Adhyaya 8

Verse 1

नारद उवाच । नाडीजंघबकेनोक्तां वाचमाकर्ण्यभूपतिः । मार्कंडेयेन संयुक्तो बभूवातीव दुःखितः

নাৰদে ক’লে: নাডীজংঘ-বকৰ কথাবোৰ শুনি, মাৰ্কণ্ডেয় মুনিৰ সৈতে থকা ৰজাই অতিশয় শোকাকুল হ’ল।

Verse 2

तं निशम्य मुनिर्भूपं दुःखितं साश्रुलोचनम् । समानव्यसनः प्राह तदर्थं स पुनर्बकम्

ৰজাক অশ্ৰুসিক্ত নয়নে শোকাকুল দেখি, একে ধৰণৰ দুঃখভোগী মুনিয়ে বিষয় স্পষ্ট কৰিবলৈ পুনৰ বকৰ সৈতে কথা ক’লে।

Verse 3

विधायाशां महाभाग त्वदंतिकमुपागतौ । आवां चिरायुर्ज्ञातांशाविन्द्रद्युम्नमिति द्विज

হে মহাভাগ! তোমাত আশ্ৰয় কৰি আমি তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ। আমি দুয়ো—মই আৰু চিৰায়ু—তোমাক ইন্দ্ৰদ্যুম্ন বুলি চিনোঁ, হে দ্বিজ।

Verse 4

निष्पन्नं नास्य तत्कार्यं प्राणानेष मुमुक्षति । वह्निप्रवेशेन परं वैराग्यं समुपागतः

“তাৰ কাৰ্য সিদ্ধ নহ’ল; এতিয়া সি প্ৰাণ ত্যাগ কৰিব খোজে। অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰি সি পৰম বৈৰাগ্য লাভ কৰিছে।”

Verse 5

तन्मामुपागतोऽहं च त्वां सिद्धं नास्य वांछितम् । तदेनमनुयास्यामि मरणेन त्वया शपे

“সেয়ে, হে সিদ্ধ! মইও তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ; তাৰ কামনা পূৰ্ণ নহ’ল। সেয়ে মই মৃত্যুত তাৰ পিছে যাব—তোমাৰ শপথে।”

Verse 6

आशां कृत्वाभ्युपायातं निराशं नेक्षितुं क्षमाः । भवंति साधवस्तस्माज्जीवितान्मरणं वरम्

আশা লৈ আহি পুনৰ নিৰাশ হোৱা জনক চাবলৈও সাধুসকল সক্ষম নহয়; সেয়ে তেওঁলোকৰ বাবে জীৱনতকৈ মৃত্যুয়েই শ্ৰেয়।

Verse 7

प्रार्थितं चामुना हृत्स्थं मया चास्मै प्रतिश्रुतम् । त्वां मित्रं तत्परिज्ञाने धृत्वा हृदि चिरायुषम्

তেওঁ যি প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল সেয়া হৃদয়স্থ আছিল, আৰু মই তাকেই তেওঁলৈ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিলোঁ। সেই বিষয় বুজিবলৈ তোমাক মিত্ৰ ৰূপে হৃদয়ত ধৰি মই আহিছোঁ—মই চিৰায়ু।

Verse 8

असंपादयतो नार्थं प्रतिज्ञातं ममायुषा । कलुषेणार्थिना माशापूरकेण सखेधुना

মই প্ৰাণৰ শপথে যি উদ্দেশ্য প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিলোঁ, সেয়া সম্পাদন নকৰিলে মোৰ জীৱনেই নষ্ট হ’ব; এই কলুষিত অৰ্থী, এই আশা-পূৰক, এই সখাই এতিয়া দুখৰ কাৰণ হৈছে।

Verse 9

प्रतिश्रुतं कृतं श्लाघ्या दासतांत्यजपक्वणे । हरिश्चंद्रस्येव नृणां न श्लाघ्या सत्यसंधता

এবাৰ দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি পালন কৰা নিশ্চয়েই শ্লাঘনীয়—যদিও দাস্য-আশ্ৰয় ত্যাগ কৰি পৰিপক্ব হোৱা জনৰ মাজতো। তথাপি মানুহৰ মাজত হৰিশ্চন্দ্ৰ ৰজাৰ দৰে সত্য-নিষ্ঠা যিমান প্ৰশংসিত হ’ব লাগে, সিমান নহয়।

Verse 10

मित्रस्नेहस्य पर्यायस्तच्च साप्तपदं स्मृतम् । स्नेहः स कीदृशो मित्रे दुःखितो यो न दृश्यते

মিত্ৰ-স্নেহৰ পৰ্যায় বুলি ‘সাপ্তপদ’—একেলগে সাত খোজ—কোৱা হয়। কিন্তু মিত্ৰ দুখত থাকোঁতে যদি দেখা নাযায়, তেন্তে সেয়া কেনে স্নেহ?

