৰিব আৰু বশ কৰিব। আৰু তোমাৰ এই প্ৰিয় চিত্ৰাঙ্গদো—তোমাৰ সঙ্গৰ দ্বাৰা—তোমাৰ পৰা উদ্ভূত শুভ অনুষঙ্গত সৎ-পূজা, মান্য সন্মান লাভ কৰিব।
Verse 101
फलवत्युवाच । यदि देव प्रसन्नो मे तथान्यमपि सद्वरम्
ফলৱতীয়ে ক’লে: “হে দেৱ! যদি তুমি মোৰ ওপৰত প্ৰসন্ন হওঁ, তেন্তে মোক আন এটা উত্তম বৰো দিয়া।”
Verse 102
हृदिस्थं देहि मे सौख्यं येन संजायतेऽखिलम् । पिता ममैष जाबालिर्निर्मुक्तो वसनैः सदा
মোক সেই অন্তঃস্থিত, হৃদয়ত নিবাসী সুখ দিয়া, যাৰ দ্বাৰা সকলো মঙ্গল উৎপন্ন হয়। আৰু মোৰ এই পিতা জাবালী—সি সদায় উপযুক্ত বস্ত্ৰৰ পৰা বঞ্চিত হৈ থাকে।
Verse 103
अहं यथा तथात्रैव संतिष्ठतु दिवानिशम् । येन संतापमायाति पश्यन्मम विरोधिनीम्
তাইক দিন-ৰাতি ইয়াতেই থাকিবলৈ দিয়া, মই যি অৱস্থাতেই নাথাকো কিয়—যাতে মোৰ বিৰোধীক দেখি তাইৰ হৃদয়ত তীব্ৰ জ্বালা হয়।
Verse 104
क्रीडां ब्राह्मणवंशस्य मद्यमांससमुद्भवाम् । मद्यगन्धं समाघ्राति मांसं पश्यति संस्कृतम् । मां स्वच्छंदरतां नित्यं दुःखं याति दिनेदिने
তাই ব্ৰাহ্মণ বংশৰ বাবে অপমানজনক সুৰা আৰু মাংসৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা এই খেল দেখক; সুৰাৰ দুৰ্গন্ধ লওক আৰু মাংস ৰন্ধা দেখক, আৰু মোক নিজৰ ইচ্ছামতে জীয়াই থকা দেখি তাই দিনে দিনে দুখ পাওক।
Verse 105
श्रीभगवानुवाच । एवं भविष्यति प्रोक्तं संजातं चाधुना शुभे । अहं यास्यामि कैलासं त्वं तिष्ठात्र यथोदिता
শ্ৰীভগৱানে ক’লে: “তুমি যি কৈছা সেয়াই হ’ব—আৰু হে শুভময়ী, এয়া এতিয়াই ঘটিছে। মই কৈলাসলৈ যাত্ৰা কৰিম; তুমি মোৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি ইয়াতেই থাকা।”
Verse 106
सूत उवाच । एवं स भगवान्प्रोक्त्वा गतश्चादर्शनं हरः । योगिन्यश्चैव ताः सर्वाः स्वेस्वे स्थाने व्यवस्थिताः
সূত গোস্বামীয়ে ক’লে: “এইদৰে কৈ ভগৱান হৰ অন্তৰ্ধান হ’ল। আৰু সেই সকলো যোগিনীয়ে নিজৰ নিজৰ স্থানত অৱস্থান কৰিলে।”
Verse 107
चित्रांगदोपि तत्रैव कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः
চিত্ৰাংগদয়ো ঠিক সেই ঠাইতে এটা উত্তম মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিলে আৰু দেৱাদিদেৱ শূলপাণিৰ এটা লিংগ স্থাপন কৰিলে।
Verse 108
ततश्चाराधयामास दिवारात्रमतंद्रितः
তাৰ পিছত তেওঁ অক্লান্ত আৰু অচঞ্চলচিত্তে দিন-ৰাতি ভগৱন্তৰ আৰাধনা কৰি থাকিল।
Verse 109
ततः संवत्सरस्यांते व्याधिमुक्तः सुरूपधृक् । विमानवरमारूढो जगाम त्रिदशालयम् । सोऽपि जाबालिनामाथ विवस्त्र समपद्यत
তাৰ পিছত এক বছৰৰ অন্তত তেওঁ ৰোগমুক্ত হৈ সুন্দৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে। উত্তম দিৱ্য বিমানত আৰূঢ় হৈ তেওঁ ত্ৰিদশলোকলৈ গ’ল। কিন্তু জাবালীও তাৰ পিছত বিবস্ত্ৰতা (লাঞ্ছনা-দুৰ্দশা) অৱস্থালৈ পৰিল।
Verse 110
जनहास्यकरो लोके स्थितस्तत्रैव सर्वदा । पश्यमानो विकारांस्तान्दुःखितः स्वसुतोद्भवान्
লোকৰ হাঁহিৰ পাত্ৰ হৈ তেওঁ তাতেই সদায় থাকিল, আৰু নিজৰ পুত্ৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সেই বিকাৰসমূহ দেখি দুঃখিত হৈ ৰ’ল।
Verse 111
ततश्च गर्हयामास स्त्रीणां जन्म महामुनिः । तस्मिन्पीठे समासाद्य दुःखेन महताऽन्वितः
তাৰ পিছত মহামুনিয়ে স্ত্ৰী-জন্মকেই নিন্দা কৰিবলৈ ধৰিলে। সেই পবিত্ৰ পীঠত উপস্থিত হৈ তেওঁ গভীৰ দুঃখেৰে আচ্ছন্ন হ’ল।
Verse 112
अहो पापात्मनां पुंसां संभविष्यंति योषितः । यासामीदृक्समाचारो द्विजवंशोद्भवास्वपि
“হায়! পাপী পুৰুষৰ পৰা স্ত্ৰীৰ জন্ম হয়; আৰু দ্বিজ-বংশত জন্মিলেও তেওঁলোকৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰ এনেকুৱা হ’ব পাৰে!”
Verse 113
सकृदेव मया संगः कृतो नार्या समन्वितः । आजन्ममरणं यावत्पापं प्राप्तं यथेदृशम्
মই কেৱল এবাৰেই এগৰাকী নাৰীৰ সৈতে সঙ্গ কৰিছিলোঁ; তথাপি জন্মৰ পৰা মৃত্যু পৰ্যন্ত এইধৰণৰ পাপ মোৰ ওপৰত আহি পৰিল।
Verse 114
ये पुनस्तासु संसक्ताः सदैव पुरुषाधमाः । का तेषां जायते लोके गतिर्वेद्मि न चिंतयन्
আৰু যিসকল অধম পুৰুষ সদায় তাত আসক্ত থাকে—এই জগতত তেওঁলোকৰ কি গতি হয়? ভাবিবলৈও মোৰ মন নধৰে।
Verse 115
एवं तस्य ब्रुवाणस्य योगिन्यस्ताः क्रुधान्विताः । तमूचुर्ब्राह्मणं तत्र घृणया परिवारितम्
তেওঁ এইদৰে ক’বলৈ ধৰোঁতেই ক্ৰোধে পূৰ্ণ সেই যোগিনীবোৰে ঘৃণাৰে ঘেৰি ধৰি তাত সেই ব্ৰাহ্মণক ক’লে।
Verse 116
योगिन्य ऊचुः । मा निंदां कुरु मूढात्मंस्त्वं स्त्रीणां योगमाश्रितः । एतच्चराचरं विश्वं स्त्रीभिः संधार्यते यतः
যোগিনীবোৰে ক’লে: হে মূঢ়চিত্ত, স্ত্ৰীসকলক নিন্দা নকৰিবা; তুমিও নিজেই স্ত্ৰী-শক্তিৰ যোগৰ আশ্ৰয় লোৱা। কিয়নো এই চল-অচল সমগ্ৰ বিশ্ব স্ত্ৰী-শক্তিৰ দ্বাৰাই ধাৰিত।
Verse 117
याभिः संजनितः शेषः कूर्मश्च तदनंतरम् । याभ्यां संधार्यते पृथ्वी यस्यां विश्वं प्रतिष्ठितम्