Verse 11

तदवश्यमहं साकमधुना वह्निसाधनम् । करिष्ये कीर्तिवपुषः कृते सत्यमिदं सखे

সেয়ে, হে সখা, মই এতিয়া নিশ্চয় তোমাৰ সৈতে অগ্নি-পৰীক্ষা সম্পন্ন কৰিম; কীৰ্তি-দেহধাৰীজনৰ মানৰ কাৰণে—এই কথাই সত্য।

Verse 12

अनुजानीहि मामेतद्दर्शनं तव पश्चिमम् । त्वया सह महाभाग नाडीजंघ द्विजोत्तम

মোক এই অনুমতি দিয়া; এইয়াই হ’ব তোমাৰ মোৰ শেষ দৰ্শন। হে মহাভাগ নাডীজঙ্ঘ, হে দ্বিজোত্তম, মই তোমাৰ সৈতে একেলগে প্ৰস্থান কৰোঁ।

Verse 13

नारद उवाच । वज्रवद्दुःसहां वाचं मार्कंडेयसमीरिताम् । शुश्रुवान्स क्षणं ध्यात्वा प्रतीतः प्राह तावुभौ

নাৰদ ক’লে: মাৰ্কণ্ডেয়ৰ কোৱা বজ্ৰসম কঠোৰ, অসহ্য বাক্য শুনি সি এক ক্ষণ চিন্তা কৰিলে; তাৰ পাছত সন্তুষ্ট হৈ দুয়োকে সম্বোধন কৰিলে।

Verse 14

नाडीजंघ उवाच । यद्येवं तदिदं मित्रं विशंतं ज्वलनेऽधुना । निवारय मुनिश्रेष्ठ मत्तोऽस्ति चिरजीवितः

নাডীজঙ্ঘ ক’লে: যদি তেনেহ’লে, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, এতিয়া জ্বলন্ত অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ধৰা এই মিত্ৰক নিবাৰণ কৰা। ইয়াৰ আয়ু দীঘল; মোৰতকৈ অধিক চিৰজীৱী।

Verse 15

प्राकारकर्णनामासावुलूकः शिवपर्वते । स ज्ञास्यति महीपालमिंद्रद्युम्नं न संशयः

শিৱৰ পৰ্ব্বতত প্ৰাকারকৰ্ণ নামৰ এটা উলুক আছে। সি মহীপাল ইন্দ্ৰদ্যুম্নক চিনিব—ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।

Verse 16

तस्मादहं त्वया सार्धममुना च शिवालयम् । व्रजामि तं शिखरिणं मित्रकार्यप्रसिद्धये

সেয়ে মই তোমাৰ সৈতে আৰু তেওঁৰ সৈতে শিৱালয়লৈ—সেই পৰ্বতৰ শিখৰলৈ—যাম, যাতে মিত্ৰৰ কাৰ্য সফলভাৱে সিদ্ধ হয়।

Verse 17

इत्येव मुक्त्वा ते जग्मुस्त्रयोऽपि द्विजपुंगवाः । कैलासं ददृशुस्तत्र तमुलूकं स्वनीडगम्

এইদৰে কৈ তেওঁলোক তিনিও শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজ যাত্ৰা কৰিলে। তাত তেওঁলোকে কৈলাসৰ দৰ্শন পালে, আৰু সেই পেঁচাটোকো নিজৰ নীড়ত দেখিলে।

Verse 18

कृतसंविदसौ तेन बकः स्वागतपूजया । पृष्टश्च तावुभौ प्राह तत्सर्वमभिवांछितम्

স্বাগতম আৰু সন্মান-পূজাৰে তেওঁলোকৰ সৈতে বুজাবুজি স্থাপন কৰি সেই বক পাখীক সুধা হ’ল; আৰু সি দুয়োকে তেওঁলোকে যি জানিব বিচাৰিছিল সেয়া সকলো ক’লে।

Verse 19

चिरायुरसि जानीषे यदीन्द्रद्युम्नभूपतिम् । तद्ब्रूहि तेन ज्ञानेन कार्यं जीवामहे वयम्

তুমি চিৰজীৱী। যদি তুমি ইন্দ্ৰদ্যুম্ন ভূপতিক জানো, তেন্তে কোৱা—সেই জ্ঞানেই আমাৰ কাৰ্য সিদ্ধ হ’ব, আৰু আমি জীৱিত থাকিম।

Verse 20

इति पृष्टः स विमना मित्रकार्यप्रसाधनात् । कौशिकः प्राह जानामि नेन्द्रद्युम्नमहं नृपम्

এইদৰে সুধা হোৱাত, মিত্ৰৰ কাৰ্য সাধন কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে সি বিমনা হ’ল। কৌশিকে ক’লে, “মই ইন্দ্ৰদ্যুম্ন নৃপতিক নাজানো।”

Verse 21

अष्टाविंशत्प्रमाणा मे कल्पा जातस्य भूतले । न दृष्टो न श्रुतो वासाविंद्रद्युम्नो नृपः क्षितौ

মই পৃথিৱীত অষ্টাৱিংশতি কল্পৰ পৰিমাণ জীয়াই আছিলোঁ; তথাপি এই ভূতলত ইন্দ্ৰদ্যুম্ন নামে কোনো নৃপক ন দেখিলোঁ, নে কেতিয়াও শুনিলোঁ।

Verse 22

तच्छ्रुत्वा विस्मितो भूपस्तस्यायुरतिमात्रतः । दुःखितोऽपि तदा हेतुं पप्रच्छासौ तदायुषः

সেয়া শুনি ৰজা তাৰ অতিশয় দীঘল আয়ুত বিস্মিত হ’ল; আৰু দুঃখিত হ’লেও তেতিয়া সি তাৰ সেই দীৰ্ঘায়ুৰ কাৰণ সুধিলে।

Verse 23

एवमायुर्यदि तव कथं प्राप्तं ब्रवीहि तत् । उलूकत्वं कथमिदं जुगुप्सितमतीव च

যদি তোমাৰ আয়ু এনেকুৱা হয়, তেন্তে ক’বা—সেয়া কেনেকৈ লাভ কৰিলা। আৰু এই উলুকত্ব, অতি ঘৃণিত অৱস্থা, তোমাৰ কেনেকৈ হ’ল?

Verse 24

प्राकारकर्ण उवाच । श्रृणु भद्र यथा दीर्घमायुर्मेशिवपूजनात् । जुगुप्सितमुलूकत्वं शापेन च महामुनेः

প্ৰাকাৰকৰ্ণ ক’লে: শুনা, হে ভদ্ৰজন! শিৱপূজনাৰ বলত মোৰ কেনেকৈ দীঘল আয়ু হ’ল, আৰু মহামুনিৰ শাপত কেনেকৈ এই ঘৃণিত উলুক-ৰূপ প্ৰাপ্ত হ’ল।

Verse 25

वसिष्ठकुलसंभूतः पुराहमभवं द्विजः । घंट इत्यभिविख्यातो वाराणस्यां शिवेरतः

পূৰ্বে মই বসিষ্ঠকুলত জন্ম লোৱা এজন দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ আছিলোঁ; ‘ঘণ্ট’ নামে খ্যাত, আৰু বাৰাণসীত শিৱভক্তিত নিমগ্ন আছিলোঁ।

Verse 26

धर्मश्रवणनिष्ठस्य साधूनां संसदि स्वयम् । श्रुत्वास्मि पूजयामीशं बिल्वपत्रैरखंडितैः

ধৰ্মশ্ৰৱণত নিষ্ঠাৱান সাধুসকলৰ সভাত মই নিজে উপদেশ শুনি, অখণ্ড বিল্বপাত্ৰেৰে ঈশ্বৰক পূজা কৰিলোঁ।

Verse 27

न मालती न मंदारः शतपत्रं न मल्लिका । तथा प्रियाणि श्रीवृक्षो यथा मदनविद्विषः

মালতী নহয়, মন্দাৰ নহয়, শতপত্ৰ পদ্মও নহয়, মল্লিকাও নহয়—মদনবৈৰী শিৱৰ ওচৰত শ্ৰীবৃক্ষ (বিল্ব) যিমান প্ৰিয়, তেনেকুৱা আন একো নহয়।