যাৰ দ্বাৰাই শেষ জন্মিল আৰু তাৰ পাছত কূৰ্মো; যাৰ দ্বাৰাই পৃথিৱী ধাৰিত—যাৰ ওপৰত এই সমগ্ৰ বিশ্ব প্ৰতিষ্ঠিত।
Verse 118
धन्येयं ते सुता मूढ या प्राप्ता योगमुत्तमम् । प्राप्ता च परमं स्थानं स्तोकैरेवात्र वासरैः
হে মূঢ়! তোমাৰ কন্যা ধন্যা; তাই উত্তম যোগ লাভ কৰিছে, আৰু ইয়াত অল্প কিছুমান দিন বাস কৰিয়েই পৰম পদত উপনীত হৈছে।
Verse 119
त्वं पुनर्मूर्खतां प्राप्तश्छांदसं मार्गमास्थितः । अविद्यया समायुक्तः संसारेऽत्र भ्रमिष्यसि
কিন্তু তুমি পুনৰ মূৰ্খতালৈ পতিত হৈ ছান্দস পথ অৱলম্বন কৰিলা; অবিদ্যাৰে বাঁধা হৈ তুমি এই সংসাৰ-চক্ৰত ঘূৰি ফুৰিবাই থাকিবা।
Verse 120
मुनिरुवाच । स्त्रियो निंद्यतमाः सर्वाः सर्वावस्थासु दुःखदाः । इहलोके परे चैव ताभ्यः सौख्यं न लभ्यते
মুনিয়ে ক’লে: “স্ত্ৰীয়ে সকলোতকৈ নিন্দনীয়; সকলো অৱস্থাত দুখদায়িনী। ইহলোক আৰু পৰলোক—দুয়োতে—তাঁহাৰ পৰা সুখ লাভ নহয়।”
Verse 121
यदर्थं निहतः शुम्भो निशुम्भश्च महासुरः । रावणो दण्डभूपश्च तथान्येऽपि सहस्रशः
যি উদ্দেশ্যত মহাসুৰ শুম্ভ-নিশুম্ভ বধ হ’ল, আৰু ৰাৱণ তথা দণ্ড ৰজাও দণ্ডিত হ’ল, তেনেদৰে আন হাজাৰ হাজাৰো—সেই একে উদ্দেশ্যৰ শক্তি এই তীৰ্থ-মাহাত্ম্যত ঘোষণা কৰা হৈছে।
Verse 122
प्राप्य तादृग्द्विजं कांतं गौतमं स्त्रीस्वभावतः । अहिल्या शक्रमासाद्य चकमे शीलवर्जिता
এনে ধৰণৰ যোগ্য আৰু প্ৰিয় দ্বিজ ঋষি গৌতমক লাভ কৰিও, স্ত্ৰীস্বভাৱজনিত চঞ্চলতাত, শীলহীন আহল্যাই শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ ওচৰলৈ গৈ তেওঁৰ সৈতে মিলনৰ কামনা কৰিলে।
Verse 123
कन्योवाच । यच्च निंदसि मूढात्मन्संति निंद्याश्च योषितः । तद्वदस्व मया सार्धं येन त्वां बोधयाम्यहम्
কন্যাই ক’লে: হে মূঢ়াত্মা, তুমি নাৰীক নিন্দা কৰিছা, ক’ছা যে কিছুমান যোষিত নিন্দনীয়। সেই কথা মোৰ সৈতে সম্পূৰ্ণকৈ কোৱা, যাতে মই তোমাক সত্য বোধলৈ জাগ্ৰত কৰিব পাৰোঁ।
Verse 124
न तेऽस्ति हृदये बुद्धिर्न लज्जा न दया मुने । किमंत्यजोऽपि तत्कर्म कुरुते यत्त्वया कृतम्
হে মুনি, তোমাৰ হৃদয়ত বুদ্ধি নাই—লজ্জা নাই, দয়া নাই। তুমি যি কৰিলা, সেই কৰ্ম অন্ত্যজেও নকৰিলেহেঁতেন।
Verse 125
अहं तावत्प्रहारेण त्वया व्यापादिताऽधम । स्त्रीहत्योद्भवपापस्य न चिन्ता विधृता हृदि
তোমাৰ প্ৰহাৰে মই নিশ্চয় নিহত হ’লোঁ, হে অধম। তথাপি মোৰ হৃদয়ত স্ত্ৰীহত্যাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা পাপৰ কোনো আশংকা নাছিল।