Verse 28

अखंडबिल्वपत्रेण एकेन शिवमूर्धनि । निहितेन नरैः पुण्यं प्राप्यते लक्षपुष्पजम्

শিৱৰ মূৰ্ধনত অখণ্ড বিল্বপাত্ৰ এটা মাত্ৰ স্থাপন কৰিলেও মানুহে লক্ষ ফুল অৰ্পণৰ সমান পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 29

अखंडितैर्बिल्वपत्रैः श्रद्धया स्वयमाहृतैः । लिंगप्रपूजनं कृत्वा वर्षलक्षं वसेद्दिवि

শ্ৰদ্ধাৰে নিজ হাতে সংগ্ৰহ কৰা অখণ্ড বিল্বপাত্ৰেৰে শিৱলিঙ্গৰ সম্পূৰ্ণ পূজা কৰি মানুহে লক্ষ বছৰ স্বৰ্গত বাস কৰে।

Verse 30

सच्छास्त्रेभ्य इति श्रुत्वा पूजयाम्यहमीश्वरम् । त्रिकालं श्रद्धया पत्रैः श्रीवृक्षस्य त्रिभिस्त्रिभिः

সৎ শাস্ত্ৰৰ পৰা এই কথা শুনি মই শ্ৰদ্ধাৰে ত্ৰিকাল ঈশ্বৰক পূজা কৰোঁ—শ্ৰীবৃক্ষ (বিল্ব)ৰ পাত প্ৰতিবাৰ তিনিটাকৈ অৰ্পণ কৰি।

Verse 31

ततो वर्षशतस्यांते तुतोष शशिशेखरः । प्रत्यक्षीभूय मामाह मेघगंभीरया गिरा

তাৰ পাছত শতবৰ্ষৰ অন্তত শশিশেখৰ শিৱ সন্তুষ্ট হ’ল। প্ৰত্যক্ষ হৈ মেঘগম্ভীৰ কণ্ঠে মোক ক’লে।

Verse 32

ईश्वर उवाच । तुष्टोस्मि तव विप्रेंद्राखंडबिल्वदलार्चनात् । वृणीष्वाभिमतं यत्ते दास्यम्यपि च दुर्लभम्

ঈশ্বৰে ক’লে: হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ, অখণ্ড বিল্বপাত্ৰেৰে কৰা তোমাৰ অৰ্চনাত মই সন্তুষ্ট। যি ইচ্ছা বৰ বিচাৰা—দুৰ্লভ হলেও মই দিম।

Verse 33

अखंडबिल्वपत्रेण महातुष्टिः प्रजायते । एकनापि यथान्येषां तथा न मम कोटिभिः

অখণ্ড বিল্বপাত্ৰেৰে মহা সন্তোষ জন্মে। একেটা পাত্ৰতেই মই তেনেদৰে সন্তুষ্ট হওঁ যেন আনক বহু নিবেদন লাগে—মোৰ বাবে কোটিতেও সেয়া নহয়।

Verse 34

इत्युक्तोऽहं भगवता शंभुना स्वमनः स्थितम् । वृणोमि स्म वरं देव कुरु मामजरामरम्

ভগৱান শম্ভুৱে এনেদৰে ক’লে, মই মনত স্থিৰ থকা বৰ বাছিলোঁ: হে দেৱ, মোক জৰা-মৰণৰ পৰা মুক্ত কৰা।

Verse 35

अथ लीलाविलासो मां तथेत्युक्त्वाऽविचारितम् । ययावदर्शनं प्रीतिमहं च महतीं गतः

তাৰ পাছত লীলাবিলাসী প্ৰভুৱে বিনা দ্বিধাই ‘তথাস্তु’ বুলি কৈ দৰ্শনৰ পৰা অন্তৰ্হিত হ’ল; আৰু মই মহা আনন্দ লাভ কৰিলোঁ।

Verse 36

कृतकृत्यं तदात्मानमज्ञासिपमहं क्षितौ । एतस्मिन्नेव काले तु भृगुवंश्योऽभवद्द्विजः

পৃথিৱীত তেতিয়া মই নিজকে কৃতকৃত্য—উদ্দেশ্যসিদ্ধ—বুলি জানিলোঁ। সেই একে সময়তে ভৃগুবংশত এজন দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ জন্মিল।

Verse 37

अवदातत्रिजन्मासवक्षविच्चाक्षरार्थवित् । सुदर्शनेति प्रथिता प्रिया तस्याभवत्सती

তাঁৰ পতিব্ৰতা পত্নী, সুদৰ্শনা নামে খ্যাত, তেওঁৰ প্ৰিয়া সতী হ’ল—পবিত্ৰ আৰু দীপ্তিময়, অক্ষৰ-শব্দৰ অৰ্থবিত, আৰু পবিত্ৰ বাণীৰ তত্ত্বত নিপুণ।

Verse 38

अतीव मुदिता पत्युर्मुखं प्रेक्ष्यास्य दर्शनात् । तनया देवलस्यैपा रूपेणाप्रतिमा भुवि

পতিৰ মুখ চায় অতি আনন্দিত হৈ, তেওঁৰ দৰ্শনতেই হৃদয় উল্লসিত হ’ল। তেতিয়া তেওঁ দেৱলৰ এই কন্যা জনম দিলে—পৃথিৱীত ৰূপে অতুলনীয়া।

Verse 39

तस्यां तस्मादभूत्कन्या निर्विशेषा निजारणेः । निवृत्तबालभावाभूत्कुमारी यौवनोन्मुखी

তেওঁলোক দুয়োৰ পৰা এজনী কন্যা জন্মিল—অসাধাৰণ কুমাৰী, নিজ বংশত অতুলনীয়া। বাল্যভাব ত্যাগ কৰি, তাই যৌৱনৰ দিশে উন্মুখ হ’ল।

Verse 40

नालं बभूव तां दातुं तनयां गुणशालिनीम् । कस्यापि जनकः सा च वयःसंधौ मयेक्षिता

গুণশালিনী সেই কন্যাক দান কৰিবলৈ পিতাই কাকো যোগ্য নাপালে। আৰু বয়স-সন্ধিক্ষণত—যৌৱনৰ কাষত—মই তাইক দৰ্শন কৰিলোঁ।

Verse 41

प्रविश्द्यौवनाभोगभावैरतिमनोहरा । निर्वास्यमानैरपरैस्तिलतंदुलिताकृतिः

যৌৱনৰ ৰস-ভাৱত সম্পূৰ্ণ প্ৰৱেশ কৰি সি অতিশয় মনোহৰা হ’ল। আন আন লক্ষণো ফুলৰ দৰে উন্মোচিত হ’ল; বতাহত দুলা তিললতাৰ দৰে তাৰ দেহা সুকুমাৰ আৰু ক্ষীণ দেখা গ’ল।

Verse 42

क्रीडमाना वयस्याभिर्लावण्यप्रतिमेव सा । व्यचिंतयमहं विप्र तां निरीक्ष्य सुमध्यमाम्

সখীসকলৰ সৈতে খেলি থাকোঁতে সি যেন লাৱণ্যৰ প্ৰতিমাই আছিল। সেই সুমধ্যা কন্যাক দেখি, হে বিপ্ৰ, মই চিন্তা কৰিবলৈ ধৰিলোঁ।

Verse 43

अनन्याकृतिमन्योऽसौ विधिर्येनेति निर्मिता । ततः सात्त्विकभावानां तत्क्षणादस्मि गोचरम्

মই ভাবিলোঁ, “ইমান অনন্য ৰূপ নিশ্চয় অন্য কোনো বিধাতাই গঢ়িছে।” সেই মুহূৰ্ততেই মই সাত্ত্বিক ভাৱ—কোমলতা আৰু অন্তৰৰ সঞ্চালন—ৰ অধীন হ’লোঁ।

Verse 44

प्रापितो लीलयाहत्य बाणैः कुसुमधन्विना । ततो मया स्खलद्वालं पृष्टा कस्येति तत्सखी

কুসুমধন্বী কামদেৱৰ বাণে লীলাৰে মোক আঘাত কৰিলে, আৰু মই বিমূঢ় হ’লোঁ। তাৰপিছত লৰচৰ কণ্ঠে মই তাৰ সখীক সুধিলোঁ, “ই কাহাৰ কন্যা?”