Verse 126
विशेषेण सुतायाश्च कोपाविष्टेन चेतसा । गच्छंति पातकान्यत्र प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः
ইয়াত পৃথক পৃথক প্ৰকাৰৰ প্ৰায়শ্চিত্তৰ দ্বাৰা পাপসমূহ দূৰ হয়—বিশেষকৈ ক্ৰোধে আৱিষ্ট মনৰে কৰা পাপ, আৰু নিজৰ কন্যাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পাপো।
Verse 127
स्त्रीवधोत्थं पुनर्याति यदि तत्त्वं प्रकीर्तय । एतन्मे न च दुःखं स्याद्यद्धतास्मि द्विजाधम
যদি তুমি সত্যকৈ তত্ত্ব ঘোষণা কৰা, তেন্তে স্ত্ৰীবধৰ পৰা জন্মা পাপ পুনৰ তোমাৰ ওপৰতে উভতি আহিব। মোৰ বাবে ইয়াত কোনো দুখ নাই যে মই এজন দ্বিজ-অধমৰ হাতে নিহত হ’লোঁ।
Verse 128
यच्छप्ता नग्नसद्भावं नीता तत्पातकं च ते । कल्पांतेऽपि सुदुर्बुद्धे न संयास्यति कुत्रचित्
শাপৰ ফলত তোক নগ্ন অৱস্থালৈ ঠেলি দিয়া হ’ল, আৰু সেই পাপেই তোৰ ওপৰত আহি পৰিল। হে কুবুদ্ধি দুষ্টচিত্ত, কল্পান্ততোও ই তোৰ বাবে ক’তো নাশ নহ’ব।
Verse 129
तस्माद्भुंक्ष्व सुदुःखार्तः स्थितोऽत्रैव मया सह । न भूयो निंदसि प्रायो न च व्यापादयिष्यसि
সেয়ে, হে তীব্ৰ দুখে পীড়িত, মোৰ সৈতে ইয়াতেই থাকি আহাৰ গ্ৰহণ কৰ। আগৰ দৰে তই আৰু নিন্দা নকৰিবি, আৰু পুনৰ হিংসা বা ক্ষতি সাধন নকৰিবি।
Verse 130
अनिंद्या योषितः सर्वा नैता दुष्यंति कर्हिचित् । मासिमासि रजो ह्यासां दुष्कृतान्यपकर्षति
স্ত্ৰীসকল নিন্দনীয় নহয়; তেওঁলোকে কেতিয়াও অপবিত্ৰ নহয়। কিয়নো মাহে মাহে তেওঁলোকৰ ৰজঃস্ৰাৱেই নিশ্চয়কৈ তেওঁলোকৰ দুষ্কৃত্য আঁতৰাই দিয়ে।
Verse 131
मुनि रुवाच । स्त्रियः पापसमाचारा नैताः शुध्यंति कर्हिचित् । परकांते रतिर्यासामंत्यजत्वं प्रयच्छति
মুনিয়ে ক’লে: পাপাচাৰী আচৰণ থকা স্ত্ৰীসকল কেতিয়াও শুদ্ধ নহয়। আৰু যিসকলৰ ৰতি আনৰ প্ৰিয়তমত, তেওঁলোক শেষত বহিষ্কৃত (অন্ত্যজ) অৱস্থালৈ গতি পায়।
Verse 132
कन्योवाच । मा मैवं वद मूढात्मन्नमेध्या इति योषितः । अत्र श्लोकः पुरा गीतो मनुना तं निबोध मे
কন্যাই ক’লে: হে মূঢ়চিত্ত, এনেকৈ নক’বি—স্ত্ৰীসকলক ‘অপবিত্ৰ’ বুলি নক’বি। ইয়াত মনুৱে পূৰ্বে গোৱা এটা শ্লোক আছে; সেয়া মোৰ পৰা শুনি বুজি ল।
Verse 133
ब्राह्मणाः पादतो मेध्या गावो मेध्यास्तु पृष्ठतः । अजाश्वा मुखतो मेध्या स्त्रियो मेध्याश्च सर्वतः