Verse 45

प्राहेति भृगुवंश्यस्य कन्येयं द्विजजन्मनः । अनूढाद्यापि केनापि समायातात्र खेलितुम्

সখীয়ে ক’লে, “ই ভৃগুবংশীয় এজন দ্বিজজনৰ কন্যা। এতিয়াও কাৰো সৈতে বিবাহিত নহয়; সখীসকলৰ সৈতে খেলিবলৈ ইয়ালৈ আহিছে।”

Verse 46

ततः कुसुमबाणेन शरव्रातैर्भृशं हतः । पितरं प्रणतो गत्वा ययाचे तां भृगूद्वहम्

তাৰ পাছত কামদেৱৰ পুষ্পবাণত জৰ্জৰিত হৈ মই তেওঁৰ পিতৃৰ ওচৰলৈ গৈ প্ৰণাম জনালোঁ আৰু তেওঁক বিচাৰিলোঁ।

Verse 47

स च मां सदृशं ज्ञात्वा शीलेन च कुलेन च । अतीव चार्थिनं मह्यं ददौ वाचा पुरः क्रमात्

মোৰ চৰিত্ৰ আৰু কুল উপযুক্ত বুলি জানি আৰু মোৰ আগ্ৰহ দেখি তেওঁ মোক কথা দিলে যে তেওঁ কন্যা দান কৰিব।

Verse 48

ततः सा तनया तस्य भार्गवस्या श्रृणोदिति । दत्तास्मि तस्मै विप्राय विरूपायेति जल्पताम्

তেতিয়া ভাৰ্গৱৰ কন্যাই শুনিলে যে, 'মোক সেই কুৰূপ ব্ৰাহ্মণক দান কৰা হৈছে,' এইদৰে তাই বিলাপ কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 49

रोरूयमाणा जननीमाह पश्य यथा कृतम् । अतीवानुचितं दत्त्वा जनकेन तथा वरे

কান্দি কান্দি তাই মাকক ক’লে, 'চোৱা দেউতাই কি কৰিলে! এনেকুৱা বৰৰ হাতত মোক অৰ্পণ কৰি তেওঁ বৰ অনুচিত কাম কৰিলে।'

Verse 50

विषमालोड्य पास्यामि प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । वरं न तु विरूपस्योद्वोढुर्भार्या कथंचन

'মই বিহ পান কৰিম বা জুইত জাঁপ দিম, কিন্তু কোনো পধ্যে সেই কুৰূপ বৰৰ পত্নী নহওঁ।'

Verse 51

ततः संबोध्य जननी तां सुतामाह भार्गवम् । न देयास्मै त्वया कन्या विरूपायेति चाग्रहात्

তেতিয়া মাতৃয়ে কন্যাক সান্ত্বনা দি ভাৰ্গৱক দৃঢ়ভাৱে ক’লে: “সেই বিকৃত-ৰূপী পুৰুষক এই কন্যা কেতিয়াও নিদিবা।”

Verse 52

स वल्लभावचः श्रुत्वा धर्मशास्त्राण्यवेक्ष्य च । दत्तामपि हरेत्पूर्वां श्रेयांश्चेद्वर आव्रजेत्

প্ৰিয়াৰ বাক্য শুনি আৰু ধৰ্মশাস্ত্ৰ চাওঁতে সি স্থিৰ কৰিলে: “যদিও কন্যা আন ঠাইত দিয়া হৈছে, যদি অধিক শ্ৰেয়সী বৰ আহে, তেন্তে তাক পুনৰ আনিব পাৰি।”

Verse 53

अर्वाक्छिलाक्रमणतो निष्ठा स्यात्सप्तमे पदे । इति व्यवस्य प्रददावन्यस्मै तां द्विजः सुताम्

সি এইদৰে স্থিৰ কৰিলে: “সপ্তম পদতহে বন্ধন দৃঢ় বুলি গণ্য; তাৰ আগতে পৰিবর্তন সম্ভৱ।” এই সিদ্ধান্ত কৰি সেই দ্বিজে কন্যাক আন এজনক দিলে।

Verse 54

श्वोभाविनि विवाहे तु तच्च सर्वं मया श्रुतम् । ततोतीव विलक्ष्योहं वयस्यानां पुरस्तदा

পিছদিনা বিবাহ হ’ব বুলি থাকোঁতে মই সেই সকলো কথা শুনিলোঁ। তেতিয়া সখাসকলৰ আগত মই অতিশয় লজ্জিত আৰু সংকুচিত হৈ পৰিলোঁ।