ব্ৰাহ্মণসকল পদদিশাৰ পৰা শুচি; গাই পিঠিৰ দিশাৰ পৰা শুচি। ছাগলী আৰু ঘোঁৰা মুখদিশাৰ পৰা শুচি; আৰু নাৰীসকল সকলো দিশতে শুচি বুলি কোৱা হয়।
Verse 134
मुनिरुवाच । ब्राह्मणाः सर्वतो मेध्या गावो मेध्याश्च सर्वतः । अजाश्वा मुखतो मेध्या न मेध्याश्च स्त्रियः क्वचित्
মুনিয়ে ক’লে: ব্ৰাহ্মণসকল সকলো দিশতে শুচি, আৰু গাইও সকলো দিশতে শুচি। ছাগলী আৰু ঘোঁৰা মুখদিশাৰ পৰা শুচি; কিন্তু নাৰীসকল কেতিয়াও শুচি নহয়।
Verse 135
कन्योवाच । तस्य चिंतामणिर्हस्ते तस्य कल्पद्रुमो गृहे । कुबेरः किंकरस्तस्य यस्य स्यात्कामिनी गृहे
কন্যাই ক’লে: যাৰ ঘৰত প্ৰিয় কামিনী থাকে, তাৰ হাতত চিন্তামণি থাকে; তাৰ গৃহত কল্পদ্ৰুম দণ্ডায়মান থাকে; আৰু কুবেৰো তাৰ দাস হৈ পৰে।
Verse 136
मुनिरुवाच । तस्यापदोऽखिला दुःखं दुःखं तस्याखिलं गृहे । नरकः सर्वतस्तस्य यस्य स्यात्कामिनीगृहे
মুনিয়ে ক’লে: যাৰ ঘৰত কামাসক্তা নাৰী থাকে, তাৰ বাবে সকলো আপদাই দুখ; তাৰ গৃহত সকলোয়েই দুখ। নৰক সকলো দিশৰ পৰা তাক ঘেৰ ধৰে।
Verse 137
कन्योवाच । यानि कान्यत्र सौख्यानि भोगस्थानानि यानि च । धर्मार्थकामजातानि तानि स्त्रीभ्यो भवंति हि
কন্যাই ক’লে: ইয়াত যি যি সুখ আছে, আৰু যি যি ভোগৰ স্থান আছে—ধৰ্ম, অৰ্থ আৰু কামৰ পৰা জন্মা সেই সকলো নাৰীৰ দ্বাৰাই নিশ্চয় উদ্ভৱ হয়।
Verse 138
मुनिरुवाच । यानि कानि सुदुःखानि क्लेशानि यानि देहिनाम् यानि कष्टान्यनिष्टानि स्त्रीभ्यस्तानि भवंति च
মুনিয়ে ক’লে: দেহধাৰী প্ৰাণীৰ যিমান তীব্ৰ দুখ-দুৰ্দশা আৰু ক্লেশ আছে, আৰু যিমান কষ্ট আৰু অনিষ্ট বিপদ আছে—সেয়াও নাৰীৰ কাৰণেই উদ্ভৱ হয়।
Verse 139
कन्योवाच । धर्मार्थकाममोक्षान्स्त्री चतुरोऽपि चतसृभिः । वह्निप्रदक्षिणाभिस्तान्विवाहेऽपि प्रदर्शयेत्
কন্যাই ক’লে: নাৰী পবিত্ৰ অগ্নিৰ চাৰিবাৰ প্ৰদক্ষিণাৰ দ্বাৰা, বিবাহতেও চাৰিও পুৰুষাৰ্থ—ধৰ্ম, অৰ্থ, কাম আৰু মোক্ষ—প্ৰকাশ কৰে।
Verse 140
मुनिरुवाच । संसारभ्रमणं नारी प्रथमेऽपि समागमे । वह्निप्रदक्षिणान्यायव्याजेनैव प्रदर्शयेत्
মুনিয়ে ক’লে: প্ৰথম সমাগমতেই নাৰী, পবিত্ৰ অগ্নিৰ প্ৰদক্ষিণাৰ নিয়মৰ অজুহাতত, সংসাৰৰ ভ্ৰমণকেই দেখুৱাই দিয়ে।
Verse 141
कन्योवाच । के नाम न विरज्यंति ज्ञानाढ्या अपि मानवाः । कर्णांतलग्ननेत्रांतां दृष्ट्वा पीन पयोधराम्
কন্যাই ক’লে: কাক নো ৰাগে নলৰে—জ্ঞানসমৃদ্ধ মানুহো—যেতিয়া পীন স্তনযুক্তা নাৰীক দেখে, যাৰ নয়ন যেন কাণৰ প্ৰান্তলৈকে লাগি থাকে?
Verse 142
मुनिरुवाच । के नाम न विनश्यंति मूढज्ञाना नितंबिनीम् । रम्यबुद्ध्योपसर्पंति ये ज्वालाः शलभा इव
মুনিয়ে ক’লে: কাক নো বিনাশ হয়—যিসকলৰ ‘জ্ঞান’ মূৰ্খতা—যেতিয়া সিহঁতে ৰম্য বুলি ভাবি নিতম্বিনী নাৰীৰ ওচৰলৈ ধাৱমান হয়, যেন জ্বালালৈ শলভা?
Verse 143
कन्योवाच । निर्मुखौ च कठोरौ च प्रोद्धतौ च मनोरमौ । स्त्रीस्तनौ सेवते धन्यो मधुमांसे विशेषतः
কন্যাই ক’লে: কঠোৰ আৰু উত্থিত, মুখবিহীন তথাপি মনোহৰ—ধন্য সেইজন, যি নাৰীৰ স্তনসেৱা কৰে, বিশেষকৈ বসন্ত ঋতুত।
Verse 144
मुनिरुवाच । आभोगिनौ मंडलिनौ तत्क्षणान्मुक्तकंचुकौ । वरमाशीविषौ स्पृष्टौ न तु पत्न्याः पयोधरौ
মুনিয়ে ক’লে: মুহূর্ততে আৱৰণ খুলি পেলোৱা ফণী, কুণ্ডলীধাৰী দুটা সাপ স্পৰ্শ কৰাই ভাল—কিন্তু পত্নীৰ পয়োধৰ স্পৰ্শ নহয়।
Verse 145
कन्योवाच । न चासां रचनामात्रं केवलं रम्यमंगिभिः । परिष्वंगोऽपि रामाणां सौख्याय पुलकाय च
কন্যাই ক’লে: দেহধাৰীসকলৰ বাবে কেৱল গঠন-মাত্ৰই মনোৰম নহয়; প্ৰিয় নাৰীৰ আলিঙ্গনো সুখ আৰু ৰোমাঞ্চ (পুলক) আনে।
Verse 146
मुनिरुवाच । न चासां रचनामात्रं रम्यं स्यात्पापदं दृशः । वपुः स्पृष्टं विनाशाय स्त्रीणां प्रेत्य नरकाय च
মুনিয়ে ক’লে: সিহঁতৰ গঠন সত্যই মনোৰম নহয়; চকুৰ বাবে ই পাপৰ কাৰণ হয়। দেহ স্পৰ্শ কৰাই বিনাশলৈ নিয়ে—আৰু মৃত্যুৰ পাছত নৰকলৈও।
Verse 147
कन्योवाच । को नाम न सुखी लोके को नाम सुकृती न च । स्पृहणीयतमः को न स्त्रीजनो यस्य रज्यते
কন্যাই ক’লে: জগতত কোন সুখী নহয়? কোন সুকৃতী নহয়? কোনেই বা সৰ্বাধিক ঈৰ্ষণীয় নহয়—যাৰ প্ৰতি নাৰীসমাজ আসক্ত হয়?