Verse 55

नाशकं वदनं भद्र तथा दर्शयितुं निजम् । कामार्तोतीव तां सुप्तामर्वाग्निशि तदाहरम्

হে ভদ্ৰজন, মই তেনেকৈ নিজৰ মুখ দেখুৱাব নোৱাৰিলোঁ। কামে ব্যাকুল হৈ, ৰাতিৰ আগভাগত তাই শুই থাকোঁতে মই তাক লৈ গ’লোঁ।

Verse 56

नीत्वा दुर्गतमैकांतेऽकार्षमौद्वाहिकं विधिम् । गांधर्वेण विवाहेन ततोऽकार्षं हृदीप्सितम्

মই তাইক নিৰজন ঠাইলৈ লৈ গৈ গন্ধৰ্ব বিবাহ পদ্ধতিৰে বিয়া কৰালোঁ আৰু মোৰ মনৰ কামনা পূৰণ কৰিলোঁ।

Verse 57

अनिच्छंतीं तदा बालां बलात्सुरतसेवनम् । अथानुपदमागत्य तत्पिता प्रातरेव माम्

যদিও সেই যুৱতীগৰাকী অনিচ্ছুক আছিল, মই বলপূৰ্বকভাৱে সম্ভোগ কৰিলোঁ। তাৰ পাছত, পিছদিনা পুৱাই তাইৰ পিতৃ মোৰ ওচৰলৈ আহিল।

Verse 58

निश्वस्य संवृतो विप्रास्तां वीक्ष्योद्वाहितां सुताम् । शशाप कुपितो भद्र मां तदानीं स भार्गवः

হে ভদ্ৰ, নিজৰ কন্যাক এনেদৰে বিবাহিত হোৱা দেখি ব্ৰাহ্মণজন ক্ৰোধিত হ’ল আৰু দীঘলকৈ হুমুনিয়াহ কাঢ়ি সেই ভাৰ্গৱে মোক অভিশাপ দিলে।

Verse 59

भार्गव उवाच । निशाचरस्य धर्मेण यत्त्वयोद्वाहिता सुता । तस्मान्निशाचरः पाप भव त्वमविलंबितम्

ভাৰ্গৱে ক’লে: “যিহেতু তুমি নিশাচৰৰ ধৰ্ম পালন কৰি মোৰ কন্যাক বিবাহ কৰাইছা, সেয়েহে হে পাপী, তুমি এতিয়াই পলম নকৰাকৈ নিশাচৰ হৈ যোৱা।”

Verse 60

इति शप्तः प्रण्म्यैनं पादोपग्रहपूर्वकम् । हाहेति च ब्रुवन्गाढं साश्रुनेत्रं सगद्गदम्

এইদৰে অভিশপ্ত হৈ তেওঁ প্ৰথমে ভাৰ্গৱৰ চৰণ স্পৰ্শ কৰি প্ৰণাম জনালে; আৰু "হায়! হায়!" বুলি কান্দি চকুৰ পানীৰে আৰু গদগদ কণ্ঠেৰে দুখ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 61

ततोहमब्रवं कस्माददोषं मां भवानिति । शपते भवता दत्ता मम वाचा पुरा सुता

তেতিয়া মই ক’লোঁ—‘মই নিৰ্দোষ, তথাপি আপুনি মোক কিয় শাপ দিছে? পূৰ্বতে আপোনাৰ বাক্যদ্বাৰাই আপোনাৰ কন্যা মোক দিয়া বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি হৈছিল।’

Verse 62

सोद्वाहिता मया कन्या दानं सकृदिति स्मृतिः । सकृज्जल्पंति राजानः सकृज्जल्पंति पण्डिताः

‘সেই কন্যা মোৰ দ্বাৰা বিবাহিতা হৈছে; স্মৃতিয়ে কয়—দান একেবাৰেই হয়। ৰজাসকলে একেবাৰেই কথা কয়, পণ্ডিতসকলেও একেবাৰেই কথা কয়।’

Verse 63

सकृत्कन्याः प्रदीयंते त्रीण्येतानि सकृत्सकृत् । किं च प्रतिश्रुतार्थस्य निर्वाहस्तत्सतां व्रतम्

‘কন্যা একেবাৰেই দিয়া হয়; এই তিনিটা কৰ্ম “এবাৰ-মাত্ৰ”। আৰু যি অৰ্থ প্ৰতিশ্ৰুত, তাৰ নিৰ্বাহ—এইয়েই সৎলোকৰ ব্ৰত।’