Verse 148
मुनिरुवाच । को न मुक्तिं व्रजेत्तत्र को न शस्यतरो भवेत् । को न स्यात्क्षेमसंयुक्तः स्त्रीजने यो न रज्यते
মুনিয়ে ক’লে: তাত মুক্তিৰ পথে কোন নাযায়? কোনেই বা সত্য প্ৰশংসনীয় নহ’ব? যি স্ত্ৰীসঙ্গতিত আসক্ত নহয়, সি কোনে কুশল-ক্ষেমে স্থিত নহ’ব?
Verse 149
कन्योवाच । संसारांतः प्रसुप्तस्य कीटस्यापि प्ररोचते । स्त्रीशरीरं नरस्यात्र किं पुनर्न विवेकिनः
কন্যাই ক’লে: সংসাৰৰ কাদাত নিদ্ৰামগ্ন কীৰ্ত্তিও কিবা মনোহৰ বুলি ভাবে। এই জগতত স্ত্ৰীৰ দেহ নৰকো ৰুচে—তেনে হ’লে বিবেকহীনৰ কথা কিমান অধিক!
Verse 150
मुनिरुवाच । अमेध्यजा तस्य यथा तथा तद्रोचनं कृमेः । तथा संसारसूतस्य स्त्रीशरीरं च कामिनः
মুনিয়ে ক’লে: যিদৰে মল-মৈলৰ পৰা জন্মা কীৰ্ত্তিয়ে সেই মৈলকেই ৰুচিকৰ বুলে, তেনেদৰে সংসাৰৰ সূতাৰে বোনা কামাতুৰ নৰে স্ত্ৰীৰ দেহত আনন্দ বিচাৰে।
Verse 151
कन्योवाच । सौख्यस्थानं नृणां किंचिद्वेधसा ऽन्यदपश्यता । शाश्वतं चिंतयित्वाथ स्त्रीरत्नमिदमाहृतम्
কন্যাই ক’লে: বিধাতাই নৰলোকৰ সুখৰ আন কোনো আশ্ৰয় নেদেখি, শাশ্বতৰ কথা চিন্তা কৰি, এই ৰত্ন—নাৰীত্ব—আনি দিলে।
Verse 152
मुनिरुवाच । बंधनं जगतः किंचिद्वेधसाऽन्यदपश्यता । स्त्रीरूपेण ततः कोपि पाशोऽयं स्त्रीमयः कृतः
মুনিয়ে ক’লে: বিধাতাই জগতৰ বাবে আন কোনো বন্ধন নেদেখি, স্ত্ৰীৰূপে এই ফাঁদ গঢ়িলে—মোহময় এই নাৰী-নির্মিত পাষ।
Verse 153
सूत उवाच । एवं स मुनिशार्दूलस्तयातीव समागमे । निरुत्तरीकृतो यावत्ततः प्राह निजां सुताम्
সূত উৱাচ: এইদৰে মুনিসিংহজনী, তাইৰ উত্তৰে সংলাপত সম্পূৰ্ণ নিৰুত্তৰ হৈ নীৰৱ হ’ল; তাৰ পাছত নিজৰ কন্যাক ক’লে।
Verse 154
मुनिरुवाच । त्वया सह न संवादो मया कार्योऽधुना क्वचित् । या त्वं बालापि मामेवं निषेधयसि सर्वतः
মুনিয়ে ক’লে: এতিয়া মোৰ তোমাৰ সৈতে ক’তো আৰু সংলাপ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই; কিয়নো তুমি বালিকা হৈও মোক এইদৰে সকলোফালে বাধা দিয়া।
Verse 155
तस्माद्धन्यतरं मन्ये अहमात्मानमद्य वै । यस्य मे त्वं सुता ईदृगीदृक्छास्त्रविचक्षणा
সেয়েহে আজি মই নিজকে অতি ধন্য বুলি মানো; কিয়নো তুমি মোৰ কন্যা—এতিয়া বোধসম্পন্ন আৰু শাস্ত্ৰ-বিচক্ষণ।
Verse 156
तस्मान्न मे महाभागे कोपः स्वल्पोऽपि विद्यते । तस्माद्यथेच्छया क्रीडां कुरु योगिनिमध्यगा
সেয়েহে, হে মহাভাগে, মোৰ ভিতৰত সামান্যো ক্ৰোধ নাই। সেয়েহে ইচ্ছামতে ক্ৰীড়া কৰা—হে যোগিনীৰ মাজত বিচৰণকাৰিণী।
Verse 157
ततः सा लज्जिता दृष्ट्वा पितरं स्नेहवत्सलम् । प्रणिपत्य पुनःप्राह योगिनीमध्यसंस्थिता
তেতিয়া তাই, স্নেহে ভৰপূৰ পিতৃক দেখি লজ্জিত হ’ল; যোগিনীৰ মাজত বহি প্ৰণিপাত কৰি পুনৰ ক’লে।
Verse 158
अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानात्त्वं निषिद्धो मया प्रभो । क्षंतव्यं सकलं मेऽद्य वालिकाया विशेषतः
হে প্ৰভু! অজ্ঞাতে বা জ্ঞানেৰে যদি মই আপোনাক বাধা দিছোঁ, তেন্তে আজি মোৰ সকলো দোষ ক্ষমা কৰক, বিশেষকৈ মই এগৰাকী বালিকা হোৱাৰ বাবে।
Verse 159
अत्र पीठे समागत्य प्रथमं ते द्विजोत्तमाः । पूजां सर्वे करिष्यंति मानवा भक्तितत्पराः । पश्चाच्च सर्वपीठस्य यास्यंति च परां गतिम्
এই পৱিত্ৰ পীঠলৈ আহি প্ৰথমে সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকলক পূজা কৰা হয়; আৰু ভক্তিপৰায়ণ মানুহে ইয়াত পূজা কৰে। তাৰ পিছত, তেওঁলোকে পৰম গতি লাভ কৰে।
Verse 160
एवं सा तत्र संजाता जाबालिमुनिसंभवा । जाबालिश्च मुनिश्रेष्ठस्तथा चित्रांगदेश्वरः
এইদৰে তেওঁ তাত ঋষি জাবালিৰ পৰা জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। আৰু ঋষিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ জাবালি তাত উপস্থিত আছিল, লগতে চিত্ৰাংগদেশ্বৰো আছিল।
Verse 161
त्रयाणामपि यस्तेषां पूजां मर्त्यः समाचरेत् । दिवसेदिवसे तत्र स सिद्धिं समवाप्नुयात्
যি মৰ্ত্যলোকলৈ মানুহে প্ৰতিদিনে তাত সেই তিনিওজনৰ পূজা কৰে, তেওঁ নিশ্চিতভাৱে সিদ্ধি লাভ কৰে।
Verse 162
नासाध्यं विद्यते किंचित्तावदत्र धरातले । पूज्यते भूमिपालाद्यैर्भोगान्दिव्यांस्तथा लभेत्
এই পৃথিৱীত তেওঁৰ বাবে একোৱেই অসম্ভৱ হৈ নাথাকে। তেওঁ ৰজাসকলৰ দ্বাৰাও পূজিত হয় আৰু তেনেদৰেই দিব্য ভোগ লাভ কৰে।
Verse 163
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स मुनिः सा च कन्यका । पूजनीया विशेषेण स देवोऽथ महेश्वरः
সেয়ে সকলো প্ৰচেষ্টাৰে সেই মুনি আৰু সেই কন্যাক বিশেষকৈ পূজা কৰিব লাগে, আৰু তেনেদৰে দেৱ মহেশ্বৰকো।
Verse 164
एतद्वः सर्वमाख्यातमाख्यानं सर्वकामदम् । पठतां शृण्वतां चैव इहलोके परत्र च
এই সকলো তোমালোকক কোৱা হ’ল—সৰ্বকামদায়ক এই আখ্যান। যিসকলে পাঠ কৰে আৰু যিসকলে শ্ৰৱণ কৰে, তেওঁলোকৰ ইহলোকে আৰু পৰলোকে দুয়োতে ফল হয়।