Verse 64

भवादृशानां साधूनां साधूनां तस्य त्यागो विगर्हितः । प्रतिश्रुता त्वया लब्धा तदा कालमियं मया

‘আপোনাৰ দৰে সাধুজনৰ বাবে এনে ত্যাগ নিন্দনীয়। তেতিয়া আপোনাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিতেই তাই মোৰ বাবে লাভ হৈছিল; এতিয়া যোগ্য সময়ত মই তাক দাবী কৰিবলৈ আহিছোঁ।’

Verse 65

उद्वोढा चाधुना नाहमुचितः शापभाजनम् । वृथा शपन्ति मह्यं च भवंतस्तद्विचार्यताम्

‘আৰু এতিয়া যেতিয়া তাইৰ বিবাহ সম্পন্ন, মই শাপ গ্ৰহণৰ যোগ্য নহয়। আপোনালোকে বৃথাই মোক শাপ দিছে—ই বিষয়ে চিন্তা কৰক।’

Verse 66

यो दत्त्वा कन्यकां वाचा पश्चाद्धरति दुर्मतिः । स याति नरकं चेति धर्मशास्त्रेषु निश्चितम्

যি মানুহে প্ৰতিজ্ঞাৰ বাক্যৰে কন্যাদান কৰি পাছত দুষ্টবুদ্ধিৰে তাক পুনৰ হৰণ কৰে, সি নৰকলৈ যায়—ধৰ্মশাস্ত্ৰসমূহত এই কথা দৃঢ়ভাৱে নিৰ্ণীত।

Verse 67

तदाकर्ण्य व्यवस्यासौ तथ्यं मद्वचनं हृदा । पश्चात्तापसमोपेतो मुनिर्मामित्यथाब्रवीत्

সেয়া শুনি সেই মুনিয়ে হৃদয়ত স্থিৰ কৰিলে যে মোৰ বাক্য সত্য। তাৰ পাছত অনুতাপে পৰিপূৰ্ণ হৈ মুনিয়ে মোক এইদৰে ক’লে।

Verse 68

न मे स्यादन्यथा वाणी उलूकस्त्वं भविष्यति । निशाचरो ह्युलूकोऽपि प्रोच्यते द्विजसत्तम

মোৰ বাণী অন্যথা হ’ব নোৱাৰে: তুমি উলুক (পেঁচা) হ’বা। কিয়নো পেঁচাকো ‘নিশাচৰ’ বোলা হয়, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 69

यदेंद्रद्युम्नविज्ञाने सहायस्तंव भविष्यसि । तदा त्वं प्रकृतिं विप्र प्राप्स्यसीत्यब्रवीत्स माम्

সিয়ে মোক ক’লে: “ইন্দ্ৰদ্যুম্নক চিনাক্ত কৰাৰ বিষয়ত যেতিয়া তুমি সহায়ক হ’বা, তেতিয়া, হে বিপ্ৰ, তুমি নিজৰ স্বাভাৱিক অৱস্থা পুনৰ লাভ কৰিবা।”

Verse 70

तद्वाक्यसमकालं च कौशिकत्वमिदं मम । एतावंति दिनान्यासीदष्टाविंशद्दिनं विधेः

সেই বাক্য উচ্চাৰিত হোৱাৰ সেইক্ষণৰ পৰাই মোৰ ওপৰত এই ‘কৌশিক’ অৱস্থা আহিল; ই মাত্ৰ ইমান দিন থাকিল—আঠাইশ দিন, হে বিধাতা।

Verse 71

बिल्वीदलौरिति पुरा शशिशेखरस्य संपूजनेन मम दीर्घतरं किलायुः । संजातमत्र च जुगुप्सितमस्य शापात्कैलासरोधसि निशाचररूपमासीत्

পূৰ্বতে মই চন্দ্ৰশেখৰ শিৱক বিল্বপাত্ৰেৰে ভক্তিভাৱে পূজা কৰিছিলোঁ; তাতে মোৰ আয়ু নিশ্চয় দীঘল হৈছিল। কিন্তু তেওঁৰ শাপৰ ফলত ইয়াত ঘৃণিত ভাগ্য জন্মিল—কৈলাসৰ ঢালত মই নিশাচৰ, ৰাত্ৰিচাৰী দানৱ-ৰূপে পৰিণত হ’লোঁ।